| YouTube Channel

वेश्मन् (vezman)

 
शब्दसागरः
English
वेश्मन्
n.
 (-श्म) A house.
E.
 विश् to enter, मनिन्
aff.
Capeller Eng
English
वे॑श्मन्
n.
 dwelling, house, chamber.
Yates
English
वेश्मन् (श्म) 5.
n.
 A house.
Spoken Sanskrit
English
वेश्मन् vezman
n.
 mansion
वेश्मन् vezman
n.
 abode
वेश्मन् vezman
n.
 astrological house
वेश्मन् vezman
n.
 house
वेश्मन् vezman
n.
 apartment
वेश्मन् vezman
n.
 chamber
वेश्मन् vezman
n.
 palace
वेश्मन् vezman
n.
 dwelling
Wilson
English
वेश्मन्
n.
 (-श्म) A house.
E.
 विश to enter, मनिन्
aff.
Apte
English
वेश्मन् [vēśman],
n.
 [विश्-मनिन्]
A house, dwelling, an abode, a mansion, palace
वेश्मानि रामः परिवर्हवन्ति विश्राण्य सौहार्द- निधिः सुहृद्भ्यः
R.*
 14.15.
Me.*
 25
Ms.*
 4.73
9.85.
N.
 of the 4th astrological house.
Comp.
 -कर्मन्
n.
 house-building. -कलिङ्गः a kind of sparrow. -नकुलः the musk-rat. -भूः
f.
 the site of a habitation, buildingground. -वासः A sleeping room. -स्थूणा the main post of a house.
Apte 1890
English
वेश्मन् n. [विश्-मनिन्] A house, dwelling, an abode, a mansion, palace
R. 14. 15
Me. 25
Ms. 4. 73, 9. 85.
Comp.
कर्मन् n. house-building.
कलिंगः a kind of sparrow.
नकुलः the musk-rat.
भूः f. the site of a habitation, building-ground.
स्थूणा the main post of a house.
Monier Williams Cologne
English
वे॑श्मन्
n.
 a house, dwelling, mansion, abode, apartment,
RV.
&c.
&c.
a palace,
Āpast.
an astrological house,
VarBṛS.
N.
 of the 4th astr° house, ib.
Monier Williams 1872
English
वेश्मन्, अ, n. a house, dwelling, abode, mansion
a
palace
N. of the fourth astrological house.
—वेश्म-
कर्मन्, अ, n. house-building.
—वेश्म-कलिङ्ग,
अस्, m. ‘house-kaliṅga, ’ a kind of sparrow (= च-
टक).
—वेश्म-कूल, अस्, m. a kind of creeper (=
चचेण्डा).
—वेश्म-नकुल, अस्, m. the musk rat or
shrew.
—वेश्म-भू, ऊस्, f. building-ground, ground
suitable for a house, the site of a habitation.
—वेश्म-
स्थूणा, f. the main post or column of a house.
Macdonell
English
वेश्मन् véś-man,
n.
 [√ viś] house, dwelling, 🞄abode, apartment.
Benfey
English
वेश्मन् वेश्मन्, i. e. विश् + मन्,
n.
1.
A house, Pañc. iii. d. 172
218
an
abode.
2. A temple, Rājat. 5, 167.
--
Comp.
क्रीडा-,
n.
 a house for amuse-
ment, Vikr. d. 41.
जतु-,
m.
 a house,
constructed of shell-lac, Johns. Sel. 55,
143.
पायु-क्षालन-,
n.
 a privy,
Rājat. 4, 572.
बन्धन-,
n.
 a prison.
वास-,
n.
 the inner part of a house, a
sleeping-room, Kathās. 22, 104. श्म-
शान-,
m.
 1. Śiva. 2. a ghost.
Apte Hindi
Hindi
वेश्मन्
नपुं*
 - विश् + मनिन्
"घर, निवासस्थान, आवास, भवन, महल"
L R Vaidya
English
veSman {% n. %} A house, a dwelling, a palace, Megh.i.25, R.xiv.15.
Bopp
Latin
वेश्मन् n. (r. विश् intrare s. मन्) domus. N. 21. 16. 30.
IN. 5. 18.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शाला
स्त्री
शाला, श्लाघा, शिला, शाखा, वेश्मन्
शाला श्लाघा शिला शाला शाला शाखा च वेश्म च ॥ ३५ ॥
verse 2.1.1.35
page 0010
Lanman
English
véśman, n. (settlement, i. e.) dwelling,
house, abode, chamber. [√viś, 1168. 1a.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥
मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।
आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥
धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।
ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥
धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।
-wordlist-
गेहभू (स्त्री), वास्तु (पुंक्ली), गेह (पुंक्ली), गृह (पुंक्ली), वेश्मन् (क्ली), निकेतन (क्ली), मन्दिर (स्त्रीक्ली), सदन (क्ली), सद्मन् (क्ली), निकाय्य (पुं), भवन (पुंक्ली), कुट (पुं), आलय (पुं), निलय (पुं), शाला (स्त्री), सभा (स्त्री), उदवसित (क्ली), कुल (क्ली), धिष्ण्य (क्ली), आवसथ (क्ली), स्थान (क्ली), पस्त्य (क्ली), संंस्त्याय (पुं), आश्रय (पुं), ओकस् (क्ली), निवास (पुं), आवास (पुं), वसति (स्त्री), शरण (क्ली), क्षय (पुं), धामन् (क्ली), अगार (क्ली), निशान्त (क्ली), कुट्टिम (क्ली), बद्धभू (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आवास
आवास, आवसथ, गृह, भवन, स्थान, निशान्त, कुल, संस्त्याय, निलय, निकाय्य, उटज, गेह, कुट, मन्दिर, धिष्ण्य, धामन्, निकेतन, सदन, पस्त्य, वास्तु, क्षय, शाला, वेश्मन्, निवेशन, उदवसित, सद्मन्, ओकस्, शरण, अगार, निवसन, आलय
आवासावसथं गृहं च भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,
संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम् ।
धिष्ण्यं धाम निकेतनं च सदनं पस्त्यं च वास्तु क्षयः
शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते च सद्मौकसी ॥ २९१ ॥
शरणमगारं निवसनमालय एकार्थवाचकाः शब्दाः ।
verse 2.1.1.291
page 0035
नाममाला
Sanskrit
सदन, सद्म, भवन, धिष्ण्य, वेश्मन्, मन्दिर, गेह, निकेतन, आगार, निशान्त, निवृत, गृह, वसति, आवसथ, आवास, स्थान, धामन्, आस्पद, पद, निकाय, निलय, पस्त्य, शरण, आलय
सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम् ।
गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् ॥ १३२ ॥
वसत्यावसथावासं स्थानं धामास्पदं पदम् ।
निकायं निलयं पस्त्यं शरणं विदुरालयम् ॥ १३३ ॥
verse 0.1.1.132
page 0067
Vedic Reference
English
Veśman, ‘house, ’ occurs in the Rigveda^1 and later.^2 It
denotes the house as the place where a man is ‘settled’ (viś).
1) x. 107, 10
146, 3.
2) Av. v. 17, 13
ix. 6, 30
Aitareya
Brāhmaṇa, viii. 24, 6, etc. In Śata-
patha Brāhmaṇa, i. 3, 2, 14, the single
house (eka-veśman) of the king is con-
trasted with the numerous dwellings
of the people.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वेश्मन्
न०
 विश--मनिन् । गृहे अमरः ।
Capeller
German
वे॑श्मन्
n.
 Haus, Hof, Wohnung.
Grassman
German
véśman, n. [von voś], Haus.
-a {933, 10}
{972, 3}.
Burnouf
French
वेश्मन् वेश्मन्
n.
 (विश्
sfx. मन्) maison,
habitation.
वेश्मनकुल
m.
 rat musqué.
वेश्मभू
f.
 site d'une habitation.
वेश्मस्थुणा
f.
 pilier principal d'une maison.
Stchoupak
French
वेश्मन्-
nt. habitation, maison, appartement.
वेश्म-वास-
m.
 chambre à coucher.
°स्त्री- lire वेश°।
वेश्मान्त-
m.
 intérieur de la maison.