व्यध (vyadha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 व्यध m.
  (-धः)
	 1. Perforating,  piercing.
	 2. Striking,  smiting.
 E.
  व्यध् to
strike,  &c.,  aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 व्यध m.
  piercing,  hitting,  perforation. 

Yates

English

 व्यध (धः) 1.
m.
  Perforating
 striking.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 व्यध r. 4th cl. (औ) औव्यध (विध्यति) To beat,  to strike, 
to pierce,  to tear,  to hurt or wound.

Apte

English

व्यधः [vyadhḥ],  [व्यध्-अच्]

Piercing,  splitting,  hitting
 विदधति जनतामनः शरव्यव्यधपटुमन्मथचापनादशङ्काम् Śi.*
  7.24.

Smiting,  wounding,  striking.

Perforating.

A stroke,  wound. -धा Bleeding.

Apte 1890

English

 व्यधः [व्यध्-अच्] 1 Piercing,  splitting,  hitting
 Śi. 7. 24. 
2 Smiting,  wounding,  striking. 
3 Perforating. 
4 A stroke,  wound. 
धा Bleeding. 

Monier Williams Cologne

English

 व्यध m.
  piercing,  hitting,  striking,  a stroke,  wound,  Śiś.
 

 cutting,  opening (of a vein),  Suśr.
 

Monier Williams 1872

English

 व्यध,  अस्,  m. piercing,  perforating
 striking, 
smiting
 a stroke,  wound
 (आ),  f. bleeding.

Macdonell

English

 व्यध vyadh-a,  m.
  piercing
 hitting,  striking 🞄(with a missile)
 -ana,  n.
  piercing
 pursuit 🞄of (—°).

Benfey

English

 व्यध व्यध् + अ, 
 I. m.
 
 1. Piercing, 
Kāvya Prak. 100,  9.
 2. Striking.
 II.
f.
  धा,  Bleeding,  Suśr. 1,  362,  5.

Apte Hindi

Hindi

व्यधः
पुं*
  - व्यध् + अच्
"बींधनअ,  टुकड़े टुकड़े करना,  प्रहार करना"

व्यधः
पुं*
  - व्यध् + अच्
"आघात करना,  घायल करना,  प्रहार"

व्यधः
पुं*
  - व्यध् + अच्
छिद्र करना

L R Vaidya

English

 vyaDa {% m. %} 1. Striking,  smiting
 2. splitting
 3. perforating.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  व्यध्
मूलधातुः:
   व्यध
धात्वर्थः:
  ताडने
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  विध्यति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

व्यधँ व्यध  ताडने 
- विध्यति  विव्याध  विविधतुः  व्यद्धा  व्यत्स्यति  अव्यात्सीत्  अव्याद्धाम्  विव्यत्सति  वेविध्यते  व्याधः  विद्धा  मृगावित्  व्यधः  उपव्याधः  75

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
रक्ष्णस्त्राणे ग्रहो ग्राहे व्यधो वेधे क्षये क्षिया ।
-wordlist-
 
रक्ष्ण (पुं),  त्राण (क्ली),  ग्रह (पुं),  ग्राह (पुं),  व्यध (पुं),  वेध (पुं),  क्षय (पुं),  क्षिया (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 व्यध,  औ य ताडे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (दिवा०-पर०-सक०-अनिट् ।) य,  विध्यति शत्रुं शूरः ।औ,  अव्यात्सीत् । कश्चित्तु द्विर्भूतस्यानिकारी-भूतयकारस्य व्यधेर्वकारो वर्ग्यः अन्यत्र तु दन्त्यइति मन्वानः सनि विव्यत्सतीत्याह । इतिदुर्गादासः ॥

 व्यधः,  पुं,
   (व्यधनमिति । व्यध ताडे + “व्यधजपो-रनुपसर्गे ।” ३ । ३ । ६१ । इत्यप् ।) वेधः ।इत्यमरः ॥
 (यथा,  सुश्रुते । १ । ३ ।“सिराव्यधो धमनीनां गर्भिण्या व्याकृति-स्तथा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ब्य(व्य)ध ताडने दिवा० पर०
  सक०
  अनिट् बि(वि)व्यतिअभ्या(व्या)त्सीत् बि(वि)व्या(व्या)ध वर्ग्यादित्वे सनिबिभ्यत्सति ।

 व्यध ताडने दि० पर०
  सक०
  अनिट् । विध्यति अव्यात्सीत् ।विव्याद विविधतुः ।

 व्यध पु०
  व्यध--अच् । १ वेधे अमरः भावे अप् । २ छिद्रीकरणे ३ भेदने च ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

व्यधँ व्यध ताडने
- ग्रहिज्या (6116) इति सम्प्रसारणम्-विध्यति  लिट्यभ्यासस्य (6  1  17)-विव्याध  व्यद्धा  श्याद्व्यध (3  1  141) इति णः-व्याधः  नहिवृति (6  3  116) इति क्वौ दीर्घः-मर्मावित्  पृव्यधिभिदि (तु0 उ0 123) इति कुः-विधुः  व्यधजपोरनुपसर्गे (3361)-व्यधः,  आव्याधः  घञर्थे कः (द्र0 3358 वा0)-आविधम्  69

धातुवृत्तिः

Sanskrit

व्यधँ व्यध  (अर्थः)  ताडने
(विध्यति, ) "ग्रहिज्या'' इत्यादिना सम्प्रसारणम् तच्च "न सम्प्रसारणे सम्प्रसारणम्'' इति पूर्वस्य न भवति ( विव्याध,  विव्यधतुः,  विव्यद्ध,  विव्यधिथ,  विव्यधथुः विव्यध,  विव्याध,  विव्यधिव,  ) क्रादिनियमादिट् थलि भारद्वाजनियमादिड्विकल्पः पिद्वचनेषु "लिट्यभ्यासस्य'' इत्यभ्यासस्य हलादिशेषं बाधित्वा सम्प्रसारणम् अन्यत्र ग्रहिज्यादिना सम्प्रसारणे पश्चाद् द्विर्वचनम् ( व्यद्धा व्यत्स्यति विध्यतु अविध्यत् विध्येत्,  विध्यात् ) "किदाशिषि'' इति कित्त्वात्प्रसारणम् ( अव्यात्सीत्,  अव्याद्धाम् विव्यत्सति,  ) हलादिशेषे इत्वम् ( वेविध्यते वाव्यद्धि व्याधयति अविव्यधत् व्याधः, ) "श्याद्व्यध'' इति णः ( व्यधः,  ) "व्यधजपोः'' इत्यप् ( मृगावित्,  "क्विप् च'' इति क्विप्,  "नहिवृति'' इत्यादिना पूर्वपदस्य दीर्घः ( विधुः, ) "पृभिदिव्यधि'' इति कुप्रत्ययः 73

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“व्यध ताडने”@} 2 ‘-- ताडनं--प्रायेण विदारणपर्यन्तम्’ इति धा। 
 का। 
 व्या। 
 3। 
 व्याधकः-धिका,  व्याधकः-धिका,  विव्यत्सकः-त्सिका,  4 वेविधकः-धिका
   व्यद्धा-व्यद्ध्री,  व्याधयिता-त्री,  विव्यत्सिता-त्री,  वेविधिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि प्लीधातुवत् 5 बोध्यानि। 
 6 मृगावित्- 7 मर्मावित्-दैत्यावित्-हृदयावित्,  व्यद्धा,  8 व्यधः,  आव्याधः,  9 आविधम्,  विध्यन्,  10 11 व्याधः,  णमुलि-व्याधं-व्याधम् 12,  13 विधुः,  14 विधुरः इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः। 
 यगन्ते 15 विध्यमानः आविद्धम्-आविद्धः,  आविद्धवान्,  विद्धिः,  विद्ध्वा।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१६५४)
 02 =>
  (४-दिवादिः-११८१। सक। अनि। पर।)
 03 =>
  (२-६३)
 04 =>
  [[२। यङन्ते ‘ग्रहिज्यावयिव्यधि--’ (६-१-१६) इति सम्प्रसारणम्। तच्च ‘न सम्प्र- सारणे सम्प्रसारणम्’ (६-१-३७) इति निषेधात् पूर्वस्य वकारस्य न। यकारस्य सम्प्रसारणे पूर्वरूपादिकेषु च कृतेषु रूपमेवम्।]]
 05 =>
  (१०८१)
 06 =>
  [[३। मृगं आविध्यतीति मृगावित्। ‘ग्रहिज्यावयिव्यधि--’ (६-१-१६) इति संप्रसारणे,  ‘नहिवृतिवृषिव्यधिरुचि--’ (६-३-११६) इति क्विप्प्रत्ययान्तेषु उत्तर- पदेषु पूर्वपदस्य दीर्घः संहितायां विषये। दैत्यावित् इत्यादिष्वपि एवमेव प्रक्रिया ज्ञेया।]]
 07 =>
  [[B। ‘तापिञ्छनीकाशरुचिप्रतीचि स्वर्वैरिमर्माविधि पुंसि रागात्।’ वा। वि। ३-२१।]]
 08 =>
  [[४। ‘व्यधजपोरनुपसर्गे’ (३-३-६१) इति अनुपसर्गे अप्प्रत्ययः। घञोऽपवादः। उपसर्गे तु आव्याधः इति।]]
 09 =>
  [[५। ‘घञर्थे कविधानं स्थास्नापाव्यधि--’ (वा। ३-८-५८) इति अकर्तरि च कारके संज्ञायाम् कप्रत्ययो भवति। घञोऽपवादः। सम्प्रसारणादिकम्। आविध्यन्ति अनेनेत्याविधम् शस्त्रम्।]]
 10 =>
  [पृष्ठम्१२७१+ २८]
 11 =>
  [[१। ‘श्याद्व्यध--’ (३-१-१४१) इत्यनुपसर्गे धातोः णप्रत्ययो भवति।]]
 12 =>
  [[आ। ‘व्याधं व्याधममूढौ तौ यमसाच्चक्रतुर्विषौ।।’ भ। का। ५-३।]]
 13 =>
  [[२। ‘पॄभिदिव्यधि--’ (द। उ। १-१०८) इति कुप्रत्यये संप्रसारणे च रूपमेवम्। विध्यतीति विधुः = आयुधः,  विष्णुशशिवाय्वग्नयश्च।]]
 14 =>
  [[३। ‘विदिभिदि--’ (३-२-१६२) इत्यत्र ‘व्यधेः संप्रसारणं कुरच्च’ (वा। ३-२-१६२) इति कुरच्प्रत्यये संप्रसारणे च विधुरः इति रूपं भवति। प्रक्रियासर्वस्वे तु औणादिके कुरच्प्रत्यये रूपमिदं साधितम्।]]
 15 =>
  [[B। ‘मर्माविद्भिस्तमस्काण्डैः विध्यमानोऽप्यनेकधा।।’ भ। का। ९-६६।]]

Capeller

German

 व्यध m.
  Durchbohrung,  Durchstechung.

Burnouf

French

 व्यध व्यध m.
  action de percer
		 de blesser.
		 Trou
blessure.
व्यध्य pf.  ps. de व्यध्। -- S. n.
  cible.

Stchoupak

French

 व्यध-
 m.
  fait de percer,  d'atteindre (par une flèche) 
 -न- nt.
chasse à (ifc.).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.