| YouTube Channel

व्यथा (vyathA)

 
शब्दसागरः
English
व्यथा
f.
(-था)
1. Pain.
2. Distress.
3. Alarm, fear.
4. Perturbation.
E.
व्यथ् to fear, to suffer pain, &c., affs. अङ् and टाप्
Capeller Eng
English
व्य॑था
f.
failure, disappointment, misfortune, loss,
adversity, uneasiness, sorrow, distress.
Yates
English
व्यथा (था) 1.
f.
Pain
alarm.
Spoken Sanskrit
English
व्यथा - vyathA -
f.
- anguish
व्यथा - vyathA -
f.
- pain
व्यथा - vyathA -
f.
- damage
व्यथा - vyathA -
f.
- throe [ med. ]
व्यथा - vyathA -
f.
- palpitation
व्यथा - vyathA -
f.
- alarm
व्यथा - vyathA -
f.
- agony
व्यथा - vyathA -
f.
- loss
व्यथा - vyathA -
f.
- agitation
व्यथा - vyathA -
f.
- uneasiness
व्यथा - vyathA -
f.
- ill-luck
व्यथा - vyathA -
f.
- throbbing of the heart
व्यथा - vyathA -
f.
- fear
व्यथा - vyathA -
f.
- perturbation
व्यथा vyathA
f.
anguish
परितप्ति paritapti
f.
anguish
विबाधा vibAdhA
f.
anguish
क्लेश kleza
m.
anguish
मनस्ताप manastApa
m.
anguish
परिताप paritApa
m.
anguish
हृदयज्वर hRdayajvara
m.
anguish
सन्ताप santApa
m.
anguish
शोक zoka
m.
anguish
व्यलीक vyalIka
n.
anguish
यन्त्रण yantraNa
n.
anguish
आकुलित Akulita ppp. anguished
हृदयव्यथा hRdayavyathA
f.
mental anguish
परिदाह paridAha
m.
mental anguish
मनःशूक manaHzUka
n.
anguish of mind
अन्तःशोक antaHzoka
m.
internal anguish
अन्तर्दाह antardAha
m.
internal anguish
हृदयज्वर hRdayajvara
m.
anguish of heart
दुःखसमायुक्त duHkhasamAyukta
adj.
affected by anguish
विरहज्वर virahajvara
m.
anguish of separation
सपीड sapIDa
adj.
having pain or anguish
मनोव्यथा manovyathA
f.
mental pain or anguish
मनःसन्ताप manaHsantApa
m.
mental anguish or grief
व्यथाकुल vyathAkula
adj.
agitated by fear or anguish
विदीर्यते { विदॄ } vidIryate { vidRR } verb pass. be torn with grief or anguish
गाढशोकप्रहार gADhazokaprahAra
adj.
inflicting the keenest anguish
सन्तप्तहृदय santaptahRdaya
adj.
feeling great anguish of heart
दुःखपरीतात्मन् duHkhaparItAtman
adj.
whose soul is affected with anguish
Wilson
English
व्यथा
f.
(-था)
1 Pain.
2 Distress.
3 Alarm, fear.
E.
व्यथ to fear, to suffer pain, &c.,
aff.
अङ् and टाप्.
Apte
English
व्यथा [vyathā], [व्यथ्-भावे-अङ्]
Pain, agony, anguish
तां व्यथां प्रसवकालकृतामवाप्य
U.*
4.23
1.12.
Fear, alarm, anxiety
स्वन्तमित्यलघयत् तद्व्यथाम्
R.*
11.62.
Agitation, disquietude.
Disease.
Loss, damage.
Comp.
-कर
a.
painful, troublesome, hartful.
Apte 1890
English
व्यथा [व्यथ्-भावे-अङ्] 1 Pain, agony, anguish
तां व्यथां प्रसवकालकृतामवाप्य U. 4. 23, 1. 12.
2 Fear, alarm, anxiety: स्वंतमित्यलघयत्स तद्व्यथां R. 11. 62.
3 Agitation, disquietude.
4 Disease.
Comp.
कर a. painful, troublesome, hurtful.
Monier Williams Cologne
English
व्यथा॑
f.
agitation, perturbation, alarm, uneasiness, pain, anguish, fear,
MBh.
Kāv.
&c.
(व्यथां-√ कृ, either, ‘to cause pain’ or ‘to feel pain’)
loss, damage, ill-luck,
ŚBr.
VarBṛS.
(with हृदि or हृदये), palpitation, throbbing of the heart,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
व्यथा, f. disquietude, perturbation, agitation
pain, agony
anguish, ache
distress
alarm, fear
disease.
—व्यथा-कर, अस्, ई, अम्, causing pain
(bodily or mental), painful, excruciating.
—व्यथान्-
वित (°था-अन्°), अस्, आ, अम्, suffering pain, pained.
—व्यथा-रहित, अस्, आ, अम्, free from pain.
—व्यथा-वत्, आन्, अती, अत्, full of pain.
Benfey
English
व्यथा व्यथ् + आ,
f.
1. Alarm, fear,
Utt. Rāmac. 9, 6.
2. Distress, Pañc.
215, 19.
3. Pain, Pañc. iv. d. 19
disease, Pañc. v. d. 66.
--
Comp.
-व्यथ,
adj.
without pain, Daśak. in
Chr. 186, 13.
गुरु-,
adj.
afflicted by
heavy pains, Vikr. d. 50. निर्व्यथ,
i. e.
निस्-,
adj.
1. quiet, MBh. 3, 13065.
2. free from pain, Rājat. 5, 61.
स-,
Adj. 1. suffering pain, with distress,
Hit. 113, 13. 2. sorrowful, Śiś. 9, 83.
Hindi
Hindi
मुसीबत
Apte Hindi
Hindi
व्यथा
स्त्री*
- व्यथ् + अङ् + टाप्
"पीडा, वेदना, आधि"
व्यथा
स्त्री*
- व्यथ् + अङ् + टाप्
"भय, आतंक, चिन्ता"
व्यथा
स्त्री*
- व्यथ् + अङ् + टाप्
"विक्षोभ, अशान्ति"
व्यथा
स्त्री*
- व्यथ् + अङ् + टाप्
रोग
L R Vaidya
English
vyaTA {% f. %} 1. Pain, agony, anguish, कटाक्षविशिखो निर्मातु मर्मव्यथाम् Git.G.iii., R.xii.78
2. disquietude, perturbation
3. fear, alarm, स्वंतमित्यलघयत् तद्व्यथाम् R.xi.62.
Bopp
Latin
व्यथा f. (r. व्यथ् s. आ) permotio animi, perturbatio. BR.
2. 3. BH. 11. 49.
Lanman
English
vyáthā, f. feeling of painful unrest,
discomfort, sorrow.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
व्यथा, वेदना, क्लेशः
noun
हार्दिकी मानसिकी वा पीडा।
"मम हृदयस्य व्यथां कोऽपि जानाति।"
Synonyms:
वेदना, वेदनम्, व्यथा, दुःखम्, पीडा, आर्ति, तापः, यातना, कृच्छ्र, व्याधिः
noun
शरीरस्य क्षतादिभ्यः जातानि कष्टानि।
"अम्ब अत्र तीव्रा वेदना अस्ति।"
Synonyms:
दुःखम्, पीडा, बाधा, व्यथा, अमानस्यम्, कष्टम्, कृच्छम्, आभीलम्, अर्तिः, पीडनम्, विहेठनम्, क्लेशः, आपद्
noun
चेतसां प्रतिकूलः मनोधर्मविशेषः।
"जनाः दुःखे एव ईश्वरं स्मरन्ति। "
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyen pa
१) अर्दित २) कृत ३= पीडा ४) व्यथा ५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मनसः कर्म संकल्पः स्यादथो शर्म निर्वृतिः
सातं सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुखं वेदना व्यथा १३७०
पीडा बाधार्तिराभीलं कृच्छ्रं कष्टं प्रसूतिजम्
आमनस्यं प्रगाढं स्यादाधिः स्यान्मानसी व्यथा १३७१
-wordlist-
सङ्कल्प (पुं), शर्मन् (क्ली), निर्वृति (स्त्री), सात (क्ली), सौख्य (क्ली), सुख (क्ली), दुःख (क्ली), असुख (क्ली), वेदना (स्त्री), व्यथा (स्त्री), पीडा (स्त्री), बाधा (स्त्री), आर्ति (स्त्री), आभील (क्ली), कृच्छ्र (क्ली), कष्ट (क्ली), प्रसूतिज (क्ली), आमनस्य (क्ली), प्रगाढ (क्ली), आधि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आबाधा
आबाधा, वेदना, दुःख, अर्ति, पीडा, व्यथा
आबाधा वेदना दुःखमर्तिः पीडा व्यथा तथा ६२६
verse 3.1.1.626
page 0071
Tamil
Tamil
வ்யதா2 : பீடை, துன்பம், கவலை, பயம், நோய், அமைதியின்மை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यथा,
स्त्री,
(व्यथ + अङ् टाप् ।) दुःखम् ।इत्यमरः
(यथा, उत्तरचरिते ।“स्नेहं दयां तथा सौख्यं यदि वा जानकीमपि ।आराधनाय लोकानां मुञ्चतो नास्ति मे व्यथा
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यथा स्त्री व्यथ--भावे अङ् पीडायाम् दुःखे अमरः
Capeller
German
व्यथा॑
f.
Fehlschlag, Schaden. Verlust,
Unruhe, Bestürzung, Not, Qual.
Burnouf
French
व्यथा व्यथा
f.
(sfx. आ) émotion, peine, crainte.
व्यथयामि (c. de व्यथ्) [a1. ps. 3p. अव्याथि et
अव्यथि]. Emouvoir
tourmenter, affliger
effrayer
qqf.
détourner, dissuader.
Pp. व्यथित।
Stchoupak
French
व्यथा-
f.
agitation, angoisse, douleur, peine, souffrance
peur
-आं कृ- faire souffrir (qq'un, gén. ), moy. se livrer à la douleur.
व्यथाकुल- a. व्यथाक्रान्त- a. v. en proie à la douleur, à
l'angoisse, à la peur.
व्यथातुर- a. peiné, affligé.