| YouTube Channel

वेदक (vedaka)

 
Apte
English
वेदकम् [vēdakam], 1 Announcing, proclaiming.
Restoring to consciousness.
Monier Williams Cologne
English
वेदक mf(इका)n. making known, announcing, proclaiming,
Rājat.
restoring to consciousness,
Sarvad.
Macdonell
English
वेदक veda-ka,
a.
 (ikā) making known
restoring 🞄to consciousness
-kāra,
m.
 composer 🞄of the Veda
-kumbha,
m.
 N. of a teacher
🞄-cakṣus,
n.
 eye of the Veda
-jña,
a.
 knowing 🞄the Veda
-tattva,
n.
 true nature or essence 🞄of the Veda
-artha,
m.
 true meaning 🞄of the Veda: -vid,
a.
 , -vidvas, pt. knowing 🞄the true meaning of the Veda
-traya,
n.
 the 🞄three Vedas
-tva,
n.
 nature of the Veda
🞄-darśana,
n.
 occurrence or mention in the 🞄Veda: ab. in accordance with the Veda
🞄-darśin,
a.
 having an insight into or knowing 🞄the Veda
-dāna,
n.
 imparting the Veda.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
vedaka, adj. (f. °ikā) and subst. m.,
(1) (cf. Pali id., PTSD
but the real Pali corresp. is vedagū, see below), one who knows, full of knowledge, learned, wise (ep. of Buddha or an arhat or monk): kiṃprāptinam āhu vedako ti Mv 〔iii.397.12〕, and (vedāni vicārya …) sarvavedanām atītya vedako ti 〔20〕, = Pali Sn 〔528〕 (vedaguṃ, acc. sg.) and 〔529〕 (sabbaṃ vedam aticca vedagū so)
Pali vedagū = one that attains (true, supreme) knowledge
on the forms cf. Mv 〔iii.401.2〕 antako si duḥkhasya pārago si dharmāṇāṃ with Pali Sn 〔539〕 antagū si pāragū si dukkhassa
further, (snātako) snātakaparivāro vedako °ka-parivāro Mv 〔iii.407.11〕
(śramaṇo pi) tvaṃ brāhmaṇo pi tvaṃ vedako pi tvaṃ tārako pi tvaṃ pārago pi tvaṃ 〔423.14〕
(2) (connected with vedanā etc.) one who experiences, feels (the results of action): °kaḥ Mvy 〔421〕
〔4679〕
na ca kārako 'sti tatha naiva ca vedako 'sti LV 〔419.11〕 (vs), there is no actor, and no experiencer either (= normal Skt. bhoktar, contrasting with kartar)
kāraka-vedaka-virahita Dbh 〔49.6〕
karaka-(q.v.)-vedaka-vītivṛttāḥ LV 〔340.4〕 (vs)
kāṅkṣā hi yā syād iha vā pṛthag vā ihavedikā vā paravedikā vā Ud 〔xxix.6〕, desire (? doubt) … whether relating to experience (lit. experiencing) in this life or in the beyond
the verse is not complete and has not been found in Pali
mg. not wholly clear
vedako vedanād (q.v.) anyaḥ pṛthagbhūto na vidyate Śikṣ 〔233.11〕 (vs)
vedakaḥ vedaka iti vyavahriyate sa ca … nopalabhyate ŚsP 〔120.19〕 (prec. by same [Page508-b] formula with kārāpakaḥ, and foll. by same with vedayitṛko vedayitṛka, q.v., iti …).
Kridanta Forms
Sanskrit
विद् (वि꣡दँ꣡ ज्ञाने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = वेदनम्
अनीयर् = वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् = वेदकः - वेदिका
तुमुँन् = वेदितुम्
तव्य = वेदितव्यः - वेदितव्या
तृच् = वेदिता - वेदित्री
क्त्वा = विदित्वा
ल्यप् = प्रविद्य
क्तवतुँ = विदितवान् - विदितवती
क्त = विदितः - विदिता
शतृँ = विदन् - विदती
विद् (वि॒दँ॒ सत्तायाम् - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = वेदनम्
अनीयर् = वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् = वेदकः - वेदिका
तुमुँन् = वेत्तुम्
तव्य = वेत्तव्यः - वेत्तव्या
तृच् = वेत्ता - वेत्त्री
क्त्वा = वित्त्वा
ल्यप् = प्रविद्य
क्तवतुँ = विन्नवान् - विन्नवती
क्त = विन्नः - विन्ना
शानच् = विद्यमानः - विद्यमाना
विद् (वि꣡दॢँ꣡॑ लाभे - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = वेदनम्
अनीयर् = वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् = वेदकः - वेदिका
तुमुँन् = वेत्तुम्
तव्य = वेत्तव्यः - वेत्तव्या
तृच् = वेत्ता - वेत्त्री
क्त्वा = वित्त्वा
ल्यप् = प्रविद्य
क्तवतुँ = विन्नवान् - विन्नवती
क्त = विन्नः / वित्तः - विन्ना / वित्ता
शतृँ = विन्दन् - विन्दन्ती / विन्दती
शानच् = विन्दमानः - विन्दमाना
विद् (वि॒दँ॒ विचारणे - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् = वेदनम्
अनीयर् = वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् = वेदकः - वेदिका
तुमुँन् = वेत्तुम्
तव्य = वेत्तव्यः - वेत्तव्या
तृच् = वेत्ता - वेत्त्री
क्त्वा = वित्त्वा
ल्यप् = प्रविद्य
क्तवतुँ = वित्तवान् / विन्नवान् - वित्तवती / विन्नवती
क्त = वित्तः / विन्नः - वित्ता / विन्ना
शानच् = विन्दानः - विन्दाना
विद् (वि꣡दँ॒ चेतनाख्याननिवासेषु - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वेदनम्
अनीयर् = वेदनीयः - वेदनीया
ण्वुल् = वेदकः - वेदिका
तुमुँन् = वेदयितुम्
तव्य = वेदयितव्यः - वेदयितव्या
तृच् = वेदयिता - वेदयित्री
क्त्वा = वेदयित्वा
ल्यप् = प्रवेद्य
क्तवतुँ = वेदितवान् - वेदितवती
क्त = वेदितः - वेदिता
शानच् = वेदयमानः - वेदयमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
वेदक °Subst. m. Ankläger, Kauṭ. 149, 1.