| YouTube Channel

व्यभिचारी (vyabhicArI)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
व्यभिचारी, परदार
noun
यः व्यभिचारं करोति।
"व्यभिचारिनं जनाः हीनं मन्यन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यभिचारी, [न्]
पुं,
(ब्यभिचरतीति वि +अभि + चर + णिनिः ।) चतुस्त्रिंशत्प्रकार-शृङ्गारभावविशेषः तद्यथा निर्व्वेदः २ग्लानिः शङ्का असूया मदः श्रमः ६आलस्यम् दैन्यम् चिन्ता मोहः १० स्मृतिः११ धृतिः १२ व्रीडा १३ चपलता १४ हर्षः १५आवेगः १६ जडता १७ गर्व्वः १८ विषादः १९औत्सुक्यम् २० निद्रा २१ अपस्मरः २२सुप्तः २३ विबोधः २४ अमर्षः २५ अवहित्थः २६उग्रता २७ मतिः २८ उपलम्भः २९ व्याधिः ३०उन्मदः ३१ मरणम् ३२ त्रासः ३३ वितर्कः ३४ ।इति हेमचन्द्रः
(अस्य लक्षणादिकं यथा, साहित्यदर्पणे १६८ ।“विशेषादाभिमुख्येन चरन्तो व्यभिचारिणः ।स्थायिन्युन्मग्ननिर्म्मग्नास्त्रयस्त्रिंशच्च तद्भिदाः
”के ते इत्याह ।“निर्व्वेदावेगदैन्यश्रममदजडता औग्र्यमोहौविबोधःस्वप्नापस्मारगर्व्वा मरणमलसतामर्षनिद्रा-वहित्थाः
औत्सुक्योन्मादशङ्काः स्मृतिमतिसहिताव्याधिसत्रासलज्जाहर्षासूयाविषादाः सधृतिचपलताम्लानिचिन्तावितर्काः
”एतेषां लक्षणादिकं तत्रैव विशेषतो द्रष्टव्यम्
)त्रि, व्यभिचारविशिष्टः (स्वमार्गच्युतः यथा, कथासरित्सागरे १५ ५५ ।“लब्धापि मन्त्रिताख्यातिरस्माकं यान्यथाभवेत् ।स्वामिसंभावनायाश्च भवेम व्यभिचारिणः
”अनित्यः आगमापायी यथा, भागवते ।११ ३८ ।“नात्मा जजान मरिष्यति नैधतेऽसौन क्षीयते सवनविद्व्यभिचारिणां हि
”)