| YouTube Channel

वृषली (vRSalI)

 
Apte
English
वृषली [vṛṣalī], 1 An unmarried girl twelve years old
particularly, a girl remaining unmarried at her father's house in whom menstruation has commenced
पितुर्गेहे च या नारी रजः पश्यत्यसंस्कृता । भ्रूणहत्या पितुस्तस्याः सा कन्या विषली स्मृता ॥
A woman during menstruation.
A barren woman.
The mother of a still-born child.
A Śūdra female, or the wife of a Śūdra.
Comp.
 -पतिः the husband of a Śūdra woman
Ms.*
 3.155
Mb.
 * 7.73.36. -फेनः the lip-moisture (अधररस) of a वृषली
वृषलीफेनपीतस्य ....... निष्कृतिर्न विधीयते
Ms.*
 3.19. -वृत्ति
a.
 brought up by वृषलs
Ms.*
 3.164. -सेवनम् intercourse with a Śūdra famale
यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनाद् द्विजः
Ms.*
 11.178.
Apte 1890
English
वृषली 1 An unmarried girl twelve years old
particularly, a girl remaining unmarried at her father's house in whom menstruation has commenced
पितुर्गेहे च या नारी रजः पश्यत्यसंस्कृता । भ्रूणहत्या पितुस्तस्याः सा कन्या वृषली स्मृता ॥.
2 A woman during menstruation.
3 A barren woman.
4 The mother of a stillborn child.
5 A Śūdra female, or the wife of a Śūdra.
Comp.
पतिः the husband of a Śūdra woman.
सेवनं intercourse with a Śūdra female.
Monier Williams Cologne
English
वृषली a (ई),
f.
 See below
वृ॑षली b
f.
 a woman of low caste, Śūdra woman,
ŚBr.
&c.
&c.
 (L. also ‘an unmarried girl twelve years old in whom menstruation has commenced
a woman during menstruation
a barren woman
the mother of a still-born child’).
Macdonell
English
वृषली vṛ́ṣalī,
f.
 common woman, Śūdra 🞄woman (Br., C.): -phena-pīta, pp. having 🞄drunk the moisture on the lips of a Śūdra 🞄woman.
Apte Hindi
Hindi
वृषली
स्त्री*
 - वृषल + ङीष्
"बारह वर्ष की अविवाहित कन्या, रजस्वला होने पर भी विवाह न होने के कारण पिता के घर रहने वाली कन्या"
वृषली
स्त्री*
 - -
रजस्वला
वृषली
स्त्री*
 - -
बांझ स्त्री
वृषली
स्त्री*
 - -
सद्योजात बच्चे की माता
वृषली
स्त्री*
 - -
शूद्र की पत्नी या शूद्रा स्त्री
L R Vaidya
English
vfzala {% (I) a. (f. ली) %} Irreligious.
vfzalI {% f. %} 1. An unmarried girl living at her father’s house in whom menstruation has commenced, (पितुर्गेहे च या नारी रजः पश्यत्यसंस्कृता । भ्रूणहत्या पितुस्तस्याः सा कन्या वृषली स्मृताः)
2. a barren woman
3. a woman during menstruation
4. a Śūdra woman
5. the wife of a Śūdra.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृषली,
स्त्री,
 पितृगृहे अविवाहिता रजस्वलाकन्या । यथा । अत्रिकाश्यपौ ।“पितुर्गेहे च या कन्या रजः पश्यत्यसंस्कृता ।भ्रूणहत्या पितुस्तस्याः सा कन्या वृषली स्मृता ॥
”इत्युद्वाहतत्त्वम् ॥
स्वपतिं परित्यज्य या परपतिगामिनी । यथा, --“स्ववृषं या परित्यज्य परवृषे वृषायते ।वृषली सा हि विज्ञेया न शूद्री वृषली भवेत् ॥
”इति काशीखण्डः ॥
(वृषलस्य भार्य्या । ङीप् ।) शूद्री च ॥
(यथा, महानिर्व्वाणतन्त्रे । १ । ४७ ।“शूद्रान्नभोजिनः क्रूरा वृषलीरतिकामुकाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वृषली स्त्री “पितुर्गेहे च नारी रजः पश्यत्यसंस्कृता ।भ्रूणहत्या पितुस्तस्याः सा कन्या वृषली स्मृता” इत्यु-क्तायां पितृगृंहे दृष्टरजस्कायामनूढायां १ कन्यायाम् ।वृषल + भार्य्यायां जातौ वा ङीष् । २ वृषलजातिस्त्रियां३ तद्भार्य्यायाञ्च । “ब्रह्महा वृषलीपतिः” इति “वृषली-फेनपीतस्य” इति च मनुः ।