| YouTube Channel

वेजकः-जिका (vejakaH-jikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“विजिर् पृथग्भावे”@} 2 ‘वेवेक्तीति पृथग्भावे विविक्ते च भये पुनः।।’ 3 इति देवः।
“‘विचिर्-’ इति सभ्याः” इति क्षीरस्वामी।
वेजकः-जिका, वेजकः-जिका, विविक्षकः-क्षिका, वेविजकः-जिका
वेक्ता-त्री, वेजयिता-त्री, विविक्षिता-त्री, वेविजिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि जौहोत्यादिकणिजिर् 4 धातुवत् बोध्यानि।
शतरि-वेविजत् 5 इति।
शानचि-सुवेविजानः 6।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१५९७)
02
=>
 (३-जुहोत्यादिः-१०९४। सक। अनि। उभ।)
03
=>
 (श्लो। ६१)
04
=>
 (६७३)
05
=>
 [[१। शतरि शपः ‘जुहोत्यादिभ्यः श्लुः’ (२-४-७५) इति श्लौ, तस्य ‘श्लौ’ (६-१-१०) इति द्वित्वे ‘निजां त्रयाणां गुणः श्लौ’ (७-४-७५) इत्यभ्यासस्य गुणे ‘नाभ्यस्ता- च्छतुः’ (७-१-७८) इति नुम्निषेधे च रूपमेवम्। एवं वेविजानः इत्यत्रापि गुणो ज्ञेयः।]]
06
=>
 [[B। ‘प्रणेनिजद्भिर्मतिमर्थतत्त्वं सुवेविजानैर्यदुभिः स विष्णुः।’ धा। का। २-५५।]]
1 {@“ओ विजी भयचलनयोः”@} 2 ‘वेवेक्तीति पृथग्भावे विवेक्ते च भये पुनः।
विनक्ति विजते…।’ 3 इति देवः।
वेजकः-जिका, वेजकः-जिका, विविजिषकः-षिका, वेविजकः-जिका
विजिता-त्री, वेजयिता-त्री, विविजिषिता-त्री, वेविजिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि अव्यवहितपूर्वलिखिततौदादिकधातुवत् 4 ज्ञेयानि।
शतरि, अस्य धातोः रुधादित्वात् श्नमि ‘श्नसोरल्लोपः’ 5 इत्यकारलोपे श्चुत्वे च--उद्विञ्जन्-ती इति।
ण्यन्तात् तृचि- 6 उद्वेजयिता-त्री, क्त्वायाम्- 7 विजित्वा इति च विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१५९९)
02
=>
 (७-रुधादिः-१४६०। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ६१-६२)
04
=>
 (१५९८)
05
=>
 (६-४-१११)
06
=>
 [[B। ‘अत्यर्थमुद्वेजयिता परेषां नाम्नापि तस्यैव स नन्दकोऽभूत्।।’ शि। व। ३-१९।]]
07
=>
 [[२। क्त्वाप्रत्यये, ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इत्यकित्त्वेऽपि ‘विज इट्’ (१-२-२) इति ङित्त्वान्न गुणः।]]