| YouTube Channel

व्यक्ति (vyakti)

 
शब्दसागरः
English
व्यक्ति
f.
(-क्तिः)
1. Individuality, specific appearance or being.
2.
Appearance, manifestation.
3. Case, inflexion, or the proper form
of any inflected word.
E.
वि before अञ्ज् to make clear,
aff.
क्तिन्
Capeller Eng
English
व्यक्ति
f.
appearance, manifestation, distinctness, variety,
individual.
Yates
English
व्यक्ति (क्तिः) 2.
f.
Individuality
ap-
pearance
case, inflexion.
Spoken Sanskrit
English
व्यक्ति - vyakti -
m.
- person
हन्ति { हन् } - hanti{han} - verb - destroy [ a person ]
वैयक्तिक - vaiyaktika -
adj.
- personal
व्यक्तिहत - vyaktihata -
adj.
- personal
व्यक्तित्व - vyaktitva -
n.
- personality
गुरुजन - gurujana -
m.
- elderperson
तज्ज्ञ - tajjJa -
m.
- resourcefulperson
तेषां कृते मम शुभाशयान् निवेदयतु - teSAMkRtemamazubhAzayAnnivedayatu -
sent.
- Conveymygoodwishestothem/*him(OnlyifthatpersonisaVIP).
तस्मै कार्यक्रमाय सः नूयार्क्-नगरतः आगतवान् वा ? सः परोपकारी एव - tasmaikAryakramAyasaHnUyArk-nagarataHAgatavAnvA?saHparopakArIeva -
sent.
- DidhecomefromNewYorkcityforthisprogram?Heisdefinitelyabroad-mindedperson.
अन - ana -
ind.
- this [ 3rd person pronoun ]
मूर्ति - mUrti -
f.
- person
तनु - tanu -
f.
- person
जन - jana -
m.
- person
देहिन् - dehin -
m.
- person
जन्तु - jantu -
m.
- person
नर - nara -
m.
- person
नर्य - narya -
m.
- person
पदार्थ - padArtha -
m.
- person
पुरुष - puruSa -
m.
- person
मर्त्य - martya -
m.
- person
व्यक्ति - vyakti -
f.
- instance [ computer ]
निदर्शन - nidarzana -
n.
- instance
विशिष्टवर्गीयवस्तु - viziSTavargIyavastu -
n.
- instance [ computer ]
यथा - yathA -
indecl.
- forinstance
दृष्टान्त - dRSTAnta -
m.
- instance
उदाहरण - udAharaNa -
n.
- instance [ logic ]
तथा हि - tathA hi -
ind.
- for instance
दृष्टान्ततस् - dRSTAntatas -
indecl.
- for instance
दृष्टान्तरूपेन - dRSTAntarUpena -
indecl.
instr. - for instance
सपक्ष - sapakSa -
m.
- similar instance [ in which the major term is found ]
विपक्ष - vipakSa -
m.
- counter-instance
सपक्ष - sapakSa -
m.
- instance on the same side
प्रकीर्णक - prakIrNaka -
adj.
- occurring singly or in single instances
साधारण - sAdhAraNa -
adj.
- belonging to more than the one instance alleged
सपक्ष - sapakSa -
m.
- similar instance or one in which the major term is found
अवधारण - avadhAraNa -
n.
- restriction to a certain instance or instances with exclusion of any other
व्यक्ति - vyakti -
f.
- instance [ computer ]
व्यक्ति - vyakti -
m.
- individual
व्यक्ति - vyakti -
m.
- person
व्यक्ति - vyakti -
f.
- distinctness
व्यक्ति - vyakti -
f.
- manifestation
व्यक्ति - vyakti -
f.
- specific appearance
व्यक्ति - vyakti -
f.
- case
व्यक्ति - vyakti -
f.
- proper form of any inflected word
व्यक्ति - vyakti -
f.
- becoming evident or known or public
व्यक्ति - vyakti -
f.
- gender [ gramm. ]
व्यक्ति - vyakti -
f.
- inflection
व्यक्ति - vyakti -
f.
- vowel
व्यक्ति - vyakti -
f.
- individuality
व्यक्ति - vyakti -
f.
- visible appearance or manifestation
व्यक्ति प्रति युक्ति - vyakti prati yukti -
f.
- argumentum ad hominem [ Logic ]
व्यक्ति - vyakti -
f.
- inflection
व्यय - vyaya -
m.
- inflection
विभक्ति - vibhakti -
f.
- inflection of nouns
प्रक्रिया - prakriyA -
f.
- rules for the formation and inflection of words
सुट् - suT - pratyAhAra used as a technical expression for the first five inflections [ gramm. ]
Wilson
English
व्यक्ति
f.
(-क्तिः)
1 Individuality, specific appearance or being.
2 Appearance, manifestation.
3 Case, inflexion, or the proper form of any inflected word.
E.
वि before अघ to make clear,
aff.
क्तिच्.
Apte
English
व्यक्तिः [vyaktiḥ],
f.
Manifestation, visibility
clear perception. राज्ञः समक्षमेवाधरोत्तरव्यक्तिर्भविष्यति
M.*
1
स्नेहव्यक्तिः
Me.*
12.
Visible appearance, clearness, distinctness
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः
Bg.*
7.24
Dk.*
2.6
व्यक्तिं भजन्त्यापगाः
Ś.*
7.8 (v. l. ).
Distinction, discrimination
दैवमानुषयोरद्य व्यक्ता व्यक्तिर्भविष्यति
Rām.*
2.23.18
तं सन्तः श्रोतुमर्हन्ति सदसद्व्यक्तिहेतवः
R.*
1.1.
Real form or nature, true character
हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा दानवाः
Bg.*
1.14.
An individual (opp. जाति), as in जातिव्यक्ती
अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे
Bg.*
8.18.
Gender (in
gram.
).
Inflection.
Apte 1890
English
व्यक्तिः f. 1 Manifestation, visibility
clear perception
राज्ञः समक्षमेवाधगोत्तरव्यक्तिर्भविष्यति M. 1
स्तेहव्याक्तिः Me. 12.
2 Visible appearance, clearness, distinctness
व्यक्तिं भजंत्यापगाः Ś. 7. 8.
3 Distinction, discrimination
तं संतः श्रोतुमर्हंति सदसद्व्यक्तिहेतवः R. 1. 10.
4 Real form or nature, true character
हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा दानवाः Bg. 10. 14.
5 An individual (opp. जाति), as in जातिव्यक्ती
Bg. 8. 18.
6 Gender (in gram.).
7 Inflection.
Monier Williams Cologne
English
व्य्-अक्ति
f.
visible appearance or manifestation, becoming evident or known or public (acc. with भज्, आ-√ गम्, and आ-√ या, to appear, become manifest),
MBh.
Kāv.
&c.
specific appearance, distinctness, individuality, ib.
an individual (opp. to जाति),
Bhag.
VarBṛS.
&c.
(in
gram.
) gender,
Pāṇ.
i, 2, 51
case, inflection, the proper form of any inflected word,
W.
a vowel (?),
MW.
Monier Williams 1872
English
व्य्-अक्ति, इस्, f. visible appearance or manifestation,
making clear or evident, clearness, distinctness, dis-
cernibility, discrimination
specific appearance or
variation, individuality
a person, an individual (op-
posed to जाति), variety
gender (in gram.)
case,
inflection, the proper form of any inflected word
a vowel (?).
—व्यक्ति-ता, f. or व्यक्ति-त्व, अम्, n.
distinctness, individuality, personality.
Macdonell
English
व्यक्ति vi‿akti,
f.
manifestation, appearance
🞄distinctness, clearness
distinction, difference
🞄differentiated thing, individual (opp. 🞄jāti)
grammatical gender: -ṃ bhaj, stand 🞄out clearly (rivers).
Benfey
English
व्यक्ति व्यक्ति, i. e. वि-अञ्ज् + ती,
f.
1.
Distinctness, Śāk. d. 167.
2. Indi-
viduality.
3. An individual (opp. to
जाति), Siddh. Mukt. 82, 10.
4. Appear-
ance, manifestation Bhag. 7, 23
10,
14
Megh. 12.
--
Comp.
अ-सकल-,
adj.
not being visible completely, Megh. 82.
Apte Hindi
Hindi
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
"प्रकटीकरण, दृश्यमानता, विशद प्रत्यक्षज्ञान"
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
"दृश्यमान सूरत, स्पष्टता, विशदता"
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
"भेद, विवेचन"
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
"वास्तविक रूप या प्रकृति, सच्चरित्र"
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
वैयक्तिकता
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
"अकेला मनुष्य, पुरुष"
व्यक्तिः
स्त्री*
- वि + अञ्ज् + क्तिन्
लिंग
L R Vaidya
English
vyakti {% f. %} 1. Manifestation, visibility, indication, भवति भवतो यय्स् संयोगमेत्य स्नेहव्यक्तिश्चिरविरहजं मुंचतो बाष्पमुष्णम् Megh.i.12
2. discrimination, distinction, सदसद्व्यक्तिंहतव R.i.10
3. individuality, (op. to जाति)
4. a person, an individual
5. source, origin, हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा दानवाः Bg.x.14
6. gender (in gram.).
Bopp
Latin
व्यक्ति f. (r. अञ्ज् praef. वि manifestare s. ति) manifesta-
tio, visibilitas BH. 7. 23. 10. 14.
Abhyankara Grammar
English
व्यक्ति (l) lit.distinct manifestation, as for instance that of the generic features in the individual object
cf.सामान्ये वर्तमानस्य व्याक्तिरुपजायत, M.Bh. on P.I.1, 57
(2) gender, which in fact, is the symbol of the manifesta- tion of the generic property in the individual object
cf.हरीतक्यादिषु व्यक्ति: P.I.2.52 Vart. 3, as also लुपि युक्तवद् व्यक्तिवचने P. I.2.5I: (3) individual object
cf. व्यक्तिः पदार्थ:.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जातिः सामान्यं व्यक्तिस्तु विशेषः पृथगात्मिका
-wordlist-
जाति (स्त्री), सामान्य (क्ली), व्यक्ति (स्त्री), विशेष (पुं), पृथगात्मिका (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
व्यक्तिः,
स्त्री,
(व्यज्यतेऽनयेति वि + अञ्ज +क्तिन् ।) पृथगात्मिका इत्यमरः
जनः इतिहेमचन्द्रः
स्पष्टता
(यथा, रघुः १० ।“तं सन्तः श्रोतुमर्हन्ति सदसद्व्यक्तिहेतवः ।हेम्नः संलक्ष्यतेऽह्यग्नौ विशुद्धिः श्यामिकापिवा
”भूतमात्रम् यथा, गीतायाम् १८ ।“अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्व्वाः प्रभवन्त्यहरागमे
”“व्यक्तयश्चराचराणि भूतानि ।” इति तट्टी-कायां स्वामी
न्यायशास्त्रोक्तस्तत्तत्पदार्थः ।यथा, साहित्यदर्पणे २५ ।“सामर्थ्यमौचिती देशः कालो व्यक्तिः स्वरादयः ।शब्दार्थस्यानवच्छेदे विशेषस्मृतिहेतवः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
व्यक्ति स्त्री वि + अन्ज--क्तिन् प्रकाशे क्तिच् जने हेम० ।पृथगात्मतारूपे एकैकविशेषे अमरः अभिव्यक्तिशब्देदृश्यम्
Capeller
German
व्यक्ति
f.
dass.,
°क्तिं गम् o. भज् deutlich
werden.
Stchoupak
French
व्य्-अक्ति-
f.
manifestation, fait de se révéler, d'apparaître,
évidence (-इम् आ-गम्- आ-पद्-, etc. devenir évident
-इं भज्-
apparaître en toute évidence)
distinction, différence, individualité,
individu
genre grammatical.