| YouTube Channel

वृश (vRza)

 
शब्दसागरः
English
वृश
m.
 (-शः)
1. A rat.
2. A flower, (Justicia ganderussa.)
f.
 (-शा) A
drug.
n.
 (-शं) Ginger.
E.
 वृ to choose, शक् Unadi
aff.
 : see वृष ।
Capeller Eng
English
वृश
m.
N.
 of a man.
Yates
English
वृश (शः) 1.
m.
 A rat
a
justicia flow-
er.
f.
 A drug.
n.
 Ginger.
Spoken Sanskrit
English
वृश vRza
m.
 willow-leaved justicia shrub [ Gendarussa Vulgaris - Bot. ]
वृश vRza
m.
 particular small animal
वृश vRza
n.
 ginger
Wilson
English
वृश r. 4th cl. (वृश्यति) To choose, to prefer or select.
वृश
m.
 (-शः)
1 A rat.
2 A flower, (Justicia ganderussa.)
f.
 (-शा) A drug.
n.
 (-शं) Ginger.
E.
 वृ to choose, शक् Uṇādi
aff.
also वृष.
Apte
English
वृशः [vṛśḥ], A rat. -शा A drug. -शम् Ginger.
Apte 1890
English
वृशः A rat.
शा A drug.
शं Ginger.
Monier Williams Cologne
English
वृ॑श
m.
 a partic. small animal (L. ‘a mouse or rat’
cf.
 1. वृष),
MaitrS.
N.
 of a man (with the patr. जार, जान, or वैजान, supposed author of
RV.
 v, 2),
PañcavBr.
Anukr.
&c.
 (also written वृष)
Gendarussa Vulgaris,
L.
वृ॑श
n.
 ginger,
W.
Monier Williams 1872
English
वृश वृश, अस्, m. (according to Uṇādi-s.
IV. 104. fr. rt. वृ), a rat
the flower Justicia Gan-
derussa
N. of the author of Ṛg-veda V. 2 (having
the patronymic Jāra)
(आ), f. a drug
(अम्), n.
ginger
[cf. वृष।]
Apte Hindi
Hindi
वृशः
पुं*
 - वृश् + क
चूहा
वृशम्
नपुं*
 - -
अदरक
L R Vaidya
English
vfSa {% (I) m. %} A rat.
vfSa {% (II) n. %} Ginger.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 वृश्
मूलधातुः:
 वृश
धात्वर्थः:
 आवरणे
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 वृश्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
 पुषादिः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
वृशँ वृश वरणे
- वृश्यति अवृशत् 121
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
वृश m. ein best. kleines Tier, Maitr. S. 4, 8, 1 (107, 16). Die anderen संहितास् haben वृष und ये꣡वाष.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृश, इर् य वृत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(दिवा०-पर०-सक०-सेट् ।) इर्, अवृशत् अव-र्शीत् । अस्मात् पुषादित्वान्नित्यं ङ इत्यन्ये । य, वृश्यति वरं कन्या । इति दुर्गादासः ॥
वृशः,
पुं,
 (वृ + “जनिदाच्युसृवृमदीति ।” उणा०४ । १०४ । इति शक् ।) उन्दुरुः । इतिशब्दरत्नावली ॥
वासकः । इत्यमरटीकायांभरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वृश वृतौ दिवा०
पर०
सक०
 सेट् । वृश्यति अवृशत् अवर्शीत्पुषादिरवमित्येके तेन अवृशदित्येव ।
वृश
पु०
 वृश--क । १ वासकवृक्षे भरतः । २ उन्दूरे पुंस्त्री० शब्दच०स्त्रियां ङीष् । ३ ओषधिभेदे स्त्री उणादि० ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
वृशँ वृश वरणे
- वृश्यति अवृशत् के (द्र0 31135) वृशो यवासः 114
धातुवृत्तिः
Sanskrit
वृशँ वृश (अर्थः) वरणे
( वृश्यति ) इत्यादि, भृश्यतिवत् अनुदित्त्वं विशेषः ( वृशिष्टः, वृशीयान् वृशयति ) इत्यत्र "र ऋत'' इति रत्वं न भवति
पृथुं मृदुं भृशं चैव कृशं च दृढमेव च परिपूर्वं वृढं चैव षडेतान् रविधौ स्मरेत्
इति परिगणनात् 117
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वृश वरणे”@} 2 वर्शकः-र्शिका, वर्शकः-र्शिका, विवर्शिषकः-षिका, वरीवृशकः-शिका
वर्शिता-त्री, वर्शयिता-त्री, विवर्शिषिता-त्री, वरीवृशिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिककृश्यतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 वृशः, अतिशयेन वृशः-वृशिष्ठः, वृशीयान्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६३४)
02
=>
 (४-दिवादिः-१२२६। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (२५४)
04
=>
 [[३। ‘इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कप्रत्यये रूपमेवम्। वृशः = यवसः।]]
Capeller
German
वृश (o. वृष)
m.
 Mannsname.
Burnouf
French
वृश वृश
m.
 rat.
Justicia ganderussa, bot. -- F. esp. de
drogue. -- N. gingembre.