| YouTube Channel

वैधेय (vaidheya)

 
शब्दसागरः
English
वैधेय
mfn.
(-यः-यी-यं)
1. Foolish, ignorant, an idiot, a fool.
2. Pres-
cribed.
E.
विधेय performance of religious ceremonials, अण्
aff.
Capeller Eng
English
वैधेय
a.
foolish, silly (lit. struck by Fate)
m.
fool, idiot.
Yates
English
वैधेय (यः-यी-यं)
a. Foolish, igno-
rant
an idiot.
Spoken Sanskrit
English
वैधेय vaidheya
adj.
stupid
वैधेय vaidheya
adj.
afflicted by fate
वैधेय vaidheya
adj.
relating to rule or precept
वैधेय vaidheya
adj.
prescribed
वैधेय vaidheya
adj.
foolish
वैधेय vaidheya
m.
fool
वैधेय vaidheya
m.
idiot
Wilson
English
वैधेय
mfn.
(-यः-यी-यं) Foolish, ignorant, an idiot, a fool.
E.
विधेय performance of religious ceremonials, अण्
aff.
Apte
English
वैधेय [vaidhēya],
a.
(-यी
f.
)
According to rule, prescribed.
Foolish, silly, stupid. -यः A fool, an idiot
प्रलपत्येष वैधेयः
Ś.*
2
सर्वत्र प्रमादी वैधेयः
V.*
2.
Apte 1890
English
वैधेय a. (यी f.) 1 According to rule, prescribed.
2 Foolish, silly, stupid.
यः A fool, an idiot: प्रलपत्येष वैधेयः Ś. 2
सर्वत्र प्रमादी वैधयः V. 2.
Monier Williams Cologne
English
वैधेय
mfn.
(fr. विधि) ‘afflicted by fate’, stupid, foolish
वैधेय
m.
an idiot, fool,
Kāv.
Rājat.
वैधेय
mfn.
relating to rule or precept, prescribed,
MW.
वैधेय
m.
N.
of a disciple of Yājñavalkya (the celebrated teacher of the White Yajur-veda),
Pur.
वैधेय
m.
pl.
N.
of a school of the White Yajur-veda,
Caraṇ.
Āryav.
Monier Williams 1872
English
वैधेय 1. वैधेय, अस्, ई, अम् (fr. वि-धेय),
foolish, silly, weak, ignorant
(अस्), m. an idiot, fool.
2. वैधेय, अस्, ई, अम् (fr. विधि), relating to
rule or precept, prescribed, preceptive
(अस्), m., N.
of a teacher of the White Yajur-veda.
Macdonell
English
वैधेय vaidheya,
a.
[afflicted by fate, vidhi] 🞄stupid, foolish
m.
fool, idiot.
Benfey
English
वैधेय वैधेय (perhaps धेय [vb.
धा], compounded with वि and aff. अ),
adj.
Foolish, a fool, Vikr. 30, 14.
Apte Hindi
Hindi
वैधेय
वि* - विधि + ढक्
"नियमानुकूल, विहित"
वैधेय
वि* - विधि + ढक्
"मूर्ख, बुद्धू, जड"
वैधेयः
पुं*
- -
"मूढ, जडमति"
L R Vaidya
English
vEDeya {% (I) a. (f. यी) %} 1. Prescribed
2. silly, foolish, ignorant.
vEDeya {% (II) m. %} A fool, an idiot.
Bopp
Latin
वैधेय (a विधेय - r. धा praef. वि s. - s. अ) stultus. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मूर्ख, मूढ, अज्ञ, यथाजात, वैधेय, बालिश, मूढमति, अल्पमति, मन्दमति, मन्द, निर्बुद्ध, जड, अल्पबुद्धि, अचतुर, अल्पधी, मूढधी, मूढात्मा, मतिहीन, बुद्धिहीन, अबुध, अविचक्षण, अविद्, अविद्य, अविद्वस्, अविबुध
adjective
यः मुह्यति यस्य बुद्धिः अल्पा वा।
"मूर्खैः पुरुषैः सह विवदेत्।/उपदेशो हि मूर्खाणां जनानां प्रकोपाय शान्तये।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दानशीलः वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ३५१
मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः
मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ३५२
देवानांप्रियजाल्मौ दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः
-wordlist-
दानशील (पुं), वदान्य (पुं), वदन्य (पुं), बालिश (पुं), मूढ (पुं), मन्द (पुं), यथाजात (पुं), बाल (पुं), मातृमुख (पुं), जड (पुं), मूर्ख (पुं), अमेध (पुं), विवर्ण (पुं), अज्ञ (पुं), वैधेय (पुं), मातृशासित (पुं), देवानाम्प्रिय (पुं), जाल्म (पुं), दीर्घसूत्र (पुं), चिरक्रिय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वैधेय
वैधेय, बालिश, बाल, जड, जाल्म, यथोद्गत, मूढ, मन्द, विवर्ण, मूर्ख, मातृशासित
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः
मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ३३६
verse 2.1.1.336
page 0040
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वैधेयः, त्रि, (विधिं पद्धतिमेवानुसृत्य व्यवहरति ।विधि + ढक् यद्वा, विधेये कर्त्तव्ये अनभिज्ञः ।विधेय + अण् यद्बा, विरुद्धं धेयमस्य ततःस्वार्थे अण् पद्धतिमाश्रित्य क्रियाकारित्वात्युक्तायुक्तविवेकशून्यत्वाच्च तथात्वमस्य ।) मूर्खः ।इत्यमरः ४८
(यथा, राजतर-ङ्गिण्याम् १५९ ।“पुंश्चली जाल्मवैधेयबालकाद्रोग्धृनिभरा ।समभूदप्रवेशार्हा राजपर्षन्मनस्विनाम्
”)विधिसम्बन्धी विधेयसम्बन्धी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वैधेय
त्रि०
विधीयतेऽसौ वि + धा--यत् ततः स्वार्थे अण् मूर्खे अमरः
Capeller
German
वैधेय dumm
m.
Dummkopf.
Burnouf
French
वैधेय वैधेय a. (विधेय, de धा) sot,
stupide.
Stchoupak
French
वैधेय-
m.
imbécile
-ता-
f.
fait de dépendre de (ifc.).