| YouTube Channel

वेष्ट (veSTa)

 
शब्दसागरः
English
वेष्ट r. 1st cl. (वेष्टते)
1. To surround, to enclose, to encompass or circle.
2. To dress. With आ, To fold, to from.
वेष्ट
m.
(-ष्टः)
1. A fence, an enclosure.
2. Surrounding, enclosing.
3.
A turban.
4. Exudation, gum, resin, in general.
5. Turpentine.
E.
वेष्ट् to surround,
aff.
अच् or घञ्
Capeller Eng
English
वेष्ट
m.
snare, noose, knot.
Yates
English
वेष्ट (ङ) वष्टते 1.
d. To surround,
to enclose.
वेष्ट (ष्टः)
m.
A fence, surrounding
a turban
turpentine
gum.
Spoken Sanskrit
English
वेष्ट - veSTa -
m.
- gum
वेष्ट - veSTa -
m.
- turpentine
वेष्ट - veSTa -
m.
- enclosure
वेष्ट - veSTa -
m.
- tooth-hole
वेष्ट - veSTa -
m.
- enclosing
वेष्ट - veSTa -
m.
- resin
वेष्ट - veSTa -
m.
- noose
वेष्ट - veSTa -
m.
- band
वेष्ट - veSTa -
m.
- cartridge
वेष्ट - veSTa -
n.
- brahman or the sky
Wilson
English
वेष्ट r. 1st cl. (वेष्टते) To surround, to inclose, to encompass or
circle.
वेष्ट
m.
(-ष्टः)
1 A fence, an enclosure.
2 Surrounding, enclosing.
3 A turban.
4 Exudation, gum, resin in general.
5 Turpentine.
E.
वेष्ट to surround,
aff.
अच्.
Apte
English
वेष्टः [vēṣṭḥ], [वेष्ट्-घञ् अच् वा]
Surrounding, exclosing.
An enclosure, a fence.
A turban.
Gum, resin, exudation.
Turpentine.
A tooth-hole. -ष्टम् the sky.
Comp.
-वंशः a kind of bamboo. -सारः turpentine.
Apte 1890
English
वेष्टः [वेष्ट्-घञ् अच् वा] 1 Surrounding, enclosing.
2 An enclosure, a fence.
3 A turban.
4 Gum resin, exudation.
5 Turpentine.
Comp.
वंशः a kind of bamboo.
सारः turpentine.
Monier Williams Cologne
English
वेष्ट
m.
enclosing, an enclosure,
L.
a band, noose,
Kauś.
MBh.
a tooth-hole,
Suśr.
gum, resin,
L.
turpentine,
L.
वेष्ट
n.
(that which surrounds) Brahman or the sky,
L.
Monier Williams 1872
English
वेष्ट, अस्, m. surrounding, enclosing
an enclosure,
fence
a turban
a kind of knot (Ved.)
exudation,
gum
resin in general
turpentine.
—वेष्ट-वंश,
अस्, m. a sort of bamboo, Bambusa Spinosa.
—वेष्ट-
सार, अस्, m. turpentine (= श्री-वेष्ट).
Benfey
English
वेष्ट वेष्ट् + अ,
m.
1. Surrounding.
2. An enclosure, a fence.
3. A turban.
4. Resin.
5. Turpentine.
--
Comp.
कर्ण-,
m.
1. an ear-ring, Rām. 5,
19, 12. 2. a proper name, MBh. 1,
2696.
दन्त-,
m.
1. the gum, the
jaw, Yājñ. 3, 96. 2. a disease of the
teeth, Suśr. 1, 93, 5.
पत्र-,
m.
a
kind of ear-ring, Ragh. 16, 67.
Apte Hindi
Hindi
वेष्टः
पुं*
- वेष्ठ् + घञ्
"घेरा, घिराव"
वेष्टः
पुं*
- -
"बाड़ा, बाड़"
वेष्टः
पुं*
- -
पगड़ी
वेष्टः
पुं*
- -
"गोंद, राल, रस"
वेष्टः
पुं*
- -
तारपीन
L R Vaidya
English
vezwa {% m. %} 1. Surrounding, enclosing
2. a fence, an enclossure
3. a turban
4. gum, exudation
5. turpentine.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
वेष्ट्
मूलधातुः:
वेष्ट
धात्वर्थः:
वेष्टने
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
वेष्टते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
वेष्टँ वेष्ट वेष्टने
- वेष्टते विवेष्टे अविवेष्टत् अववेष्टत् वेष्टः ।। 252 ।।
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bskor ba
१) अट्या २) अनुप्रवर्तन ३) आवर्तन ४) आवृत ५) उपगूढ ६) चक्र ७) दत्तिक ८) नयनानयन ९) परिक्षिप्त १०) परीवृत ११) प्रतिकुब्जित १२) प्रदक्षिणा १३) प्रवर्तन १४) प्रवृत्ति १५) भ्रमण १६) वर्ण १७) वर्तन १८) वेष्ट १९) सम्मति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वेष्ट, वेष्टे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) ङ, वेष्टते इति दुर्गादासः
वेष्टः,
पुं,
(वेष्ट + घञ् ।) वेष्टनम् इति शब्द-माला
(यथा, महाभारते २५ २७ ।“ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं गजो हन्तुमैहत ।करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्वा व्यमोचयत्
”)श्रीवेष्टः इति राजनिर्घण्टः
निर्यासः ।आटा इति भाषा
इति वैद्यकम्
(मुख-रोगविशेषः यथा, सुश्रुते १६ ।“दन्ताश्चलन्ति वेष्टेभ्यस्तालु चाप्यवदीर्य्यते
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वेष्ट वेष्टने
भ्वा०
आत्म० क० सेट् वेष्टते अवेष्टिष्ट चङि तु अवि(व)वेष्टत्
वेष्ट
पु०
वेष्ट--घञ् अच् वा वेष्टने श्रीयेष्टे राजनि०३ वृक्षनिर्यासे (आटा) वैद्यकम्
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
वेष्टँ वेष्ट वेष्टने
-(अर्थविवरणम्) वेष्टनं ग्रन्थनं लोटनं परिहाणिश्च
वेष्टते, आवेष्टत प्रवेष्टो बाहुः वेष्टितः विभाषा वेष्टिचेष्ट्योः (7496) इति णौ चङि अभ्यासस्यात्वम्-अववेष्टत्, अविवेष्टत्250
धातुवृत्तिः
Sanskrit
वेष्टँ वेष्ट (अर्थः) वेष्टने
( वेष्टते विवेष्टे वेष्टिता विवेष्टिषते वेवेष्ट्यते वेवेष्टीति वेवेष्टि वेवेष्टः लङि अवेवेट् वेष्टयति अविवेष्टत् अववेष्टत् ) "विभाषा वेष्टिचेष्ट्योः' इति चङ्परे णावभ्यासस्य पक्षे ऽकारः कर्मादौ वेष्ट्यत इत्यादि 252
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वेष्ट वेष्टने”@} 2 ‘वेष्ट विलुठने’ इति धा।
का।
व्या।
3 पाठः अकर्मक इति च।
‘वेष्टनम्--ग्रन्थनम्, लोटनम्--परिहाणिश्च 4’ इति क्षीरस्वामी।
काशकृत्स्नः धातुममुं पपाठ।
वेष्टकः-ष्टिका, वेष्टकः-ष्टिका, विवेष्टिषकः-षिका, वेवेष्टकः-ष्टिका
वेष्टिता-त्री, वेष्टयिता-त्री, विवेष्टिषिता-त्री, वेवेष्टिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि गोष्टतिवत् 5 बोध्यानि।
यङ्विषये सारूप्यम् इति ज्ञेयम्।
वेवेष्टकः इत्यादिकं यङन्ते सर्वत्र ऊह्यम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६४८)
02
=>
(१-भ्वादिः-२५५। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(१-३४)
04
=>
[परिणाहश्च (हाणं)]
05
=>
(४३४)
Capeller
German
वेष्ट
m.
Schlinge, Binde.
Stchoupak
French
वेष्ट-
m.
nœud coulant
-क-
m.
ou nt. fourreau (ifc.)
-न-
nt. fait d'enrouler, d'envelopper, etc.
bandage, nœud
bandeau, turban
fourreau.