| YouTube Channel

व्यत्यय (vyatyaya)

 
शब्दसागरः
English
व्यत्यय
m.
 (-यः)
1. Contrariety, opposition, reverse.
2. Inverted or retro-
grade order.
3. Interchange.
E.
 वि + अति before इण् to go,
aff.
 अच् ।
Capeller Eng
English
व्यत्यय
m.
 change, inverted order.
Yates
English
व्यत्यय (यः) 1.
m.
 Contrariety
re-
verse
retrograde order.
Spoken Sanskrit
English
व्यत्यय vyatyaya
m.
 change
व्यत्यय vyatyaya
m.
 transmutation
व्यत्यय vyatyaya
m.
 reverse
व्यत्यय vyatyaya
m.
 inverted order
व्यत्यय vyatyaya
m.
 contrariety
व्यत्यय vyatyaya
m.
 transposition
Wilson
English
व्यत्यय
m.
 (-यः)
1 Contrariety, opposition, reverse.
2 Inverted or retrograde order.
E.
 वि, and अति before इ to go,
aff.
 अच्.
Apte
English
व्यत्ययः [vyatyayḥ], 1 Passing over.
Opposition, contrariety.
Inverted order, inversion
वेणुसंघर्षजो बह्निर्दग्ध्वा शाम्यति तद्वनम् । एवं गुणव्यत्ययजो देहः शाम्यति तत्क्रियः ॥
Bhāg.*
 11.13.7.
Interchange, transmutation.
Obstruction, hindrance
अभक्ष्ये बहुदोषः स्यात्तस्मात् कार्यो न व्यत्ययः
Pt.*
 4.57.-यम्
ind.
 Alternately.
Apte 1890
English
व्यत्ययः 1 Passing over.
2 Opposition, contrariety.
3 Inverted order, inversion.
4 Interchange, transmutation.
5 Obstruction, hindrance
Pt. 4. 57.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-अत्यय
m.
 transposition, transmutation, change, reverse, inverted order, contrariety (with कर्मणाम्, inverted or reverse occupation
ए, in the opposite case
अम्, alternately
आत् and एन, against the usual rule rule or order),
Lāṭy.
Yājñ.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
व्य्-अत्यय, अस्, m. passing or going away, going
in a different direction, contrariety, opposition, oppo-
sition to the usual rule, (व्यत्ययेन, by an irregu-
larity, against the usual rule, in opposition to the usual
rule)
reverse
inverted or reverse order
transposi-
tion, transmutation, interchange.
Macdonell
English
व्यत्यय vi‿ati‿aya,
m.
 exchange, change
inversion
🞄irregularity (comm. ), (karmaṇām —, 🞄wrong occupation): in. , ab., —°, inversely
🞄[Page302-2] 🞄irregularly (in gr.)
-āsa,
m.
 interchange, 🞄change
inverted position
inversion: in. , 🞄ab. inversely
alternately.
Benfey
English
व्यत्यय व्यत्यय, i. e. वि-अति-इ + अ,
m.
1. Inverted or retrograde order.
2. Contrariety, reverse.
3. Inter-
change, Pāṇ. iii. 1, 85.
Apte Hindi
Hindi
व्यत्ययः
पुं*
 - वि + अति + इ + अच्
पार करना
व्यत्ययः
पुं*
 - वि + अति + इ + अच्
"विरोध, वैपरीत्य"
व्यत्ययः
पुं*
 - वि + अति + इ + अच्
"व्यत्यस्त क्रम, व्युत्क्रान्ति"
व्यत्ययः
पुं*
 - वि + अति + इ + अच्
"अन्तःपरिवर्तन, रूपान्तरण"
व्यत्ययः
पुं*
 - वि + अति + इ + अच्
"अवरोध्, अड़चन"
L R Vaidya
English
vyatyaya {% m. %} 1. Opposition, contrariety
2. interchange, transmutation
3. inverted order.
Abhyankara Grammar
English
व्यत्यय occurrence of one for another transposition: cf. सुतिङुपग्रहृ ... व्यत्यय- मिच्छति शास्त्रकृदेषां ... M. Bh. on P.III. 1.85. See विपर्यय.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ १५०१ ॥
व्यत्ययेऽथ स्फातिर्वृद्धौ प्रीणनेऽवनतर्पणौ ।
-wordlist-
व्यत्यास (पुं), विपर्यास (पुं), वैपरीत्य (क्ली), विपर्यय (पुं), व्यत्यय (पुं), स्फाति (स्त्री), वृद्धि (स्त्री), प्रीणन (क्ली), अवन (क्ली), तर्पण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
व्यत्यय
व्यत्यय, विपर्यास, वैपरीत्य, विपर्यय
व्यत्ययः स्याद्विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ७२९ ॥
verse 4.1.1.729
page 0084
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यत्ययः,
पुं,
 (व्यत्ययनमिति । वि + अति + इ +“एरच् ।” ३ । ३ । ५६ । इत्यच् ।) व्यतिक्रमः । तत्-पर्य्यायः । व्यत्यासः २ विपर्य्यासः ३ विपर्य्ययः ४ ।इत्यमरः ॥
(यथा, भागवते । ७ । १० । ४४ ।“परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यत्यय
पु०
 वि + अति + इण्--अच् । १ व्यतिक्रमे २ विषर्य्यये च अमरः ।
Capeller
German
व्यत्यय
m.
 Wechsel, Umkehr.
Burnouf
French
व्यत्यय व्यत्यय
m.
 (वि
अति
इ) action de franchir
transgression
omission.
Ordre inverse, opposition.
Stchoupak
French
व्य्-अत्यय-
m.
 fait d'échanger, de confondre (gén. )
relation inverse.