| YouTube Channel

वृषलः (vRSalaH)

 
Apte
English
वृषलः [vṛṣalḥ], [वृष् कलच्]
A Śudra.
A horse.
Garlic.
A sinner, wicked or irreligious man
वृषो हि भगवान् धर्मस्तस्य यः कुरुते ह्यलम् । वृषलं तं विदुर्देवास्तस्माद्धर्मं न लोपयेत् ॥
Ms.*
 8.16
वृषलो गृञ्जने शूद्रे चन्द्रगुप्ते च राजनि ।
An outcast.
N.
 of Chandragupta (particularly used by Chaṇakya, see inter alia Mu. acts 1 and 3).
A man of one of the three highest classes who has lost his caste by the omission of prescribed duties.
A dancer.
An ox. -लम् A long pepper.
Apte 1890
English
वृषलः [वृष्-कलच्] 1 A Śūdra.
2 A horse.
3 Garlic.
4 A sinner, wicked or irreligious man.
5 An outcast.
6 N. of Candragupta (particularly used by Cāṇakya, see inter alia Mu. acts 1, and 3).
7 A man of one of the three highest classes who has lost his caste by the omission of prescribed duties.
Apte Hindi
Hindi
वृषलः
पुं*
 - वृष् + कलच्
शूद्र
वृषलः
पुं*
 - -
घोड़ा
वृषलः
पुं*
 - -
लहसुन
वृषलः
पुं*
 - -
"पापी, दुष्ट, अधर्मी"
वृषलः
पुं*
 - -
जाति से बहिष्कृत
वृषलः
पुं*
 - -
चन्द्रगुप्त का नाम
वृषलः
पुं*
 - वृष+कलच
नाचने वाला
वृषलः
पुं*
 - वृष+कलच
बैल
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नर्तकः, नटः, पोटगलः, चारणः, केलकः, सर्ववेशः, लयालम्बः, तालरेचनकः, लष्वः, वीक्ष्यः, केकलः, वल्गकः, लास्यः, तालधारकः, वृषलः, कुशीलवः, शैलूषः, सुदन्तः, शैलाली, केलिकोशः, कलायनः, धर्षकः, भरतः, प्रहासः
noun
यः नृत्यति सः।
"बिरजूमहाराजः एकः प्रसिद्धः नर्तकः अस्ति।"
Synonyms:
 शूद्रः, पादजः, अवरवर्णः, वृषलः, जघन्यजः, दासः, अन्त्यजन्मा, जघन्यः, द्विजसेवकः
noun
हिन्दूनां चतुर्वर्णान्तर्गतः चतुर्थः वर्णः।
"अधुनापि नैके जनाः शूद्रस्य स्पर्शं पापम् इति मन्यन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृषलः,
पुं,
 गृञ्जनः । शूद्रः । (यथा, मनौ । ४ ।१४० ।“नाज्ञातेन समं गच्छेन्नैको न वृषलैः सह ॥
”अस्य नामनिरुक्तिर्यथा, तत्रैव । ८ । १६ ।“वृषो हि भगवान् धर्म्मस्तस्य यः कुरुते ह्यलम् ।वृषलं तं विदुर्द्देवास्तस्माद्धर्म्मं न लोपयेत् ॥
”)चन्द्रगुप्तराजः । वाजी । इति मेदिनी ॥
अधार्म्मिकः । इति जटाधरः ॥