वैयाकरणाः (vaiyAkaraNAH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“यत निकारोपस्कारयोः”@} 2 3 ‘निराकारे’ इति दैवपाठमुपाश्रित्य पुरुषकारे व्याख्यातम्-- “… ‘निराकारः = परिभवः।’ इति च क्षीरस्वामी।
उपस्कारोपसंस्कारयोः पुनः पाठकृतः 4 विप्रवदन्ते।
तथा च आख्यातनिघण्टुः-- ‘यत्ने प्रैषे निराकारे यातयेदप्युपस्कृतौ।’ इति।
श्लोकधातुपाठश्च-- ‘यत उपसंस्कारनिकारार्थः स निरश्च धान्यधनवाची।’ इति।” इति।
अत्रेदमवधेयम्--माधवधातु- वृत्ति-प्रौढमनोरमाप्रभृतिष्वप्येवमेव क्षीरस्वामिपाठ उद्ध्रियते।
परं तु क्षीरतरङ्गिण्यामधुना पाठोऽन्यादृश एवोपलभ्यत इत्युपर्येव प्रदर्शितम्।
प्रायः सर्वेऽप्याधुनिकाः वैयाकरणाः धातुविषये क्षीरस्वामिमतं पुरुषकारोपात्तस्थलेषु पुरुषकारवाक्यानुसारेणैवोद्धरन्ति
न तु स्वयं दृष्टत्वेनेत्य पि ज्ञायते।]] ‘--खेदे च’ इति क।
क।
द्रुमे।
5 ‘यतते तु प्रयत्नार्थे, निराकारे तु यातयेत्।’ 6 इति देवः।
‘निकारः = स्वेदनम्।’ इति क्षीरस्वामी।
‘यत्नः प्रैषो वा निकारः’ इति बालमनोरमा।
‘परिभवसंस्कारौ तौ’ इति धा।
का।
व्याख्या 7।
यातकः-तिका-यियातयिषकः-षिका
यातयिता-त्री, यियातयिषिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि समस्तान्यपि चौरादिककालयतिवत् 8 ज्ञेयानि।
यातना = तीव्रवेदना।
‘ण्यासश्रन्थः--’ 9 इति युचि रूपम्।
01 (१३३६)
02 (१०-चुरादिः-१७३६। सक। सेट्। उभ।)
03 [[[अ]
04 (= ग्रान्थिकाः)
05 [पृष्ठम्१०६८+ ३१]
06 (श्लो। ९६)
07 (३-४०)
08 (१७५)
09 (३-३-१०७)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.