| YouTube Channel

व्यभिचार (vyabhicAra)

 
शब्दसागरः
English
व्यभिचार
m.
(-रः)
1. Following improper courses, doing what is prohi-
bited or wicked.
2. Erring, straying, (literally or figuratively.)
3.
Wandering from an argument, a fallacious Hetu, one without
the Sādhya, (in logic.)
4. Infidelity of a husband or wife.
E.
वि
and अभि before चर् to go,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
व्यभिचार
m.
going asunder or astray, failure
offence, going beyond, transgressing, sin, crime,
esp.
adultery (of a
wife).
Yates
English
व्यभि-चार (रः) 1.
m.
Following im-
proper courses
erring
adultery.
Spoken Sanskrit
English
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- deviation
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- goingawayfrom
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- exception [ computer ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- going apart or astray
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- deviation from or exception to a rule [ grammar ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- transgression
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- indiscretion
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- confusion
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- erroneous or fallacious reasoning
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- anomaly [ grammar ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- violation
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- wandering from an argument
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- disturbance
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- deviating
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- irregularity [ grammar ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- trespass
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- presence of the hetu without the sAdhya
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- vice
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- being separated or isolated
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- sin [ e.g., infidelity of a wife ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- mutation
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- not falling or fitting together
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- crime
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- fallacious reasoning [ Phil. ]
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- charge
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- deviation
व्यभिचारिन्ता - vyabhicArintA -
f.
- deviation
च्युति - cyuti -
f.
- deviation [ of clock-hand etc. ]
भ्रंश - bhraMza -
m.
- deviation
उत्क्रम - utkrama -
m.
- deviation
अपथ - apatha -
n.
- deviation
प्रच्युतत्व - pracyutatva -
n.
- deviation
विचलन - vicalana -
n.
- deviation
व्यभिचारिन्त्व - vyabhicArintva -
n.
- deviation
कुटिलत्व - kuTilatva -
n.
- deviation
विचलन - vicalana -
n.
- deviation [ Statistics ]
अभ्रेष - abhreSa -
m.
- non-deviation
अव्यभिचार - avyabhicAra -
m.
- non-deviation
च्युति - cyuti -
f.
- deviation from
वि - vi - adverb - deviation from right
सङ्गामी विचलन - saGgAmI vicalana -
n.
- concurrent deviation [ Math. ]
अर्थवैकल्य - arthavaikalya -
n.
- deviation from truth
अविप्लुत - avipluta -
adj.
- observed without deviation
अविच्युत - avicyuta -
adj.
- without deviation or mistake
उन्मार्ग - unmArga -
m.
- deviation from the right way
बाह्यत्व - bAhyatva -
n.
- deviation or divergence from
अनन्यछेतस् - ananyachetas -
adj.
- without deviation of the mind
अनन्यमनसस् - ananyamanasas -
adj.
- without deviation of the mind
निरपेक्ष विचलन-माप - nirapekSa vicalana-mApa -
m.
- absolute measure of deviation [ Statistics ]
अयनकला - ayanakalA -
f.
- correction for ecliptic deviation
अयनदृक्कर्मन् - ayanadRkkarman -
n.
- calculation for ecliptic deviation
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- deviation from or exception to a rule [ grammar ]
कुगति - kugati -
f.
- deviation from the path of righteousness
उपह्वरते { उपह्वृ } - upahvarate { upahvR } - verb - reach an end after many deviations or errors
विकार - vikAra -
m.
- alteration or deviation from any natural state
पर्यय - paryaya -
m.
- deviation from enjoined or customary observances
अयनग्रह - ayanagraha -
m.
- planet's longitude as corrected for ecliptic deviation
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- exception [ computer ]
व्यभिचारावेदन - vyabhicArAvedana -
n.
- exceptionreport [ computer ]
व्यभिचारवृत्तान्त - vyabhicAravRttAnta -
n.
- exceptionreport [ computer ]
अपवाद - apavAda -
m.
- exception
पर्युदाश - paryudAza -
m.
- exception
निपात - nipAta -
m.
- exception
अपवर्ग - apavarga -
m.
- exception
निषेध - niSedha -
m.
- exception
पर्युदास - paryudAsa -
m.
- exception
प्रतिषेध - pratiSedha -
m.
- exception
व्यपकर्ष - vyapakarSa -
m.
- exception
उद्धार - uddhAra -
m.
- exception
विपक्ष - vipakSa -
m.
- exception
वर्जन - varjana -
n.
- exception
लोकाधिक - lokAdhika -
adj.
- exceptional
लोकबाह्य - lokabAhya -
adj.
- exceptional
अतिकृत - atikRta -
adj.
- exceptional
निपातित - nipAtita -
adj.
- exceptional
लोकोत्तर - lokottara -
adj.
- exceptional
उल्बण - ulbaNa -
adj.
- exceptional
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- trespass
उल्लङ्घन - ullaGghana -
n.
- trespass
सीमोल्लङ्घन - sImollaGghana -
n.
- trespass
उल्लङ्घयति { उल्लङ्घ् } - ullaGghayati { ullaGgh } - verb caus. - trespass
उत्क्रान्त - utkrAnta -
adj.
- trespassing
अतिक्रम - atikrama -
m.
- trespassing
अविलङ्घन - avilaGghana -
n.
- not trespassing
उच्चरते { उच्चर् } - uccarate { uccar } - verb - trespass against
उच्चरति { उच्चर् } - uccarati { uccar } - verb - trespass against
उल्लङ्घित - ullaGghita -
adj.
- trespassed against
उल्लङ्घनीय - ullaGghanIya -
adj.
- to be trespassed against
व्यभिचार - vyabhicAra -
m.
- mutation
प्रकृतिविकृतिस्वभाव - prakRtivikRtisvabhAva -
m.
- relation of radical form to mutations
प्रकृतिविकृति - prakRtivikRti -
f.
- mutation of the original form or state
व्यभिचार vyabhicAra
m.
sin [ e.g., infidelity of a wife ]
निर्वेद nirveda
adj.
infidel
अपचारिन् apacArin
adj.
infidel
नास्तिक nAstika
adj.
infidel
अन्यव्रत anyavrata
m.
infidel
दास dAsa
m.
infidel
धन्य dhanya
m.
infidel
बार्हस्पत्य bArhaspatya
m.
infidel
खण्डाली khaNDAlI
f.
woman whose husband has been guilty of infidelity
खण्डिता khaNDitA
f.
woman whose husband or lover has been guilty of infidelity
Wilson
English
व्यभिचार
m.
(-रः)
1 Following improper courses, doing what is prohibited or wicked.
2 Erring, straying, (literally or figuratively.)
3 Wandering from an argument.
E.
वि and अभि before चर to go,
aff.
घञ्.
Apte 1890
English
व्यभि(भी)चारः 1 Going away from, deviation, leaving the right course, following improper courses
मंत्रज्ञमव्यसनिनं व्यभिचाराविवार्जित H. 3. 16, Bg. 14. 26.
2 Transgression, violation
Ms. 10. 24.
3 Error, crime, sin.
4 Separableness.
5 Infidelity, faithlessness (of a wife or husband), unchastity
व्यभिचारात्तु भर्तुः स्त्री लोके प्राप्नोति गर्ह्यतां Ms. 5. 164
वाङ्मनः कर्मभिः पत्यौ व्यभिचारोयथा मे R. 15. 81
Y. 1. 72.
6 An anomaly, irregularity, exception (to a rule.)
7 (In logic) A fallacious hetu, the presence of the hetu without the sādhya
हेतोः साध्याभाववद्वृत्तित्वं व्यभिचारः Tarka K.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-अभिचार
m.
going apart or astray, deviating, not falling or fitting together, being separated or isolated,
Kap.
Bhāṣāp.
&c.
(cf. अ-व्य्°)
trespass, transgression, crime, vice, sin (esp. infidelity of a wife),
Mn.
MBh.
&c.
violation, disturbance, confusion,
Mn.
x, 24
&c.
change, mutation (in अ-व्य्-अभिचार
mfn.
),
Bhag.
(in
phil.
) wandering from an argument, erroneous or fallacious reasoning, the presence of the हेतु (q.v.) without the साध्य (q.v.),
MW.
(in
gram.
) deviation from or exception to a rule, irregularity, anomaly, ib.
Monier Williams 1872
English
व्य्-अभिचार, अस्, m. going or departing from,
wandering away, going astray, deviation, leaving or
abandoning (the right way), following improper
courses, doing what is prohibited or wicked
erring,
straying, error, trespass, transgression, crime, vice,
sin, profligacy, adultery, infidelity of a wife, &c.
wandering from an argument, erroneous or fallacious
reasoning, the presence of the हेतु without the
साध्य
straying from a rule, exception to a rule,
irregularity, anomaly.
—व्यभिचार-तस्, ind. in con-
sequence of straying or erring
(in phil.) from the Vya-
bhicāra involved in the other supposition.
—व्यभि-
चार-ता, f. or व्यभिचार-त्व, अम्, n. error.
Benfey
English
व्यभिचार व्यभिचार, i. e. वि-अभि
-चार् + अ,
m.
1. Going astray, erring
(literally and figurat.)
2. The presence
of the हेतु without the साध्य,
Bhāṣāp. 136.
3. Following improper courses.
4. Crime, vice, sin, Hit. iii. d. 16
MBh.
1, 912.
5. Infidelity of a wife, Man. 10, 164.
--
Comp.
स-,
m.
a too general middle
term (as fire to prove smoke).
Apte Hindi
Hindi
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"दूर चले जाना, विचलन, सन्मार्ग छोड़ देना, कुमार्ग का अनुसरण करना"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
" अतिक्रमण, उल्लंघन"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"अशुद्धि, जुर्म, पाप"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"विच्छेद्यता, अलग होने की सामर्थ्य"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"अभक्ति, अनास्था, पति-पत्नि में अविश्वास, पतिव्रत या पत्नीव्रत का अभाव"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"असंगति, अनियमितता, अपवाद"
व्यभिचारः
पुं*
- वि + अभि + चर् + घञ्
"(तर्क में) आभासी हेतु, हेत्वाभास, साध्य के होने पर भी हेतु की विद्यमानता "
L R Vaidya
English
vyaBi(BI)cAra {% m. %} 1. Going away from, deviating, deviation, मां योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते Bg.xiv.26
2. error, transgression, crime
3. faithlessness, infidelity (of a wife or husband), वाङ्महझ्कर्मभिः पत्यौ व्यभिचारो यथा मे तथा विश्वंभरे देवि मामंतर्धातुमर्हसि R.xv.81
4. irregularity, anomaly
5. a fallacious Hetu, one without the Sādhya (in logic).
Bopp
Latin
व्यभिचार m. (r. चर् c. अभि praef. वि) offensio, violatio,
transgressio, peccatum. HIT. 82. 22.
Abhyankara Grammar
English
व्यभिचार lit, deviation or discrepancy: irregularity re: the application of a rule
cf.संज्ञाव्यभिचारार्थश्चकार: Kas.on P. III.3.19
cf.also.बहुलग्रहृणं व्यभिचारार्थम् प्रवाहिका, विचर्चिका भवति शिरॊर्ति:
Kas. on P. III.3.108.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khrul pa
१) भेद २) भ्रम ३) भ्रमि ४) भ्रान्ति ५) विभ्रम ६) व्यभिचरति ७) व्यभिचार ८) व्यभिचारिन् ९) स्खलित १०)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यभिचारः,
पुं,
(वि + अभि + चर + घञ् ।)कदाचारः भ्रष्टाचारः यथा, --“व्यभिचारात्तु भर्त्तुः स्त्री लोके प्राप्नोतिनिन्द्यताम् ।शृगालयोनिं प्राप्नोति पापरोगैश्च पीड्यते
”इति मानवे अध्यायः
दोषविशेषः तस्य लक्षणम् साध्यतावच्छेदकावच्छिन्नप्रतियोगिताकाभाववद्वृत्तित्वं हिव्यभिचारः इति व्यधिकरणधर्म्मावच्छिन्ना-भावचिन्तामणिः
त्रिविधः साधारणः १असाधारणः अनुपसंहारी तत्र विपक्ष-वृत्तित्वं साधारणत्वम् सर्व्वसपक्षव्यावृत्तत्व-मसाधारणत्वम् व्याप्तिग्रहानुकूलैकधर्म्युप-संहाराभावो यत्र सद्धेत्वभिमतोऽनुपसंहार्य्यः ।इति सव्यभिचारचिन्तामणिः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यभिचार
पु०
वि + अभि + चर--घञ् निन्दिताचारे२ स्त्रियाः परपुरुषसंर्गे पुंसश्च परस्त्रासङ्गमे न्यायादि-प्रसिद्धे हेतुदोषभेदे ।हेतुदोषभेदश्च अनैकान्तरूपः “साधारणासाधारणानु-पसंहारिणामप्यतमत्व अनैकान्तिकत्वम्” सि० मु०“आद्यः लाधारणस्तु स्यादन्योऽलाधारणो मतः ।तथैवानुपसंहारी त्रिधा नैकान्तिको भवेत्” माषा० ।“साधारणः साध्यवदनन्यवृत्तिर्हेतुः तेन व्याप्ति-ग्रहप्रतिबन्धः क्रियते असाधारणः साध्यासमा-नाधिकरणो हेतुः तेन साध्यसामानाथिकरण्यग्रहःप्रतिबध्यते सत्प्रतिपक्षे तु प्रतिहेतुः साध्याभाव-साधका अत्र तु हेतुरेवेति विशषः साध्याभावसा-धक एव साध्यसाधकत्वेन उपन्यस्त इत्यशक्तिविशेषोप-स्थापकत्वाच्च विशेषः सत्प्रतिपक्षः साध्याभापव्याव्य-वान् पक्षः अमृहाताप्रामाण्यकसाध्यवाप्यवत्त्वेनोप-स्थितिकालीनसाध्याभावव्याप्यवत्त्वेनोपस्थितिविषयस्तथाइत्यन्ये अत्र परस्पराभावव्याप्यवत्ताज्ञानात् पर-स्परानुमितिप्रतिवन्धः फलम्” सि० मु० मणिकृता तुसाध्यवन्मात्रवृत्त्यन्यत्वे सति साध्याभावन्मात्रवृत्त्यन्यत्वम्”अनैकान्तिकत्वमिति लक्षितम्
Capeller
German
व्यभिचार
m.
das Auseinander- o. Fehlgehen
Fehltritt (bes. des Weibes), Vergehen,
Übertretung.
Stchoupak
French
व्य्-अभिचार-
m.
transgression, violation (du devoir, not. de la
fidélité conjugale, par la femme), infidélité
tort
-इन्- -(ण्)
ई- a. qui s'écarte de (ifc.), qui diverge de (abl.)
qui s'écarte du
droit chemin, manque à (son devoir, ord. ifc.), infidèle (dit not. de la
femme) à (gén. ), variable, inconstant
qui n'est pas conforme, qui échoue.