| YouTube Channel

वैशम्पायनः (vaizampAyanaH)

 
Apte
English
वैशम्पायनः [vaiśampāyanḥ],
N.
of a celebrated pupil of Vyāsa
जनमे- जयेन पृष्टः सन् ब्राह्मणैश्च सहस्रशः शशास शिष्यमासीनं वैशम्पायन- मन्तिके
Mb.
[It was he who made Yājñavalkya 'disgorge the whole of the Yajurveda he had learnt from him which was picked up by his other pupils in the form of Tittiris or partridges
and hence the Veda was called 'Taittirīya'. Vaīśampāyana was celebrated for his great skill in narrating Purāṇas, and is said to have recounted the whole of the Mahābhārata to king Janamejaya].
Apte Hindi
Hindi
वैशम्पायनः
पुं*
- -
व्यास के एक प्रसिद्ध शिष्य का नाम। इसने अपने शिष्य याज्ञवल्क्य को कहा कि वह समस्त यजुर्वेद जो तुमने मुझसे पढ़ा है उगल दो।तदनुसार उगल देने पर वैशम्पायन के अन्य शिष्यों ने तीतर बन कर वह समस्त यजुर्वेद चाट लिया। इसी लिए यजुर्वेद की उस शाखा का नाम ‘तैतिरीय’ पड़ गया। पुराणों का पाठ करने में वैशपायन अत्यन्त दक्ष और प्रसिद्ध था। कहते है कि उसने समस्त महाभारत का पाठ जनमेजय राजा को सुनाया।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वैशम्पायनः, ऋषिवैशम्पायनः
noun
एकः सुप्रसिद्धः ऋषिः।
"वैशम्पायनः वेदव्यासस्य शिष्यः आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वैशम्पायनः,
पुं,
(विशम्पस्य गोत्रापत्यम् “अश्वा-दिभ्यः फञ् ।” ११० इति फञ् ।)मुनिविशेषः यथा, --“अथ शिष्यान् प्रजग्राह चतुरो वेदपारगान् ।जैमिनिञ्च सुमन्तुञ्च वैशम्पायनमेव
पैलं तेषां चतुर्थञ्च परमं मां महामुनिः ।ऋग्वेदश्रावकं पैलं जग्राह महामुनिः ।यजुर्व्वेदप्रवक्तारं वैशम्पायनमेव
”इति कौर्म्मे ४९ अध्यायः
वज्रवारकः यथा, --“जैमिनिश्च सुमन्तुश्च वैशम्पायन एव ।पुलस्त्यः पुलहश्चैव पञ्चैते वज्रवारकाः
”इति पुराणम्