| YouTube Channel

वेतसः (vetasaH)

 
Apte
English
वेतसः [vētasḥ], [अज्-असुन् तुक्च वीभावः
Uṇ.*
 3.118]
The ratan, reed, cane
यद्वेतसः कुब्जलीलां विडम्बयति स किमात्मनः प्रभावेण ननु नदीवेगस्य
Ś.*
 2
अविलम्बितमेधि वेतसस्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः
Śi.*
 16.53
R.*
 9.75.
The citron.
N.
 of Agni. -अम्लः Rumex Vesicarius (Mar. चुका).Comp. -गृहम् an arbour formed of reeds. -पत्रम् a lancet
also वेतसम्
Śuśr. -वृत्ति
a.
 pliant like a reed.
Apte 1890
English
वेतसः [अज्-असुन् तुक्च वीभावः Uṇ. 3. 118] 1 The ratan, reed, cane
यद्वेतसः कुब्जलीलां विडंबयति सकिमात्मनः प्रभावेण ननु नदीवेगस्य Ś. 2
अविलंबितमेधि वेतसस्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः Śi. 16. 53
R. 9. 75.
2 The citron.
3 N. of Agni.
Apte Hindi
Hindi
वेतसः
पुं*
 - "अज् + असुन् तुक् च, वीभावः"
"नरसल, नरकुल, बेत"
वेतसः
पुं*
 - -
"नींबू, बिजौरा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वेणुः, वंशः, वेतसः, त्वक्सारः, शतपर्वा, मस्करः, तृणध्वजः, यवफलः, तेजनः, कर्मारः
noun
तृणजातिविशेषः- सा वनस्पति यस्यां स्थाने स्थाने ग्रन्थिः अस्ति तथा च या पात्रच्छादनादिनिर्माणे उपयुज्यते।
"सः उद्याने वेणुं रोपयति।"
Synonyms:
 वंशः, वेत्रः, वेणुः, वेतसः, वेत्रम्, कीचकः, वानीरः
noun
क्षुपविशेषः अस्य गुणाः अम्लत्व-कषायत्व-शीतत्वादयः।
"मोहनस्य प्राङ्गणे वंशाः सन्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वेतसः
Root: वेतस
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji
Shloka(s):
3|3|31|1 ► शीतेऽभ्रपुष्पो वानीरो वञ्जुलो वेतसो रथः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|31|2 ► विदुले प्रिय आम्राते द्वौ पीतनकपीतनौ॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|31|1 ⇢ शीतः (शीत) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|1 ⇢ अभ्रपुष्पः (अभ्रपुष्प) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|1 ⇢ वानीरः (वानीर) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|1 ⇢ वञ्जुलः (वञ्जुल) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|1 ⇢ वेतसः (वेतस) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|1 ⇢ रथः (रथ) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|2 ⇢ विदुलः (विदुल) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|2 ⇢ अम्बुप्रियः (अम्बुप्रिय) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
➠ 3|3|31|2 ⇢ प्रियः (प्रिय) (पुं) ⇒ Kind of rattan
Calamus Rotang
Tamil Vañji ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ अम्बुवेतसः
Tamil
Tamil
வேதஸ: : நாணல், பிரம்பு, கொடி, எலுமிச்சம் பழம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: वेतसः
Root: वेतस
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ rod
⇒ reed
⇒ cane
⇒ stick
⇒ citron
⇒ ratan or a similar kind of cane
Shloka(s):
2|4|29|2 ► पलाशे किंशुकः पर्णो वातपोतोऽथ वेतसे॥ (वनौषधिवर्गः)
2|4|30|1 ► रथाभ्रपुष्पविदुरशीतवानीरवञ्जुलाः। (वनौषधिवर्गः)
2|4|30|2 ► द्वौ परिव्याधविदुलौ नादेयी चाम्बुवेतसे॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|29|2 ⇢ वेतसः (वेतस) (पुं) ⇒ rod, reed, cane, stick, citron, ratan or a similar kind of cane
➠ 2|4|30|1 ⇢ रथः (रथ) (पुं) ⇒ car, joy, hero, limb, part, love, cart, body, goer, wagon, member, chariot, delight, warrior, pleasure, champion, affection, two-wheeled war-chariot, any vehicle or equipage or carriage, rattan plant [Calamus Rotang - Bot.], Sandan tree [ Desmodium oojeinense - Bot. ]
➠ 2|4|30|1 ⇢ अभ्रपुष्पः (अभ्रपुष्प) (पुं)
➠ 2|4|30|1 ⇢ शीतः (शीत) (पुं) ⇒ cool, cold, dull, frigid, chilly, boiled, camphor, sluggish, indolent, apathetic, kind of dUrvA grass, another kind of grass, rattan plant [Calamus Rotang - Bot.], neem tree [Azadirachta Indica - Bot.], Assyrian Plum plant [Cordia Myxa - Bot.]
➠ 2|4|30|1 ⇢ वानीरः (वानीर) (पुं) ⇒ sort of cane or reed, rattan plant [Calamus Rotang - Bot.]
➠ 2|4|30|1 ⇢ वञ्जुलः (वञ्जुल) (पुं)
➠ 2|4|30|2 ⇢ विदुलः (विदुल) (पुं) ⇒ rattan plant or Fasciculatus [Calamus Rotang - Bot.]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ जलवेतसः
जातिः ➡ तृणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वेतसः,
पुं,
 (वे + “वेञस्तुट् च ।” उणा० ३ । ४४८ ।इति असच् । तुडागमश्च ।) लताविशेषः ।वयसा इति भाषा । इति भरतः ॥
वेति जल-प्लवतां गच्छति इति वेतसः । वील ईलवत्नाम्नीति तसः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
तत्-पर्य्यायः । रथः २ अभ्रपुष्पः ३ विदुलः ४ शीतः५ वानीरः ६ वञ्जुलः ७ । इत्यमरः ॥
प्रियः ८ ।इति रत्नमाला ॥
गन्धपुष्पः ९ रथाभ्रः १० वेतसी११ । इति शब्दरत्नावली ॥
निचुलः १२ दीर्घ-पत्रकः १३ कलमः १४ मञ्जरीनम्रः १५ सुषेणः१६ गन्धपुष्पकः १७ । (यथा, भागवते । ३ । २ । १७ ।“कदम्बवेतसनलनीपवञ्जुलकैर्व्वृतम् ॥
”)अस्य गुणाः । स्वादे कटुत्वम् । शीतत्वम् ।भूतरक्तपित्तोद्भवरोगकुष्ठदोषनाशित्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
अस्य पर्य्यायगुणाः ।“वेतसो नम्रकः प्रोक्तो वानीरो रञ्जनस्तथा ।अभ्रपुष्पञ्च विदुलो रथः शीतश्च कीर्त्तितः ॥
वेतसः शीतलो दाहशोथार्शोयोनिरुग्व्रणान् ।हन्ति वीसर्पकृच्छ्रास्रपित्ताश्मरिकफानिलान् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
जलवेतसस्य पर्य्यायगुणाः । अथ जलवेतसः ।“निकुञ्चकः परिव्याघो नादेयो जलवेतसः ।जलजो वेतसः शीतः संग्राही वातकोपनः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(जलजाताग्निः । यथा, ऋग्वेदे । ४ । ५८ । ५ ।“हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम् ॥
”“वेतसोऽप्सम्भवोऽग्निः ।” इति तद्भाष्येसायणः ॥
”)