वेधस् (vedhas)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वेधस् m.
  (-धाः)
	 1. BRAHMĀ.
	 2. VISHṆU.
	 3. A wise or learned man. 
	 4.
The sun. 
	 5. ŚIVA.
	 6. A kind of Arka-plant.
 E.
  वि before धा to
have,  Unādi aff.
   असि,  and वेध substituted for the root and prefix.

Capeller Eng

English

 वेध॑स् a.
  pious,  devout,  true,  faithful,  good,  virtuous, 
honest,  capable,  clever,  wise. m.
  worshipper,  servant of the gods
author,  creator,  E.
  of Brahman (±प्रथम),  of Prajāpati,  Śiva,  etc.

Yates

English

 वेधस् (धाः) 5.
m.
  Brahmā,  Vishnu, 
wise man
 sun. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  religious
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  brave
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  pious
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  performing
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  wise
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  good
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  accomplishing
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 adj.
  	-	  virtuous
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  worshipper of the gods
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  author
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  wise or learned man
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  arranger
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  disposer
वेधस् 	-	 vedhas 	-	 m.
  	-	  Creator

Wilson

English

 वेधस्
m.
  (-धाः)
1 BRAHMĀ.
2 VIṢṆU.
3 A wise or learned man. 
4 The sun. 
E.
  वि before घा to have,  Uṇādi aff.
   असि,  and वेध
substituted for the root and prefix.

Apte

English

वेधस् [vēdhas],  m.
  [विधा असुन् गुणः]

A creator
 मदनश्च वेधाः Māl.
 1.21.

N.
  of Brahman,  the creator
 तं वेधा विदधे नूनं महाभूतसमाधिना R.*
  1.29
 Ku.*
  2.16
5.41.

A secondary creator (such as Dakṣa,  sprung from Bhrahman)
 विधाता वेधसामपि Ku.*
  2.14.

N.
  of Śiva. 

Of Viṣṇu.

The sun. 

The Arka plant.

A learned man. 

A priest.

N.
  of Soma. 

A poet. a.
   Performing,  accomplishing
 गम्भीरवेधा उपगुप्त- वित्तः Bhāg.*
  4.16.1.

Apte 1890

English

 वेधस् m. [विधा असुन् गुणः] 1 A creator
 Māl. 1. 21. 
2 N. of Brahman,  the creator
 तं वेधा विदधे नूनं महाभूतसमाधिना R. 1. 29
 Ku. 2. 16,  5. 41. 
3 A secondary creator (such as Dakṣa,  sprung from Brahman)
 Ku. 2. 14. 
4 N. of Śiva. 
5 Of Viṣṇu. 
6 The sun. 
7 The Arka plant. 
8 A learned man. 
9 A priest. 
10 N. of Soma. 
11 A poet. 

Monier Williams Cologne

English

 वेध॑स् mfn.
   (in some meanings prob. connected with वि-√ धा
 nom.
   m.
  वेधा॑स् acc.
   वेध॑सम् or वेधा॑म्) pious,  religious,  virtuous,  good,  brave (also applied to gods),  RV.
  
 AV.
  
 TS.
 
 MBh.
  
 Hariv.
 

 wise,  Kām.
  

 performing,  accomplishing (in गम्भीर-व्°),  BhP.
  

 वेध॑स् m.
  a worshipper of the gods,  RV.
  

 an arranger,  disposer,  creator (esp.   applied to Brahmā,  but also to Prajāpati,  Puruṣa,  Śiva,  Viṣṇu,  Dharma,  the Sun &c.
  ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 an author,  Rājat.
 
 Sarvad.

 a wise or learned man,  L.
 

 N.
  of the father of Hari-ścandra (See वैदस).

Monier Williams 1872

English

 वेधस् वेधस्,  आस्,  आस्,  अस् (according to
Uṇādi-s. IV. 224. fr. वेध् substituted for वि-धा), 
arranging,  creating
 wise,  learned (= मेधाविन्, 
Naigh. III. 15)
 (आस्),  m. an arranger,  disposer, 
creator,  (कु-वेधस्,  आस्,  m. ‘evil creator, ’ evil des-
tiny)
 N. of Brahmā
 of Viṣṇu
 of Śiva
 of the
Sun
 of Soma
 a wise or learned man
 a priest
 a
poet,  Vedic Ṛṣi.
—वेधस्-तम,  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
most wise,  wisest,  (Sāy. = अतिशयेन मेधाविन्।)

Macdonell

English

 वेधस् vedh-ás,  a.
  [√ vidh
 ac. sts. vedhā́m] 🞄pious,  believing (V.)
 virtuous,  good (ep. of 🞄the gods
 V.)
 wise (C.)
 m.
  worshipper 🞄of the gods (V.)
 author (C.)
 Creator,  ep. 🞄of Brahman (C.).

Benfey

English

 वेधस् वेधस्, 
 I. adj.
  sbst. m.
 
Creating,  Chr. 290,  1 = Rigv. i. 64,  1.
 II. m.
 
 1. The creator,  Mālat. 14,  4
Brahman,  Bhartṛ. 3,  98.
 2. Viṣṇu.
 3. Śiva,  Arj. 10,  50.
 4. The sun. 
 5. A wise man,  Śṛṅgārat. 21 (v. r.).

Hindi

brahmaa

Apte Hindi

Hindi

वेधस्
पुं*
  - "विधा + असुन्,  गुणः"
स्रष्टा

वेधस्
पुं*
  - -
"ब्रह्मा,  विधाता"

वेधस्
पुं*
  - -
गौण सृष्टिकर्ता

वेधस्
पुं*
  - -
शिव

वेधस्
पुं*
  - -
विष्णु

वेधस्
पुं*
  - -
सूर्य

वेधस्
पुं*
  - -
मदार का पौधा

वेधस्
पुं*
  - -
विद्वान् पुरुष्

L R Vaidya

English

 veDas {% m. %} 1. An epithet of Brahman (m.),  तं वेधा विदधे नूनं महाभूतसमाधिना K.S.ii.6,  v.41
of Śiva
of Vishṇu
the sun
a learned man
a species of the Arka plant.

Bopp

Latin

 वेधस् m. (r. धा praef. वि cum gunâ,  abjecto आ,  s. अस्, 
v. 1. विध्)
1) deus Brahma. AM. (v. विधातृ).
2) Si-
vus. A. 10. 57.

Lanman

English

 vedhás,  subst. adj.
	—1. worshipper of the
gods,  worshipping,  pious,  devoted
	—2.
generalized,  faithful,  true,  used of Indra, 
75^13. [√1vidh,  ‘worship a god, ’ 1151.
2b.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
द्रुहिणो विरिञ्चिर्द्रुघणो विरिञ्चः परमेष्ठ्यजोऽष्टश्रवणः स्वयंभूः ।
कमनः कविः सात्त्विकवेदगर्भौ स्थविरः शतानन्दपितामहौ कः ॥ २११ ॥
धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ ।
प्रजापतिर्ब्रह्मचतुर्मुखौ भवान्तकृज्जगत्कर्तृसरोरुहासनौ ॥ २१२ ॥
शंभुः शतधृतिः स्रष्टा सुरज्येष्ठो विरिञ्चनः ।
हिरण्यगर्भो लोकेशो नाभिपद्मात्मभूरपि ॥ २१३ ॥
-wordlist-
 
द्रुहिण (पुं),  विरिञ्चि (पुं),  द्रुघण (पुं),  विरिञ्च (पुं),  परमेष्ठिन् (पुं),  अज (पुं),  अष्टश्रवण (पुं),  स्वयम्भू (पुं),  कमन (पुं),  कवि (पुं),  सात्त्विक (पुं),  वेदगर्भ (पुं),  स्थविर (पुं),  शतानन्द (पुं),  पितामह (पुं),  क (पुं),  धातृ (पुं),  विधातृ (पुं),  विधि (पुं),  वेधस् (पुं),  ध्रुव (पुं),  पुराणग (पुं),  हंसग (पुं),  विश्वरेतस् (पुं),  प्रजापति (पुं),  ब्रह्मन् (पुं),  चतुर्मुख (पुं),  भवान्तकृत् (पुं),  जगत्कर्तृ (पुं),  सरोरुहासन (पुं),  शम्भु (पुं),  शतधृति (पुं),  स्रष्टृ (पुं),  सुरज्येष्ठ (पुं),  विरिञ्चन (पुं),  हिरण्यगर्भ (पुं),  लोकेश (पुं),  नाभिभू (पुं),  पद्मभू (पुं),  आत्मभू (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

ब्रह्मन्
ब्रह्मन्,  स्रष्टृ,  परमेष्ठिन्,  धातृ,  पद्मभू,  सुरज्येष्ठ,  वेधस्,  विधि,  विरिञ्च,  हिरण्यगर्भ,  शतानन्द,  शम्भु,  स्वयम्भू,  द्रुहिण,  चतुर्वक्त्र,  प्रजापति,  पितामह,  जगत्कर्तृ,  विरञ्चि,  कमलासन
ब्रह्मा स्रष्टा परमेष्ठी धाता पद्मभूः सुरज्येष्ठः ।
वेधा विधिर्विरिञ्चो हिरण्यगर्भः शतानन्दः ॥ ६ ॥
शम्भुः स्वयम्भूर्द्रुहिणश्चतुर्वक्त्रः प्रजापतिः ।
पितामहो जगत्कर्ता विरञ्चिः कमलासनः ॥ ७ ॥
verse 1.1.1.6
page 0002

विष्णु
विष्णु,  कृष्ण,  केशव,  मञ्जुकेशी,  श्रीवत्साङ्क,  श्रीपति,  पीतवासस्,  विष्वक्सेन,  विश्वरूप,  मुरारि,  शौरि,  शार्ङ्गिन्,  पद्मनाभ,  मुकुन्द,  गोविन्द,  धरणिधर,  सुपर्णकेतु,  वैकुण्ठ,  जलशयन,  चतुर्भुज,  दैत्यारि,  मधुमथन,  रथाङ्गपाणि,  दाशार्ह,  क्रतुपुरुष,  वृषाकपि,  जनार्दन,  अधोक्षज,  वासुदेव,  दामोदर,  श्रीधर,  अच्युत,  उपेन्द्र,  इन्द्रावरज,  बभ्र,  हरि,  हृषीकेश,  आत्मभू,  पुण्डरीकाक्ष,  श्रीवत्स,  विष्टरश्रवस्,  नारायण,  जगन्नाथ,  वनमाली,  गदाधर,  सनातन,  जिन,  शम्भु,  विधि,  वेधस्,  गदाग्रज,  कैटभारि,  अज,  जिष्णु,  कंसजित्,  पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी, 
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः, 
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च ।
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् ॥ २२ ॥
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
verse 1.1.1.21
page 0004

नाममाला

Sanskrit

विधि,  वेधस्,  विधातृ,  द्रुहिण,  अज,  चतुर्मुख,  पद्मयोनि,  तामरसयोनि,  कमलयोनि,  नलिनयोनि,  अरविन्दयोनि,  सरोजयोनि,  सरसीरुहयोनि,  खरदण्डयोनि,  पुण्डरीकयोनि,  महोत्पलयोनि,  शतपत्रयोनि,  पुष्करयोनि,  पद्मज,  तामरसज,  कमलज,  नलिनज,  अरविन्दज,  सरोजज,  सरसीरुहज,  खरदण्डज,  पुण्डरीकज,  महोत्पलज,  शतपत्रज,  पुष्करज,  पद्मभव,  तामरसभव,  कमलभव,  नलिनभव,  अरविन्दभव,  सरोजभव,  सरसीरुहभव,  खरदण्डभव,  पुण्डरीकभव,  महोत्पलभव,  शतपत्रभव,  पुष्करभव,  पितामह,  विरञ्चिन्,  हिरण्यगर्भ,  स्रष्टृ,  प्रजापति,  सहस्रपाद्,  ब्रह्मन्,  आत्मभू,  अनन्तात्मन्
विधिर्वेधा विधाता च द्रुहिणोऽजश्चतुर्मुखः ।
पद्मपर्य्याययोनिश्च पितामहविरञ्चिनौ ॥ ७२ ॥
हिरण्यगर्भः स्रष्टा च प्रजापतिस्सहस्रपात् ।
ब्रह्मात्मभूरनन्तात्मा कः तत्पुत्रोऽथ नारदः ॥ ७३ ॥
verse 0.1.1.72
page 0037

Mahabharata

English

Vedhas^1 (“creator”) = Śiva: III,  1628,  12253 (Tripuraghnāya)
 VII,  2876
 XIV,  191.--Do.^2 = Dharma: V,  3196. --Do.^3 = Kṛshṇa: XII,  1996 (Kº),  2273 (Kº).--Do.^4,  pl. = the Prajāpatis: III,  12812.--Do.^5 = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वेधस् पु०
  वि + धा--असुन् गुणः । १ हिरण्यगर्भे जगत्स्रष्टरि२ विष्णौ अमरः । ३ सूर्य्ये ४ श्वेतार्कवृक्षे शब्दच० ।५ पण्डिते विश्वः ६ सूर्य्यवश्ये नृपभेदे वह्निपु०  ।

Capeller

German

 वेध॑स् fromm,  weise
 m.
  der Ordner, 
Schöpfer (Bein.  Brahman's u. a. Götter).

Grassman

German

 vedhás,  a.,  m. [von 1. vidvidh],  1〉 a.,  huldvoll
 2〉 m.,  Verehrer
 3〉 m.,  huldvoller Fürsorger oder Ordner
 4〉 m.,  Ordner m. Gen. In 2—4 oft mit dem Adj. kaví.
-as [V.] 2〉 {299, 3}. — 3〉 indra {169, 1}
 {338, 7}
 [Page1354] {463, 11}
 agne {298, 20}
 {299, 16}
 {457, 3}.
-ā́s 1〉 rā́jā {887, 16}
 {293, 4}. — 2〉 uśánā {312, 2}. — 3〉 agnís {128, 4}
 {248, 1}
 {60, 2}
 {669, 3}
 sómas {65, 10}
 {485, 8} (apāyi) {813, 15}
 vísnus {156, 5}
 (vivásvān ?) {836, 1}. — 4〉 ṛtásya {912, 10}.
-ásam 3〉 bṛ́haspátim {397, 12}.
-ā́m [A.] 3〉 (sómam) {738, 3}
 {814, 4}.
-áse 1〉 śárdhāya {64, 1}. — 3〉 víṣṇave {156, 2}
 índraya {212, 2}
 {970, 1}
 agnáye {244, 5}
 {663, 11}
 {917, 14}
 {369, 1}
 {457, 22}
 rudrā́ya {562, 1}
 sómāya {815, 1}.
-ásas 2〉 me mánma {131, 6}
 manīṣā́m {302, 1}. — 3〉 stómāsas {663, 1} (agnés)
 kā́viā {72, 1}
 krátum {156, 4} (viṣnos)
 dhā́rā sutásya 〰 {714, 3}
 {728, 7}.
-asā [V. du.] 3〉 aśvinā {181, 7}.
-asas [V.] 3〉 marutas {408, 6}.
-ásas [N.] 2〉 {298, 15}
 {328, 11}
 {456, 17}
 {466, 6}
 {542, 3}
 {669, 5}
 {708, 2}
 {719, 5}
 {738, 6}
 {741, 2}
 {776, 23}
 {798, 4}
 {917, 9}
 {948, 8}
 {1003, 1}. — 3〉 (marútas) {406, 13}. — 4〉 divás {640, 17}.
-ásas [A.] 2〉 nas {553, 6}.
-ásām 2〉 vā́cam {129, 1}.
-astama 1〉 agne {75, 2}.
-ástamas 1〉 ṛ́ṣis (agnís) {455, 2}.

 1353, 5 v. u.: vidh st. vid

 vedhás:
-ā́s 3〉 agnís {69, 3}.

Burnouf

French

 वेधस् वेधस् m.
  (व्यध्) le feu (qui pénètre],  Agni, 
Vd.
		 Le Soleil.
		 Brahmā
 Viṣṇu
 Śiva.
		 Homme instruit,  sagace, 
pénétrant.
वेधस n.
  le bas du pouce,  consacré à Brahmā.

Stchoupak

French

 वेधस्-
 a. pieux,  vertueux 
 ifc. qui accomplit 
 m.
  créateur,  not.
Brahma.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.