| YouTube Channel

वृषणश्व (vRSaNazva)

 
शब्दसागरः
English
वृषणश्व
m.
 (-श्वः) The horse of INDRA.
E.
 वृषण INDRA, and अश्व the horse.
Capeller Eng
English
वृषणश्व॑
a.
 drawn by stallions.
Yates
English
वृषणश्व (श्वः) 1.
m.
 The horse of
Indra.
Wilson
English
वृषणश्व
m.
 (-श्वः) The horse of INDRA.
E.
 वृषन् INDRA, and अश्व the horse.
Apte
English
वृषणश्वः [vṛṣaṇaśvḥ], A horse of Indra.
Apte 1890
English
वृषणश्वः A horse of Indra.
Monier Williams Cologne
English
वृषण्—अश्व॑
mfn.
 drawn by stallions (as a chariot),
RV.
वृषण्—अश्व॑
m.
N.
 of a man (the father of Menā), ib.
MaitrS.
of a Gandharva,
L.
 (w.r. °णाश्व)
of a horse of Indra,
L.
L R Vaidya
English
vfzaRaSva {% m. %} a horse of Indra.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
जयन्ते यागसंतानो वृषणश्वो हरेर्हये ।
-wordlist-
यागसन्तान (पुं), वृषणश्व (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वृषणश्वः
Root: वृषणश्व
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ इन्द्रस्य अश्वः
Meaning(s):
⇒ Indra's horse
Shloka(s):
1|2|10|2 ► अश्वोऽस्य वृषणश्वः स्यादारामस्त्वस्य नन्दनम्॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|10|2 ⇢ वृषणश्वः (वृषणश्व) (पुं) ⇒ Indra's horse ⇒ इन्द्रस्य अश्वः
Related word(s):
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ इन्द्रः
जातिः ➡ अलौकिकप्राणी
उपाधि ➡ अलौकिकवाहनम्
पुराणम्
English
वृषणश्व / VṚṢAṆAŚVA. A King praised in ṛgveda. It is mentioned in ṛgveda, Maṇḍala 1, Anuvāka 10, Sūkta 51, that once indra took birth as the daughter of this King under the name menā.
Vedic Reference
English
Vṛṣaṇ-aśva is the name of a man referred to in the Rigveda, ^1
where Indra is called Menā, perhaps his ‘wife’ or ‘daughter.’
The same legend is alluded to in the Jaiminīya Brāhmaṇa, ^2
the Śatapatha Brāhmaṇa, ^3 the Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa, ^4 and the
Taittirīya Āraṇyaka, ^5 but it is clear that all of these texts had
no real tradition of what was referred to.
1) i. 51, 13.
2) ii. 79 (Journal of the American Oriental
Society, 18, 37).
3) iii. 3, 4, 18.
4) i. 1, 16.
5) i. 12, 3.
Cf. Eggeling, Sacred Books of the East,
26, 81, n. 2.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृषणश्वः,
पुं,
 इन्द्रस्य घोटकः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(एतन्नामकनृपविशेषः । यथा, ऋग्वेदे । १ ।५१ । १३ ।“मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो ॥
”“वृषणश्वस्य एतदाख्यस्य राज्ञः मेनाभवोमेनानाम कन्या भूः ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
* ॥
सेचनसमर्थाश्वयुक्ते, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ८ ।२० । १० ।“वृषणश्वेन मरुतो वृषप्सुना रथेन वृषनाभिना ॥
”“वृषणश्वेन वृषभिः सेचनसमर्थैरश्वैरुपेतेन ।”इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वृषणश्व
पु०
 कर्म० शक० । सामर्थ्ययुक्ते इन्द्राश्वे त्रिका० ।
Grassman
German
vṛṣaṇ-aśvá, a., m., 1〉 a., Hengste als Rosse [áśva] habend, von Hengsten gezogen
2〉 m., Eigenname eines Mannes.
-éna 1〉 ráthena {640, 10}.
-ásya 2〉 ménā {51, 13}.