वेला (velA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Capeller Eng
EnglishSpoken Sanskrit
Englishवेला - velA - - time
समय - samaya - - time
परि - pari - adverb - about [ with respect to space and time ]
काले - kAle - adverb - timely
प्राप्तकाले - prAptakAle - adverb - timely
समयापेक्षा - samayApekSA - - timeout
प्राप्तकाले - prAptakAle - loc. - intime
कालात्यय - kAlAtyaya - - timeout [ computer ]
कालावसान - kAlAvasAna - - timeout [ computer ]
नियतकालिक - niyatakAlika - - realtime [ computer ]
प्रचलत्कालिक - pracalatkAlika - - realtime [ computer ]
सत्यकालिक - satyakAlika - - realtime [ computer ]
वास्तवलिक - vAstavalika - - realtime [ computer ]
शंशकालिक - zaMzakAlika - - part-time
निष्क्रियकाल - niSkriyakAla - - down-time [ computer ]
विरमकाल - viramakAla - - down-time [ computer ]
गवेषणकाल - gaveSaNakAla - - seektime [ computer ]
गवेषणावधि - gaveSaNAvadhi - - seektime [ computer ]
समयसारिणी - samayasAriNI - - timetable
स्थिरनिधि - sthiranidhi - - timemoney
वेला - velA - - season
ऋतु - Rtu - - season
व्याघरण - vyAgharaNa - - seasoning
वर्षा - varSA - - rainyseason
प्रावृष् - prAvRS - - rainyseason
वसन्त - vasanta - - springseason
शरद्काल - zaradkAla - - autumnseason
वर्षिक - varSika - - belongingtotherainyseason
राघव - rAghava - - seas
कालिकता - kAlikatA - - season
समा - samA - - season
समय - samaya - - season
काल - kAla - - season
कार्यकाल - kAryakAla - - season
प्रस्ताव - prastAva - - season
स्वदते { स्वद् } - svadate { svad } - verb 1 - season
स्वदयते { स्वद् } - svadayate { svad } - verb caus. - season
स्वदयति { स्वद् } - svadayati { svad } - verb caus. - season
ऋटुकालाः - RTukAlAH - pl. - seasons
वासित - vAsita - - seasoned
वेला - velA - - coast [ seashore ]
वेलाभूमि - velAbhUmi - - coast [ land immediately abutting the sea ]
समुद्रतट - samudrataTa - - coast [ seashore ]
वेलाप्रान्त - velAprAnta - - coast [ seaboard, sea margin ]
वेलाकूल - velAkUla - - coast
वेलानिल - velAnila - - coast wind
समुद्रतटीय व्यापार - samudrataTIya vyApAra - - coastal trade
तटीय व्यापार - taTIya vyApAra - - coastal trade
वेलाभू - velAbhU - - coastal region
समुद्रतट-सम्बल - samudrataTa-sambala - - coastal command [ Mil. ]
चोलमण्डल - colamaNDala - - Coromandel coast
वेलाकूल - velAkUla - - situated on the sea-coast
सागरानुकूल - sAgarAnukUla - - situated on the sea-coast
वेलाद्रि - velAdri - - mountain situated on the coast
गोकर्ण - gokarNa - - place of pilgrimage on the Malabar coast
प्रभास - prabhAsa - - name of a celebrated place of pilgrimage on the west coast of the Dekhan near dvArakA
वेला - velA - - time
समय - samaya - - time
परि - pari - adverb - about [ with respect to space and time ]
काले - kAle - adverb - timely
प्राप्तकाले - prAptakAle - adverb - timely
समयापेक्षा - samayApekSA - - timeout
प्राप्तकाले - prAptakAle - loc. - intime
कालात्यय - kAlAtyaya - - timeout [ computer ]
कालावसान - kAlAvasAna - - timeout [ computer ]
नियतकालिक - niyatakAlika - - realtime [ computer ]
प्रचलत्कालिक - pracalatkAlika - - realtime [ computer ]
सत्यकालिक - satyakAlika - - realtime [ computer ]
वास्तवलिक - vAstavalika - - realtime [ computer ]
शंशकालिक - zaMzakAlika - - part-time
निष्क्रियकाल - niSkriyakAla - - down-time [ computer ]
विरमकाल - viramakAla - - down-time [ computer ]
गवेषणकाल - gaveSaNakAla - - seektime [ computer ]
गवेषणावधि - gaveSaNAvadhi - - seektime [ computer ]
समयसारिणी - samayasAriNI - - timetable
स्थिरनिधि - sthiranidhi - - timemoney
वेला - velA - - season
ऋतु - Rtu - - season
व्याघरण - vyAgharaNa - - seasoning
वर्षा - varSA - - rainyseason
प्रावृष् - prAvRS - - rainyseason
वसन्त - vasanta - - springseason
शरद्काल - zaradkAla - - autumnseason
वर्षिक - varSika - - belongingtotherainyseason
कालिकता - kAlikatA - - season
समा - samA - - season
समय - samaya - - season
काल - kAla - - season
कार्यकाल - kAryakAla - - season
प्रस्ताव - prastAva - - season
स्वदते { स्वद् } - svadate { svad } - verb 1 - season
स्वदयते { स्वद् } - svadayate { svad } - verb caus. - season
स्वदयति { स्वद् } - svadayati { svad } - verb caus. - season
ऋटुकालाः - RTukAlAH - pl. - seasons
वासित - vAsita - - seasoned
स्वात्त - svAtta - - seasoned
वेला velA tide
तरङ्ग taraGga tide
सरिर sarira tide
समुद्रवेला samudravelA flood-tide
प्रदोषकाल pradoSakAla evening tide
सागरोद्गार sAgarodgAra flowing tide
अम्बुवर्धन ambuvardhana high sea-tide
वेलाकुल velAkula agitated by the tide
नदीवेला nadIvelA current or tide of a river
वान vAna rolling of water or of the tide
महावेल mahAvela having high tides or strong currents
वेला velA meal-time
भोजनकाल bhojanakAla meal-time
भोजनसमय bhojanasamaya meal-time
अन्नकाल annakAla meal-time
भोज्यकाल bhojyakAla meal-time
काल kAla meal-time
भोजनवेला bhojanavelA meal-time
षष्ठकाल SaSThakAla sixth meal-time
षष्ठान्नकाल SaSThAnnakAla eating only at the time of the sixth meal
षष्ठान्नकालता SaSThAnnakAlatA eating only at the time of the sixth meal
भोजनसमये आह्वयामि, इदानीं गच्छतु bhojanasamaye AhvayAmi, idAnIM gacchatu I will call you during meal time, off you go now.
चतुर्थकालम् caturthakAlam at the 4th meal-time i.e. at the evening of every 2nd day
समयः स्नानभोजनं सेवितुम् samayaH snAnabhojanaM sevitum It is high time to bathe and take meals.
वेला velA time
समय samaya time
परि pari adverb about [ with respect to space and time ]
काले kAle adverb timely
प्राप्तकाले prAptakAle adverb timely
समयापेक्षा samayApekSA timeout
प्राप्तकाले prAptakAle loc. in time
कालात्यय kAlAtyaya time out [ computer ]
कालावसान kAlAvasAna time out [ computer ]
नियतकालिक niyatakAlika real time [ computer ]
प्रचलत्कालिक pracalatkAlika real time [ computer ]
सत्यकालिक satyakAlika real time [ computer ]
वास्तवलिक vAstavalika real time [ computer ]
शंशकालिक zaMzakAlika part-time
निष्क्रियकाल niSkriyakAla down-time [ computer ]
विरमकाल viramakAla down-time [ computer ]
गवेषणकाल gaveSaNakAla seek time [ computer ]
गवेषणावधि gaveSaNAvadhi seek time [ computer ]
समयसारिणी samayasAriNI time table
स्थिरनिधि sthiranidhi time money
Apte
Englishवेला [vēlā], 1 Time
वेलायां न तु कस्यांचिद् गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः * 13.9.28
वेलोपलक्षणार्थमादिष्टो$स्मि 4.
Season, opportunity.
Interval of repose, leisure.
Tide, flow, current.
The sea-coast, sea-shore
वेलानिलाय प्रसृता भुजङ्गाः 13.12, 15
स वेलावप्रवलयां (उर्वीम्) 1.3
8.8
17. 37
3.79
9.38.
Limit, boundary.
Speech.
Sickness.
Easy death.
The gums.
Passion, feeling.
The hour of death.
Meal-time, meal. -अतिक्रमः tardiness. -अतिग overflowing the shore. -कूलम् of a district called Tāmralipta. -कूलम्, -मूलम् the sea-shore. -वनम् a wood on the sea-coast. -वित्तः a kind of official. -वलासिनी a courtezan.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte 1890
Englishवेला 1 Time
वेलोपलक्षणार्थमादिष्टोस्मि Ś {4}
2 Season, opportunity.
3 Interval of repose, leisure.
4 Tide, flow, current.
5 The seacoast, sea-shore
वलोनिलाय प्रमृता भुजंगाः R. 13. 12, 15
स वेलावप्रवलयां (उर्वी) 1. 30, 8. 80, 17. 37
Śi. 3. 79
9. 38.
6 Limit, boundary.
7 Speech.
8 Sickness.
9 Easy death.
10 The gums.
11 Passion, feeling.
Comp.
कूलं N. of a district called Tāmralipta.
मूलं the sea-shore.
वनं a wood on the sea-coast.
Monier Williams Cologne
Englishboundary of sea and land (personified as the daughter of Meru and Dhāriṇī, and the wife of Samudra), coast, shore (वेलायाम्, on the sea-shore, coast-wise),
limit of time, period, season, time of day, hour (with पश्चिमा, the evening hour
का वेला, ‘what time of the day is it?’ का वेला प्राप्तायाः, ‘how long has she been here?’ -वेलम् ifc. after a numeral times),
Macdonell
Englishवेला vélā, point, end, limit (rare)
boundary 🞄of sea and land, coast, sea-shore
limit 🞄of time, period, time of day, hour
opportunity, 🞄occasion
tide, flood (opp. ebb)
N. 🞄of a princess found on the sea-shore: kā 🞄velā, what oʼclock is it? kā velā tatrabhavatyāḥ 🞄prāptāyāḥ, how long has she been 🞄here? velāyām, at the right hour
andhavelāyām, when there is occasion to be blind
🞄artha-velāyām, when the sense is concerned
🞄velāṃ pra-kṛ, watch for an opportunity.
Hindi
Hindiसमय (स्त्री)
Apte Hindi
Hindiवेला
- वेल + टाप्
समय
वेला
- -
"ऋतु, अवसर"
वेला
- -
"विश्राम का अन्तराल, अवकाश"
वेला
- -
"लहर, प्रवाह, धारा"
वेला
- -
"समुद्र तट, समुद्री किनारा"
वेला
- -
"सीमा, हदबन्दी"
वेला
- -
भाषण
वेला
- -
बीमारी
वेला
- -
सहज मृत्यु
वेला
- -
मसूड़े
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritवेला
स्त्री
वेला, कालविशेष, सिन्धुजलोद्गति, अङ्गुलिच्छेद, द्रोण्यन्तर-ध्वनि
वेला कालविशेषः स्याद् वेला सिन्धुजलोद्गतिः ।
वेलास्यादङ्गुलिच्छेदे वेला द्रोण्यन्तरे ध्वनिः ॥ ४६ ॥
verse 1.1.1.46
page 0004
Edgerton Buddhist Hybrid
Englishvelā,
(1) (= Skt.) time
in adv. phrases in Mv, acc. sg., usually with MIndic shortening of ending to -aṃ (〔§ 9.17〕): rarely yāṃ velāṃ (Mv 〔i.362.11〕), usually yaṃ velaṃ, what time = when, since, used as conj.: 〔i.361.3〕
〔362.2, 17, 20〕
〔ii.172.15〕
〔173.18〕
〔210.17〕
〔211.4, 12〕
〔242.13〕 etc.
〔iii.76.1〕
〔145.5〕
〔163.4〕
〔291.8, 20〕 (twice, second time with correl. taṃ velaṃ, at that time, then)
yaṃ velaṃ … taṃ velaṃ, when … then, also 〔iii.287.11〕, resumed in 13 with yatra kāle … tatra kāle
yatra ca velāṃ, and at what time, Mv 〔ii.65.14〕
(2) a high number: Gv 〔106.9〕 (cf. vela, velu 1).
Wordnet
Sanskrit तरङ्गः, वेला
सागरस्य जलस्य प्लवनं येन तद् अग्रे आगच्छति पृष्ठे च गच्छति।
"सागरे तरङ्गाः भवन्ति।"
वेला, ऋतुः
वर्षे सः विशिष्टः समयः यः कस्यचित् विशिष्टस्य कार्यस्य कृते निश्चितः भवति।
"होलिकायाः वेला भविष्यति।"
प्रसङ्गः, अवसरः, कालः, वेला, अवकाशः, प्रस्तावः
विशिष्टः समयः।
"प्रतिवर्षे विजयादशम्याः प्रसङ्गे रामलीलायाः आयोजनं भवति।"
सीमा, मर्यादा, आघाटः, अवधिः, मर्या, अणी, आणिः, अणिः, आयत्तिः, अन्तः, अन्तकः, परिसीमा, सीमन्तः, पालिः, वेला, अवच्छेदः, परिच्छेदः
कस्यापि प्रदेशस्य वस्तुनः वा विस्तारस्य अन्तिमा रेखा।
"भारतदेशस्य सीम्नि सैनिकाः सन्ति।"
दूरता, अन्तरम्, दूरत्वम्, अपरता, अपसरः, दूरभावः, वेला, विप्रकर्षः, विकर्षः, दूरम्
द्वयोः बिन्द्वोः वस्तुनः वा मध्ये वर्तमानं स्थानम्।
"गृहात् कार्यालयपर्यन्तस्य दूरता प्रायः एककिलोमीटरं यावत् अस्ति।"
अवसरः, योगः, वेला, प्रसङ्गः, सुवेला, योग्यकालः
योग्यकालः क्रिया-स्थिति-योग्यता-सम्पादक-रूपः कालिकोऽवकाशः।
"अस्य कार्यार्थे अवसरः प्राप्तः। / अवसरे एव मार्गः लङ्घनीयः नो चेत् दुर्घटनायाः शक्यता अस्ति।"
कालः, समयः, वेला
घटिपलादिभिः माप्यमानं द्रव्यं येन भूतभविष्यद्वर्तमानानां बोधो भवति।
"कालो न तिष्ठति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritलहर्युल्लोलकल्लोला आवर्तः पयसां भ्रमः ।
तालूरो वोलकश्चासौ बोला स्याद्वृद्धिरम्भसः ॥ १०७६ ॥
लहरी (स्त्री), उल्लोल (पुं), कल्लोल (पुं), आवर्त (पुं), पयोभ्रम (पुं), तालूर (पुं), वोलक (पुं), वेला (स्त्री)
विघ्नेऽन्तरायप्रत्यूहव्यवायाः समये क्षणः ।
वेला वाराववसरः प्रस्तावः प्रक्रमान्तरम् ॥ १५०९ ॥
विघ्न (पुं), अन्तराय (पुं), प्रत्यूह (पुं), व्यवाय (पुं), समय (पुं), क्षण (पुं), वेला (स्त्री), वार (पुंक्ली), अवसर (पुं), प्रस्ताव (पुं), प्रक्रम (पुं), अन्तर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritमर्यादा
मर्यादा, कूलदेश, वेला
मर्यादा कूलदेशोऽस्य वेला वृद्धिश्च वारिणः ।
verse 3.1.1.654
page 0074
वेला
वेला
मर्यादा कूलदेशोऽस्य वेला वृद्धिश्च वारिणः ।
verse 3.1.1.654
page 0074
वेला
वेला, अम्भस्_व्यवस्थान
व्यवस्थानेऽम्भसो वेला रविः पर्वतसूर्ययोः ॥ ८३९ ॥
verse 5.1.1.839
page 0096
नाममाला
Sanskritभङ्ग, तरङ्ग, कल्लोल, वीचि, उत्कलिका, आवलि, पाली, वेला, तट, उच्छ्वास, विभ्रम
भङ्गस्तरङ्गः कल्लोलो वीचिरुत्कलिकाऽवलिः ।
पाली वेला तटोच्छ्वासौ विभ्रमोऽयमुदन्वतः ॥ २७ ॥
verse 0.1.1.27
page 0013
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवेला, (वेल्यतेऽनयेति । वेल + गुरोश्च हलःइत्यः । ततष्टाप् ।) कालः । तत्पर्य्यायः ।समयः २ क्षणः ३ वारः ४ अवसरः ५ प्रस्तावः६ प्रक्रमः ७ अन्तरम् ८ । इति हेमचन्द्रः ॥
तत्परिमाणानि यथा, --“अक्षिपक्ष्मपरिक्षेपो निमेषः परिकीर्त्तितः ।द्वौ निमेषौ त्रुटिर्नाम द्वे त्रुटी तु लवः स्मृतः ॥
द्बिलवः क्षण इत्युक्तः काष्ठा प्रोक्ता दश क्षणाः ।दश काष्ठाः किला नाम तत्संख्या स्याच्चनाडिका ॥
घटिके द्वे मुहूर्त्तः स्यात्तैस्त्रिंशत्या दिवानिशम् ।चतुर्व्विंशतिवेलाभिरहोरात्रं प्रचक्षते ॥
सूर्य्योदयादि विज्ञेयो मुहूर्त्तानां क्रमः सदा ।पश्विमादर्द्धरात्रादि होराणां विद्यते क्रमः ॥
ज्ञेयं पित्र्यमहोरात्रं पक्षौ कृष्णसितासितौ ।त्रिंशता च दिनैर्मासो द्विमास ऋतुरुच्यते ।भवेद्दिव्यमहोरात्रं षड्२भिरुत्तरदक्षिणौ ।वर्षं द्वादशभिर्मासैर्मलमासस्त्रयोदशः ॥
”इति वह्रिपुराणे गणभेदनामाध्यायः ॥
* ॥
मर्य्यादा । इत्यमरः ॥
(यथा, महाभारते । २ ।६३ । ३९ ।“धिगस्तु नष्टः खलु भारतानांधर्म्मस्तथा क्षत्रविदाञ्च वृत्तम् ।यत्र ह्यतीतां कुरुधर्म्मवेलांप्रेक्षन्ति सर्व्वे कुरवः सभायाम् ॥
”)समुद्रकूलम् । (यथा, रघुः । १ । ३० ।“स वेलावप्रवलयां परिखीकृतसागराम् ।अनन्यशासनामुर्व्वीं शशासैकपुरीमिव ॥
”)समुद्रजलविकारः । (यथा, रघुः । १२ । ३६ ।“संरम्भं मैथिलीहासः क्षणसौम्यां निनायताम् ।निवातस्तिमितां वेलां चन्द्रोदय इवोदधेः ॥
”)अक्लिष्टमरणम् । रागः । ईश्वरस्य भोजनम् ।इति मेदिनी ॥
अत्र पवर्गीयबकारादौलिखितः । रागस्थाने रोगः । वाक् । बुधस्त्री ।इति विश्वः ॥
दन्तमांसम् । इति हारावली ॥
Capeller
GermanStchoupak
Frenchवेला-
terme (dans l'espace), limite, bord, rive, rivage
terme (dans
le temps), époque, heure, moment donné
heure de la mort, dernière heure
marée montante, courant (d'une rivière)
d'une princesse (trouvée au bord
de la mer) et titre d'un Lambaka du KSS. relatif à son histoire
-अम् ifc.
après num. tant de fois
-आम् ā (telle) heure
ifc. à
l'heure, à l'occasion de
-आं प्र-कृ- attendre le moment propice
-आयाम् à temps.
°कूल- nt. bord de la rivière a. situé sur la rive.
°तट- °तटान्त- rivage.
°निलय- habitant du rivage, riverain.
°वन- nt. forêt au bord de la mer.
°वीचि- vague qui déferle vers le rivage
houle.
°समुद्र- °सलिल- nt. marée montante.
वेलातिक्रम- fait de dépasser l'heure, retard.
वेलातिग- a. (mer) qui déborde.
वेलाद्रि- montagne au bord de la mer.
वलानिल- vent qui souffle du bord de la mer.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
