| YouTube Channel

वैयाकरण (vaiyAkaraNa)

 
शब्दसागरः
English
वैयाकरण
mfn.
(-णः-णी-णं) Grammatical, relating to grammar.
m.
(-णः)
A grammarian.
E.
व्याकरण grammar, अण्
aff.
Capeller Eng
English
वैयाकरण
m.
grammarian.
Yates
English
वैयाकरण (णः-णी-णं) 1.
m.
A gram-
marian.
a. Grammatical.
Spoken Sanskrit
English
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
m.
- grammarian
शाब्द - zAbda -
m.
- grammarian
शाब्दिक - zAbdika -
m.
- grammarian
वैयाकरणपाश - vaiyAkaraNapAza -
m.
- bad grammarian
केवलवैयाकरण - kevalavaiyAkaraNa -
m.
- mere grammarian
देवनन्दिन् - devanandin -
m.
- of a grammarian
धर्मकीर्ति - dharmakIrti -
m.
- of a grammarian
वैयाकरणखसूचि - vaiyAkaraNakhasUci -
m.
- poor grammarian
सुषेण - suSeNa -
m.
- of a grammarian
वैयाकरणी - vaiyAkaraNI -
f.
- female grammarian
अभिनववैयाकरण - abhinavavaiyAkaraNa -
m.
- modern grammarian
शाकटायन - zAkaTAyana -
m.
- of a modern grammarian
द्रविड - draviDa -
m.
- of a school of grammarians
प्राञ्च् - prAJc -
m.
- eastern people or grammarians
पाणिनि - pANini -
m.
- name of a prominent grammarian
चान्द्र - cAndra -
m.
- pupil of the grammarian candra on
प्रथमवैयाकरण - prathamavaiyAkaraNa -
m.
- distinguished or first-rate grammarian
काशकृत्स्न - kAzakRtsna -
m.
- name of a grammarian and of a philosopher
वैयाकरणभार्य - vaiyAkaraNabhArya -
m.
- man who has a female grammarian for a wife
वैयाकरणहस्तिन् - vaiyAkaraNahastin -
m.
- elephant given to a grammarian as a reward
वैयाकरणखसूचि - vaiyAkaraNakhasUci -
m.
- grammarian who merely pierces the air with a needle
इष्टि - iSTi -
f.
- name applied to the statement of grammarians who are considered as authoritative
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
m.
- grammarian
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
adj.
- relating to grammar
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
adj.
- grammatical
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
m.
- grammarian
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
m.
- specialist in language syntax and semantics
वैयाकरण - vaiyAkaraNa -
adj.
- grammatical
व्याकरणसिद्ध - vyAkaraNasiddha -
adj.
- grammatical
आगम - Agama -
m.
- grammatical augment
श्लेष - zleSa -
m.
- grammatical augment
अनुषञ्जन - anuSaJjana -
n.
- grammatical relation
व्याकरण - vyAkaraNa -
n.
- grammatical analysis
शब्दानुशिष्टि - zabdAnuziSTi -
f.
- grammatical knowledge
सामानाधिकरण्य - sAmAnAdhikaraNya -
n.
- grammatical agreement
धातुपाठ - dhAtupATha -
m.
- recital of verb roots [ i.e., type of grammatical exercise ]
व्याकरण - vyAkaraNa -
n.
- grammatical correctness
योजना - yojanA -
f.
- grammatical construction
वाक्यसंयोग - vAkyasaMyoga -
m.
- grammatical construction
असाधु - asAdhu -
adj.
- not grammatically correct
विधि - vidhi -
m.
- grammatical rule or precept
एवम्प्रवाद - evampravAda -
adj.
- having such a grammatical form
लैङ्ग - laiGga -
adj.
- relating to grammatical gender
सागमक - sAgamaka -
adj.
- having the grammatical augment
सन्धिसम्भव - sandhisambhava -
adj.
- produced by grammatical sandhi
लिङ्गशास्त्र - liGgazAstra -
n.
- grammatical treatise on gender
आगमिन् - Agamin -
adj.
- receiving a grammatical augment
Wilson
English
वैयाकरण
mfn.
(-णः-णी-णं) Grammatical, relating to grammar.
m.
(-णः) A grammarian.
E.
व्याकरण grammar, and अण्
aff.
Apte
English
वैयाकरण [vaiyākaraṇa],
a.
(-णी
f.
) [व्याकरणं वेत्त्यधीते वा अण्] Grammatical. -णः A grammarian
वैयाकरणकिरातादप- शब्दमृगाः क्व यान्तु संत्रस्ताः Subbāṣ.
Comp.
-खसूचिः (a grammarian who merely pierces the air with a needle) a poor grammarian. -पाशः a bad grammarian. -भार्यः one whose wife is a grammarian.
Apte 1890
English
वैयाकरण a. (णी f.) [व्याकरणं वेत्त्यधीते वा अण्] Grammatical.
णः A grammarian
वैयाकरणकिरातादपशब्दमृगाः क्व यांतु संत्रस्ताः Subhāṣ.
Comp.
पाशः a bad grammarian.
भार्यः one whose wife is a grammarian.
Monier Williams Cologne
English
वैयाकरण
mfn.
(fr. व्य्-आकरण) relating to grammar, grammatical,
W.
वैयाकरण
m.
a grammarian,
MBh.
Sāh.
&c.
Monier Williams 1872
English
वैयाकरण वैयाकरण, अस्, ई, अम् (fr. व्य्-
आकरण), relating to grammar, grammatical
(अस्),
m. a grammatical analyst, a grammarian
(ई), f. a
female grammarian.
—वैयाकरण-पाश, अस्, m.
a bad grammarian, (Pāṇ. V. 3, 47.)
—वैयाक-
रण-भार्य, अस्, m. a man who has a female
grammarian for a wife.
—वैयाकरण-भूषण,
अम्, n., N. of a work by Koṇḍa-bhaṭṭa.
—वैयाक-
रण-सिद्धान्त-मञ्जूषा, f., N. of a work (=
मञ्जूषा).
Macdonell
English
वैयाकरण vaiyākaraṇa,
m.
[vyākaraṇa] 🞄grammarian.
Benfey
English
वैयाकरण वैयाकरण, i. e. व्याकर-
+ अ,
I.
adj.
Grammatical.
II.
m.
A
grammarian.
--
Comp.
प्रथम-, a
first-rate grammarian, Pāṇ. 6, 2, 56, Sch.
Hindi
Hindi
व्याकरण
Apte Hindi
Hindi
वैयाकरण
वि* - व्याकरणमधीते वेत्ति वा -अण्
"व्याकरणविषयक, व्याकरणसंबन्धी"
वैयाकरणः
पुं*
- -
व्याकरण जानने वाला
L R Vaidya
English
vEyAkaraRa {% (I) a. (f. णी) %} Grammatical.
vEyAkaraRa {% (II) m. %} A grammarian.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
vaiyākaraṇa, or with Senart vaiyyā°, nt. (= Pali veyyā°), = vyākaraṇa (1) as a genre of canonical Buddhist literature: sūtrānta-(so read with mss. and Senartʼs note for text °te)-vaiyākaraṇābhigīto (mss. vai āk°, Senart vaiyyāk°) 'haṃ Mv 〔iii.122.21〕 (vs), I, praised in sūtras and vai° (of the canon).
Abhyankara Grammar
English
वैयाकरण lit. a student of grammar
व्याकरणमधीते वैयाकरण: cf Kas. on P. IV, 2.59. The word is used in the sense of 'a scholar of Gram- mar
'or, 'a person who has obtained proficiency in Grammar.' The word is used several times in this sense in the Mahabhasya. cf M. Bh. on P. I. 1.3
I.4.2, II. 1.53, II.2.29, II.3.18, II.4.56, III.2.115 etc. The word is also used in the sense of 'pertaining to grammar' or 'found in grammar.'
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वैयाकरणः, त्रि, (व्याकरणं वेत्ति अधीते वा ।व्याकरण + “अणृगयनादिभ्यः ।” ७३ ।इति अण् “नय्वाभ्यां पदान्ताभ्यामिति ।” ।३ इति यकारात् पूर्व्वं ऐच् ।) व्याकरण-वेत्ता व्याकरणाध्येता व्याकरणशब्दात्ष्णप्रत्ययेन य्वोर्युमेति इमा णित्त्वे व्रिरिति वृद्धौच निष्पन्नमिदम् व्याकरणसम्बन्धी
(यथा, पाणिनौ ।“वैयाकरणाख्यायां चतुर्थ्याः
”यथा महाभारते ४३ ६१ ।“सर्व्वार्थानां व्याकरणाद्वैयाकरण उच्यते ।तन्मूलतो व्याकरणं व्याकरोतीति तत्तथा
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वैयाकरण
त्रि०
व्याकरणं वेत्त्यधीते वा अण् व्याकरणाभिज्ञे
Capeller
German
वैयाकरण
m.
Grammatiker.
Burnouf
French
वैयाकरण वैयाकरण a. (व्याकरण) grammatical.
-- S.
m.
grammairien.
Stchoupak
French
वैयाकरण-
m.
grammairien.