| YouTube Channel

वैतालिकः (vaitAlikaH)

 
Apte
English
वैतालिकः [vaitālikḥ], [विविधस्तालस्तेन व्यवहरति ठक्]
A bard, minstrel.
A magician, conjurer
especially, one who is a votary of Vetāla q. v.
The servant of a Vetāla. -कम् Knowledge of one of the 64 arts.Comp. -व्रतम् the duty of a bard.
Apte 1890
English
वैतालिकः [विविधस्तालस्तेन व्यवहरति ठक्] 1 A bard, minstrel.
2 A magician, conjurer
especially, one who is a votary of Vetāla q. v.
3 The servant of a Vetāla.
Apte Hindi
Hindi
वैतालिकः
पुं*
 - विविधस्तालस्तेन व्यवहरति-ठक्
"भाट, चारण"
वैतालिकः
पुं*
 - विविधस्तालस्तेन व्यवहरति-ठक्
"जादूगर, बाजीगर, विशेषकर वह जो वेताल का भक्त हो"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वैतालिकः
Root: वैतालिक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ बोधनया वेणुवीणादिवाकनैः
Meaning(s):
⇒ Māgadha who awakens the king through the noise of pipes
lutes etc
Shloka(s):
3|5|81|2 ► वैतालिको बोधनया वेणुवीणादिवादनैः॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|81|2 ⇢ वैतालिकः (वैतालिक) (पुं) ⇒ Māgadha who awakens the king through the noise of pipes
lutes etc ⇒ बोधनया वेणुवीणादिवाकनैः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वैतालिकः,
पुं,
 (विविघेन तालेन चरतीति ।विताल + ठक् ।) बोधकरः । इत्यमरः ॥
द्वेनिशान्ते बोधकारके । विविधो मङ्गलगीति-वाद्यादिकृतस्तालशब्दः तेन व्यवहरन्ति वैता-लिकाः ढघे कादिति ष्णिकः । निशान्तं निवे-दयन्तो ये नृपं बोधयन्ति जागरयन्ति ते बोध-कराः सृकुष्ट इति टः । इति भरतः ॥
(यथा, शिशुपालवधे । ५ । ६७ ।“वैतालिकाः स्फुटपदप्रकटार्थमुच्चै-र्भोगावलीः कलगिरोऽवसरेषु पेठुः ॥
”)खेट्टितालः । यथा, --“वैतालिकः पुमान् खेट्टिताले बोधकरे त्रिषु ॥
”इति मेदिनी ॥
हेमचन्द्रे तु पाठान्तरं यथा, --“वैतालिकः खड्जताले मङ्गलपाठकेऽपि च ॥
”वेतालसम्बन्धिनि, त्रि ॥