व्यपदेश (vyapadeza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 व्यपदेश m.
  (-शः)
	 1. Dishonesty,  fraud,  craft.
	 2. Stratagem,  device.
3. Name,  appellation. 
	 4. Information,  notice,  apprising.
	 5. Hint.
6. Excuse,  pretext.
	 7. Family,  race.
	 8. Fame,  repute.
	 9. Naming.
E.
  वि and अप before दिश् to show,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 व्यपदेश m.
  designation,  appellation,  name,  esp.
   
family-name
 pretext,  pretence.

Yates

English

 व्यप-देश (शः) 1.
m.
  Dishonesty
 craft
name
 notice
 hint
 plea.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	 representation
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	 information
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	 notice
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  fraud
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  excuse
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  speech
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  appeal to
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  fame
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  allegation
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  family
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  renown
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  talk
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  title
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  race
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  particular form of speech
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  apology
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  summons
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  statement
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  name
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  pretext
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  stratagem
व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	  designation

व्यपदेश 	-	 vyapadeza 	-	 m.
  	-	 representation
प्रतिनिधित्व 	-	 pratinidhitva 	-	 n.
  	-	 representation
विज्ञाननिरूपण 	-	 vijJAnanirUpaNa 	-	 n.
  	-	 knowledgerepresentation  [ computer ]
विज्ञानवर्णन 	-	 vijJAnavarNana 	-	 n.
  	-	 knowledgerepresentation  [ computer ]
अनुदर्श 	-	  anudarza 	-	 m.
  	-	 representation
प्रयोग 	-	  prayoga 	-	 m.
  	-	 representation
प्रतिरूप 	-	  pratirUpa 	-	 n.
  	-	 representation
अन्तर 	-	  antara 	-	 n.
  	-	 representation
उपसर्जन 	-	  upasarjana 	-	 n.
  	-	 representation
नटित 	-	  naTita 	-	 n.
  	-	 representation
भाजन 	-	  bhAjana 	-	 n.
  	-	 representation
विदित 	-	  vidita 	-	 n.
  	-	 representation
नाटित 	-	  nATita 	-	 n.
  	-	  mimic representation
नाट्य 	-	  nATya 	-	 n.
  	-	  mimic representation
नाट्य 	-	  nATya 	-	 n.
  	-	  dramatic representation
प्रयोगातिशय 	-	  prayogAtizaya 	-	 m.
  	-	  excess in representation
चित्रप्रतिकृति 	-	  citrapratikRti 	-	 f.
  	-	 representation in colours
सूर्ययन्त्र 	-	  sUryayantra 	-	 n.
  	-	 representation of the sun
नाटक 	-	  nATaka 	-	 m.
  	-	  any show or representation
रेखि-चित्र निरूपण 	-	  rekhi-citra nirUpaNa 	-	 n.
  	-	  diagrammatic representation
भीतिनाटितक 	-	  bhItinATitaka 	-	 n.
  	-	  mimic representation of fear
ललिताभिनय 	-	  lalitAbhinaya 	-	 m.
  	-	 representation of love scenes
प्रयोगम् ददाति  { दा } 	-	  prayogam dadAti  { dA } 	-	 verb 3 	-	  give a dramatic representation
प्रयोगम् दत्ते  { दा } 	-	  prayogam datte  { dA } 	-	 verb 3 	-	  give a dramatic representation
नाट्यधर्मी 	-	  nATyadharmI 	-	 f.
  	-	  ruler of dramatic representation
नाट्यधर्मिका 	-	  nATyadharmikA 	-	 f.
  	-	  ruler of dramatic representation
नाट्योचित 	-	  nATyocita 	-	 adj.
  	-	  fit for a dramatic representation
वाराह 	-	  vArAha 	-	 m.
  	-	  banner with the representation of a boar
नाट्यवेद 	-	  nATyaveda 	-	 m.
  	-	  science of dancing or mimic representation
यथावस्थितार्थकथन 	-	  yathAvasthitArthakathana 	-	 n.
  	-	 representation of a matter as it is in reality
स्थालरूप 	-	  sthAlarUpa 	-	 n.
  	-	  form or representation of a caldron or cooking-pot
हंसचिह्नदुकूलवत् 	-	  haMsacihnadukUlavat 	-	 adj.
  	-	  clad in a garment woven with representations of geese
महाभूतघट 	-	  mahAbhUtaghaTa 	-	 m.
  	-	  jar with a figurative representation of the 5 element
व्यायोग 	-	  vyAyoga 	-	 m.
  	-	  kind of dramatic representation or composition in one act
ध्यान 	-	  dhyAna 	-	 n.
  	-	  mental representation of the personal attributes of a deity
प्रस्तर 	-	  prastara 	-	 m.
  	-	  tabular representation of the long and short vowels of a metre
आरभट 	-	  ArabhaTa 	-	 m.
  	-	 representation of supernatural and horrible events on the stage
सौर 	-	  saura 	-	 m.
  	-	 representation of a solar zodiacal sign used at marriage ceremonies
प्रस्तार 	-	  prastAra 	-	 m.
  	-	 representation or enumeration of all the possible combinations of certain given numbers or of short and long syllables in a metre

 
   व्यपदेश  vyapadeza  m.
    representation   
   प्रतिनिधि  pratinidhi  m.
    representative    
   प्रतिनिधित्व  pratinidhitva  n.
    representation   
   विज्ञाननिरूपण  vijJAnanirUpaNa  n.
   knowledge  representation  [ computer ]   
   विज्ञानवर्णन  vijJAnavarNana  n.
   knowledge  representation  [ computer ]  
   निर्वर्णयति  { निर्वर्ण् }  nirvarNayati  { nirvarN } verb  represent    
   नृत्यति  { नृत् }  nRtyati  { nRt } verb  represent   
   प्रणयते  { प्रणी }  praNayate  { praNI } verb  represent    
   प्रणयति  { प्रणी }  praNayati  { praNI } verb  represent   
   प्रतिबिम्बी करोति  { प्रतिबिम्बीकृ }  pratibimbI karoti  { pratibimbIkR } verb  represent    
   रूपयति  { रूप् }  rUpayati  { rUp } verb  represent   
   विकरोति  { विकृ }  vikaroti  { vikR } verb  represent    
   विकुरुते  { विकृ }  vikurute  { vikR } verb  represent   
   प्रयुङ्क्ते  { प्र- युज् }  prayuGkte  { pra- yuj } verb 7  represent    
   सन्दर्शयति  { सन्दृश् }  sandarzayati  { sandRz } verb caus.  represent   
   संनिधापयति  { संनिधा }  saMnidhApayati  { saMnidhA } verb caus.  represent    
   निवेदित  nivedita adj.
   represented  
   आवेदित  Avedita adj.
   represented   
   रूपित  rUpita adj.
   represented  
   विदित  vidita adj.
   represented       

Wilson

English

 व्यपदेश
m.
  (-शः)
1 Dishonesty,  fraud,  craft.
2 Stratagem,  device.
3 Name,  appellation. 
4 Information,  notice,  apprising.
5 Hint.
6 Excuse,  pretext.
E.
  वि and अप before दिश to show,  aff.
   धञ्.

Apte

English

व्यपदेशः [vyapadēśḥ],  1 Representation,  information,  notice
 अलं वै व्यपदेशेन धनुरायच्छ राघव Mb.
 *  3.99.49.

Designation by name,  naming.

A name,  an appellation,  a title
 एवं व्यपदेशभाजः U.*
  6.

A family,  race
 अथ को$स्य व्यपदेशः Ś.*
  7
 व्यपदेशमाविलयितुं किमीहसे जनमिमं च पातयितुम् Ś.*
  5.21.

Fame,  reputation,  renown
 also in adjectival senses
 व्यपदेशकुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः Rām.*
  4.64.21.
 Ms.*
  7 168.

A trick,  pretext,  excuse,  device
 भारतव्यपदेशेन ह्याम्नायार्थश्च दर्शितः Bhāg.*
  1.4.29.

Fraud,  craft.

Concealment,  dissimulation
 Māl.
 7.

Apte 1890

English

 व्यपदेशः 1 Representation,  information,  notice. 
2 Designation by name,  naming. 
3 A name,  an appellation,  a title
 एवंव्यपदेशभाजः U. 6. 
4 A family,  race
 अथ कोस्य व्यपदेशः Ś. 7
 व्यपदेशमाविलयितुं किमीहसे जनमिमं च पातयितुं Ś. 5. 21. 
5 Fame,  reputation,  renown. 
6 A trick,  pretext,  excuse,  device. 
7 Fraud,  craft. 
8 Concealment,  dissimulation
 Mal. {7} 

Monier Williams Cologne

English

 व्य्-अपदेश m.
  representation,  designation,  information,  statement,  RPrāt.
  
 ŚrS.
  &c.
  

 a name,  title,  Uttarar.
 

 a family,  race,  Śak.
 

 summons (of an army),  R.
 

 appeal to (gen.  ),  Pañcat.
 

 talk,  speech,  MBh.
   iii,  8665 (Nīlak. )

 a partic.  form of speech,  MW.
  

 fame,  renown (See comp. )

 fraud,  stratagem,  pretext,  excuse (एन,  under pretext or excuse [also -तस्] ifc.  =
  under the pretext of),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 व्य्-अपदेश,  अस्,  m. representation,  information, 
apprising,  notice,  hint
 a particular form of speech
designation by name or appellation
 a name,  title, 
appellation
 family,  race
 fame,  renown
 fraud, 
craft
 stratagem,  device,  pretext,  excuse.

Benfey

English

 व्यपदेश व्यपदेश,  i. e. वि-अप-दिश्
+ अ,  m.
 
 1. Information. 
 2. Name, 
appellation,  Bhāṣāp. 46.
 3. Race, 
Śāk. 104,  6.
 4. Renown,  Man.  7,  168.
 5. Pretext,  Pañc. iii. d. 79 (महताम्, 
Pretending [the authority of] powerful
men).
 6. Hint.
 7. Craft.
 8. Stratagem. 

Hindi

(पु) का उल्लेख नाम, 

Apte Hindi

Hindi

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
" निरूपण,  सन्देश,  सूचना"

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
"नामकरण,  नाम रखना"

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
"नाम,  अभिधान,  उपाधि"

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
"कीर्ति,  यश,  प्रसिद्धि"

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
"चाल,  बहाना,  दाँव,  उपाय"

व्यपदेशः
पुं*
  - वि + अप + दिश् + घञ्
"जालसाजी,  चालाकी"

L R Vaidya

English

 vyapadeSa {% m. %} 1. Representation,  notice,  hint
naming,  designation by name
fraud,  trick,  pretext
a name,  an appellation
family,  race
fame,  renown,  repute,  व्यपदेशमाविलयितुं किमीहसे Sak.v.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 vyapadeśa,  see su-vya°.

Lanman

English

 vyapadeśa,  m. the making a false show
of,  an unauthorized referring to or using
the name of (a person of high position).
[√diś + vy-apa.]

Abhyankara Grammar

English

व्यपदेश  (1) special designation or representation
 cf. अाकृतिर्व्यपदेशानां प्राय आदित अादित: R. Pr. XVII. 4: ( 2 ) main designation
 cf. निमित्तसद्भावाद्वि- शिष्टोपदेश: व्यपदेश: मुख्यो व्यवहारः Par. Sek. Pari. 30
 cf. also यो द्वयेा: षष्ठी- निर्दिष्टयॊ: प्रसङ्गे भवति,  लभतेसौ अन्यतरतो व्यपदेशम्	। M.Bh.on P.I.1.51 Vart. 7.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skad 'dogs pa
व्यपदेश

lce rten
व्यपदेश

brjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।
व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥
कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।
व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
-wordlist-
 
कपट (क्ली),  कैतव (क्ली),  दम्भ (पुं),  कूट (पुंक्ली),  छद्मन् (क्ली),  उपधि (स्त्री),  छल (क्ली),  व्यपदेश (पुं),  मिष (क्ली),  लक्ष (क्ली),  निभ (क्ली),  व्याज (पुं),  कुक्कुटि (स्त्री),  कुहना (स्त्री),  दम्भचर्या (स्त्री),  वञ्चन (क्ली),  प्रतारण (क्ली),  व्यलीक (क्ली),  अतिसन्धान (क्ली),  साधु (पुं),  सभ्य (पुं),  आर्य (पुं),  सज्जन (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कैतव
कैतव,  कपट,  कूट,  व्याज,  छद्मन्,  उपधि,  छल,  मिष,  निभ,  व्यपदेश
कैतवं कपटं कूटं व्याजच्छद्मोपधिच्छलम् ।
मिषं निभं च निर्दिष्टं व्यपदेशश्च सूरिभिः ॥ ७०९ ॥
verse 4.1.1.709
page 0082

नाममाला

Sanskrit

व्यपदेश,  निभ,  व्याज,  व्यतिकर,  छल,  छद्मन्
व्यपदेशो निभं व्याजः पदं व्यतिकरश्छलम् ।
छद्म वृत्तान्तमुत्प्रेक्षा शब्दमन्यं च निर्णयेत् ॥ १३८ ॥
verse 0.1.1.138
page 0069

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 व्यपदेशः,  पुं,
   (वि + अप + दिश + घञ् ।) कपटः ।इति हेमचन्द्रः ॥
 (यथा,  साहित्यदर्पणे । ३ ।१५५ ।“कपि कुन्तलसंव्यानसंयमव्यपदेशतः ।बाहुमूलं स्तनौ नाभिपङ्कजं दर्शयेत् स्फुटम् ॥
”)नाम । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 वाक्यविशेषः ।यथा,  --“व्याजेनात्माभिलाषोक्तिर्व्यपदेश इतीर्य्यते ॥
”इत्युज्ज्वलनीलमणिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 व्यपदेश पु०
  वि + अप + दिश--घञ् । १ कथने २ संज्ञायां त्रिका० ।३ कापट्ये हेमच० । ४ मुख्यव्यवहारे च ।

Capeller

German

 व्यपदेश m.
  Bezeichnung,  Name
 Ausflucht, 
Vorwand.

Stchoupak

French

 व्य्-अपदेश-
 m.
  convocation,  not. mobilisation d'une armée 
désignation,  manière de désigner,  nom,  titre,  not. nom de famille 
 fait d'en
appeler à (gén. ) 
 discours,  bavardage 
 prétexte,  expédient 
 -तस् -एन
sous prétexte,  sous l'apparence de (abl. ifc.) 
 -क- ag. qui désigne 
-इन्- ag. ifc. qui suit les indications,  le conseil de 
 -य- a. v. à
désigner,  à nommer 
 à blâmer 
 qui mérite un titre (honorifique).
°भागिन्- a. qui a droit à un titre.
व्यपदेशार्थम् adv. pour la renommée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.