वृद्ध (vRddha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वृद्ध mfn.
   (-द्धः-द्धा-द्धं)
	 1. Old,  aged,  ancient.
	 2. Full-grown,  large, 
expanded to the proper size.
	 3. Wise,  learned.
	 4. Heaped,  accumu-
lated.
	 5. Increased,  augmented.
	 m.
  (-द्धः)
	 1. An old man,  or one
past seventy.
	 2. A sage,  a saint.
	 3. A male descendant.
	 f.
  (-द्धा)
	 1.
An old woman,  either one past child-bearing,  or one with grey
hair.
	 2. A female descendant.
	 n.
  (-द्धं) Benzoin,  (Styrax benzoin. )
E.
  वृध् to increase or grow,  aff.
   क्त ।

Capeller Eng

English

 वृद्ध॑ a.
  grown up,  adult,  large,  tall,  strong,  intense, 
great,  high,  important,  aged,  old,  skilful,  clever,  distinguished or
eminent by (instr.   or —°)
 glad,  cheerful,  haughty,  arrogant
 subject
to Vṛddhi (g. ).

Yates

English

 वृद्ध (द्धः-द्धा-द्धं) 1.
n.
  Benzoin. 
m.
  An
old man: a sage.
f.
  Old wo-
man. 
a. Grown,  increased,  ac-
cumulated,  old,  full,  wise.

 वृद्ध प्रमातामह (हः) 1.
m.
  Mother's
great-grandfather.
f.
  (ही).

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	 old  [ person ]
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  learned
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  exalted
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  cut
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  grown up
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  eminent in
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  large
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  containing A or ai or au in the first syllable
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  great
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  distinguished by
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  joyful
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  wise
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  become larger or longer or stronger
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  glad
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  older by
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  destroyed
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  increased to A or ai or au
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  augmented
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  full-grown
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  cut off
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  important
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  senior
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  advanced in years
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 adj.
  	-	  experienced
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 m.
  	-	  religious mendicant
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 m.
  	-	  eighty years old elephant
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 m.
  	-	  old person
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 m.
  	-	  Hawaiian Baby Woodrose  [ Argyreia nervosa - Bot. ]
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 m.
  	-	  old man
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 n.
  	-	  piece
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 n.
  	-	  what is cut off
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 n.
  	-	  nominal stem whose first syllable contains an A or ai or au
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 ppp. 	-	  aged
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 ppp. 	-	  grown
वृद्ध 	-	 vRddha 	-	 ppp. 	-	  increased

 
   वृद्ध  vRddha adj.
   exalted   
   उदार  udAra adj.
   exalted    
   अनवम  anavama adj.
   exalted   
   अध्यूढ  adhyUDha adj.
   exalted    
   उद्ग्राहित  udgrAhita adj.
   exalted   
   उद्धूत  uddhUta adj.
   exalted    
   उद्भट  udbhaTa adj.
   exalted   
   शिरसित  zirasita adj.
   exalted    
   समुच्छ्रित  samucchrita adj.
   exalted   
   समुन्नद्ध  samunnaddha adj.
   exalted    
   महीयते  { महीय }  mahIyate  { mahIya } verb  be exalted   
   अनुद्भट  anudbhaTa adj.
   not exalted    
   सुमेरु  sumeru adj.
   very exalted   
   उच्चैःकुल  uccaiHkula n.
   exalted family   
   श्रीविद्या  zrIvidyA f.
   exalted science  
   विभव  vibhava m.
   exalted position   
   महाभाग्य  mahAbhAgya n.
   exalted position  
   वर्धते  { वृध् }  vardhate  { vRdh } verb  be exalted or elevated   
   चोदप्रवृद्ध  codapravRddha adj.
   exalted by the inspiring  
   महाभागता  mahAbhAgatA f.
   exalted station or merit   
   महाविद्या  mahAvidyA f.
   great or exalted science  
   महाभागत्व  mahAbhAgatva n.
   exalted station or merit   
   माहात्म्य  mAhAtmya n.
   exalted state or position  
   माहातिमिक  mAhAtimika adj.
   belonging to an exalted person     
            

Wilson

English

 वृद्ध
mfn.
   (-द्धः-द्धा-द्धं)
1 Old,  aged,  ancient.
2 Full grown,  large,  expanded to the proper size.
3 Wise,  learned.
4 Heaped,  accumulated.
5 Increased,  augmented.
m.
  (-द्धः)
1 An old man,  or one past seventy.
2 A sage,  a saint.
f.
  (-द्धा) An old woman,  either one past child-bearing, 
or one with grey hair.
n.
  (-द्धं) Benzoin,  (Styrax benzoin. )
E.
  वृध to increase or grow,  aff.
   क्त.

Apte

English

वृद्ध [vṛddha],  a.
  [वृध्-क्त] (compar. ज्यायस् or वर्षीयस्,  superl. ज्येष्ठ or वर्षिष्ठ)

Increased,  augmented.

Full grown,  grown up
 अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः Mb.
 *  12.256.13.

Old,  aged,  advanced in years
 वृद्धास्ते न विचारणीयचरिताः U.*
  5.35.

Advanced or grown up (at the end of comp.
 )
 cf.
   वयोवृद्ध,  धर्मवृद्ध,  ज्ञानवृद्ध,  आगमवृद्ध &c.
 

Great,  large.

Accumulated,  heaped.

Wise,  learned
 वृद्धेभ्य एवेह मतिं स्म बाला गृह्णन्ति कालेन भवन्ति वृद्धाः Mb.
 *  3.133.1.

Eminent in,  distinguished by.

द्धः An old man
 हैयंगवीनमादाय घोषवृद्धानुपस्थितान् R.*
  1.45
9.78
 प्राप्या- वन्तीनुदयनकथाकोविदग्रामवृद्धान् Me.*
  3.

A worthy or venerable man. 

A sage,  saint.

A male descendant.

द्धम् Benzoin. 

(In gram.
  ) A word having a Vṛiddhi vowel in the first syllable,  as आ,  ऐ and औ.Comp.   -अङ्गुलिः f.
 

the thumb.

the great toe.-अवस्था old age. -आचारः an ancient or long-standing custom.  -उक्षः an old bull. -उपसेविन् a.
  honouring the aged. -काकः a raven.  -गर्भा a.
  far advanced in pregnancy. -नाभि a.
  corpulent,  pot-bellied. -प्रमातामहः a maternal great-grand-father. -भावः old age. यश्चाफलस्तस्य न वृद्धभावः Mb.
 *  3.133.9. -मतम् the precept of ancient sages.

युवतिः a procuress.

a midwife
 Buddh. -राजः a kind of sorrel. -वयस् a.
  older in age
 वृद्धवयाः प्रत्युत्थेयः ŚB. on MS.*  6.2.21. -वाहनः the mango tree. -श्रवस् m.
  an epithet of Indra
 वृद्धश्रवाः समभिनन्दति साधु साध्वीम् Mv.*
  7.3. -संघः a council of elders. -संयोगः association with the aged
 Kau. A.
  1.7. -सूत्रकम् a flock of cotton. 

Apte 1890

English

 वृद्ध a. [वृध्-क्त] (compar. ज्यायस् or वर्षींयस्,  superl. ज्येष्ठ or वर्षिष्ठ) 1 Increased,  augmented. 
2 Full grown,  grown up. 
3 Old,  aged,  advanced in years
 वृद्धास्ते न विचारणीयचरिताः U. 5. 35. 
4 Advanced or grown up (at the end of comp.),  cf. वयोवृद्ध,  धर्मवृद्ध,  ज्ञानवृद्ध,  आगमवृद्ध &c. 
5 Great,  large. 
6 Accumulated,  heaped. 
7 Wise,  learned. 
द्धः 1 An old man
 हैयंगवीनमादाय घोषवृद्धानुपस्थितान् R. 1. 5,  9. 78
 Me. 30. 
2 A worthy or venerable man. 
3 A sage,  saint. 
4 A male descendant. 
द्धं 1 Benzoin. 
2 (In gram.) A word having a Vṛddhi vowel in the first syllable,  as आ,  ऐ and औ. 
Comp. 
अंगुलिः f. {1} the thumb. {2} the great toe. 
अवस्था old age. 
आचारः an ancient or long-standing custom. 
उक्षः an old bull. 
काकः a raven. 
नभि a. corpulent,  pot-bellied. 
भावः old age. 
मतं the precept of ancient sages. 
राजः a kind of sorrel. 
वहनः the mango tree. 
श्रवस् m. an epithet of Indra. 
संघः a council of elders. 
सूत्रकं a flock of cotton. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वृद्ध mfn.
   (fr.  √ वर्ध्,  p.
  926,  col. 1) cut,  cut off,  destroyed,  MBh.
  

 वृद्ध n.
  what is cut off,  a piece,  Śulbas.
  (v.l. वृध्र).

 2. वृद्ध॑ mfn.
   grown,  become larger or longer or stronger,  increased,  augmented,  great,  large,  RV.
   &c.
   &c.
  

 grown up,  full-grown,  advanced in years,  aged,  old,  senior (often in comp.  with the names of authors,  esp.
   of authors of law-books [cf.   IW.
   300,  302],  to denote either an older recension of their works or the wk. of some older authors of the same name
 cf.
   वृद्ध-कात्यायन,  -गर्ग &c.
  ),  TS.
 
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 (ifc. ) older by,  Gaut.
  vi,  15

 experienced,  wise,  learned,  MBh.
  
 Kām.

 eminent in,  distinguished by (instr. or comp. ),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 important,  VPrāt.
  

 exalted,  joyful,  glad (also applied to hymns),  RV.
  

 (in gram.
  ,  a vowel) increased (by Vṛddhi q.v.) to आ or ऐ or औ,  APrāt.
  
 Lāṭy.
 

 containing (or treated as containing) आ or ऐ or औ in the first syllable,  Pāṇ.
  i,  1,  73 &c.
  

 वृद्ध॑ m.
  an old man (ifc.  ‘eldest among’),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (cf.   comp. )

 a religious mendicant,  VarBṛS.
 

 an elephant eighty years old,  Gal.
 

 Argyreia Speciosa or Argentea,  L.
 

 वृद्ध॑ m.
  and (आ),  f.
  an elder male or female descendant,  a patronymic or metron.  designating an elder descendant (as opp.  to युवन्,  q.v.
 e.g. गार्ग्य is वृद्ध,  गार्ग्यायण is युवन्),  Pāṇ.
  i,  2,  65 &c.
  

 वृद्ध॑ n.
  a nominal stem (and some other stems) whose first syllable contains an आ or ऐ or औ,  Pāṇ.
  i,  1,  73 &c.
  

 the word वृद्ध,  ib. v,  3,  62.

Monier Williams 1872

English

 वृद्ध वृद्ध। See col. 3.

 वृद्ध,  अस्,  आ,  अम् (compar. ज्यायस् or वर्षी-
यस्,  superl. ज्येष्ठ or वर्षिष्ठ,  q. q. v. v.), 
increased,  augmented
 grown up,  full grown,  duly
expanded
 old,  aged,  advanced in years,  ancient, 
mighty,  great,  large
 accumulated,  heaped
 wise, 
learned
 (अस्),  m. an old man or one past seventy
a sage,  saint
 a respectable man
 a male descendant
(= गोत्र)
 a proper N.
 = वृद्ध-दारक below
(आ),  f. an old woman (either one past childbearing
or one with grey hair)
 a female descendant
 (अम्), 
n. (in grammar) a word having a Vṛddhi vowel in
the first syllable
 benzoin.
—वृद्ध-काक,  अस्,  m.
‘large crow, ’ a sort of crow or raven.
—वृद्ध-
काल,  अस्,  m.,  N. of a king.
—वृद्ध-क्रम,  अस्, 
m. rank due to age.
—वृद्ध-गङ्गा,  f.,  N. of
a river (commonly called the Buḍi Gaṅgā).
—वृद्-
ध-गौतम,  ‘the old Gautama, ’ N. of an ancient
recension of Gautama's law-book.
—वृद्ध-तम, 
अस्,  आ,  अम्,  oldest,  most venerable.
—वृद्ध-ता,  f.
or वृद्ध-त्व,  अम्,  n. old age,  senility.
—वृद्-
ध-दारक,  अस्,  m. or वृद्ध-दारु,  n. a kind
of convolvulus or climbing plant (= छगला,  ऋक्ष-
गन्धा).
—वृद्ध-द्विज-रूपिन्,  ई,  इणी,  इ,  bear-
ing the form of an old Brāhman.
—वृद्ध-नगर, 
अम्,  n.,  N. of a town.
—वृद्ध-नाभि,  इस्,  इस्,  इ, 
‘large-naveled, ’ having a prominent navel,  pot-bellied, 
corpulent.
—वृद्ध-प्रधान,  अस्,  m. a paternal
great-grandfather.
—वृद्ध-प्रपितामह,  अस्, 
m. a paternal great-grandfather
 (ई),  f. a paternal
great-grandmother.
—वृद्ध-प्रमातामह,  अस्, 
m. a maternal great-grandfather
 (ई),  f. a maternal
great-grandmother.
—वृद्ध-बला,  f. a kind of
plant (= महा-समङ्गा).
—वृद्ध-भाव,  अस्, 
m. the state of being old,  old age.
—वृद्ध-
मत,  अम्,  n. an ancient precept,  a precept of ancient
sages.
—वृद्ध-मनु,  उस्,  m. ‘the old Manu, ’
an ancient recension of the Mānava-dharma-śāstra
[cf. वृहन्-मनु।]
—वृद्ध-महस्,  आस्,  आस्,  अस्, 
Ved. having increased or mighty splendor,  endowed
with great strength,  very mighty.
—वृद्ध-याज्ञ-
वल्क्य,  a particular recension of Yājñavalkya's law-
book.
—वृद्ध-राज,  अस्,  m. a kind of dock or
sorrel (= अम्ल-वेतस).
—वृद्ध-वसिष्ठ,  ‘the
old Vasiṣṭha, ’ N. of an ancient recension of Va-
siṣṭha's law-book.
—वृद्ध-वाहन,  अस्,  m. the
mango tree.
—वृद्ध-विभीतक,  अस्,  m. the hog-
plum,  Spondias Mangifera (= आम्रातक).
—वृद्-
ध-वृहस्पति,  इस्,  m. ‘the old Vṛhas-pati, ’ N.
of an ancient recension of Vṛhas-pati's law-book.
—वृद्ध-शवस्,  आस्,  आस्,  अस्,  Ved. having increased
or great force,  very mighty,  very rapid,  (Sāy. = वृद्-
ध-वेग,  अतिशयेन वेग-वत्,  Ṛg-veda VIII. 25, 
10.)
—वृद्ध-शीलिन्,  ई,  इनी,  इ,  having the disposition
of an old man.
—वृद्ध-शोचिस्,  इस्,  इस्,  इस्,  Ved. in-
creased in lustre,  very bright.
—वृद्ध-श्रवस्,  आस्, 
आस्,  अस्,  having great glory
 endowed with much food
(आस्),  m. an epithet of Indra.
—वृद्ध-सङ्घ, 
अस्,  m. an assembly of old men,  council or meeting
of elders.
—वृद्ध-सूत्रक,  अम्,  n. a flock of
cotton,  flocculent seeds flying in the air.
—वृद्ध-
सेवा,  f. reverence for the aged,  the serving or honour-
ing of old persons.
—वृद्ध-सेविन्,  ई,  इनी,  इ,  honour-
ing or reverencing old persons,  serving one's elders.
—वृद्धाङ्गुलि (°ध-अङ्°),  इस्,  f. ‘the great
finger, ’ the thumb
 the great toe.
—वृद्धाङ्-
गुष्ठ (°ध-अङ्°),  अस्,  m. the great toe
 the
thumb.
—वृद्धाचार (°ध-आच्°),  अस्,  m. the
practice of one's forefathers,  ancient custom.
—वृद्-
धादित्य (°ध-आद्°),  अस्,  m. a form of the sun.
—वृद्धानुशासन (°ध-अन्°),  अम्,  n. a seer's
precept,  direction or ordinance of the aged,  an old
man's advice.
—वृद्धारण्य (°ध-अर्°),  अस्,  m.
‘seer's grove, ’ a place where the Purāṇas or other
sacred works are read and expounded.
—वृद्धा-
वस्था (°ध-अव्°),  f. the condition or period of
old age,  senility.
—वृद्धाश्रम (°ध-आश्°),  अस्, 
m. the order or mode of life of an aged (Brāhman), 
roaming or wandering about as a religious mendicant
[cf. आश्रम।]
—वृद्धोक्ष (°ध-उक्°),  अस्,  m.
an old bull (= जरद्-गव).

 वृद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  cut off,  (see 1. वृद्धि।)

Macdonell

English

 वृद्ध vṛd-dhá,  pp. (√ vṛdh) grown up,  full-grown
 🞄increased,  enlarged,  augmented
 🞄great,  large
 advanced in years,  aged,  old
 🞄senior by (—°)
 experienced,  wise
 eminent 🞄in,  distinguished by (in. ,  —°)
 glad,  joyous 🞄(RV.)
 raised by Vṛddhi to ā,  ai,  or au,  🞄containing or treated as containing ā,  ai,  or 🞄au in the first syllable (gr.)
 m.
  old man,  🞄ā,  f.
  old woman
 elder descendant,  patronymic 🞄or metronymic designating an elder 🞄descendant (e. g. Gārgya is vṛddha,  Gārgyāyaṇa 🞄is yuvan).

Benfey

English

 वृद्ध वृद्ध, 
 I. ptcple. of the pr.
pass. of वृध्।
 1. Old,  ancient,  aged, 
Vikr. d. 43. Comparat. ज्यायंस्,  and
वर्षीयंस्
 superl. ज्येष्ठ,  and वर्-
षिष्ठो,  see s. v.
 2. Wise,  learned.
 II. m.
 
 1. An old man. 
 2. A sage,  a
respectable man,  Daśak. in Chr. 201,  7.
 III. n.
  Benzoin. 
 -- Comp.
 
कुल-,  m.
  the
senior of a tribe,  Bhāg. P. 4,  9,  39.
वयस्-,  adj.
  very old,  Chr. 13,  7.
विद्या-वयस्-,  adj.
  high in science and
age,  Hit. 41,  3,  M.M.
स-बाल-,  adj.
 
with children and old men.  -- Cf.  वृध्।

Hindi

वृद्ध

Apte Hindi

Hindi

वृद्ध
वि* - वृध् + क्त
"बढ़ा हुआ,  वृद्धि को प्राप्त"

वृद्ध
वि* - -
"पूर्णविकसित,  बड़ी उम्र का"

वृद्ध
वि* - -
"बूढ़ा,  वयोवृद्ध,  बहुत वर्षों का "

वृद्ध
वि* - -
प्रगत या विकसित

वृद्ध
वि* - -
"बड़ा,  विशाल"

वृद्ध
वि* - -
"एकत्रित,  संचित"

वृद्ध
वि* - -
"बुद्धिमान्,  विद्वान्"

वृद्धः
पुं*
  - -
बूढ़ा व्यक्ति

वृद्धः
पुं*
  - -
योग्य या आदरणीय पुरुष

वृद्धः
पुं*
  - -
"मुनि,  सन्त"

वृद्धः
पुं*
  - -
वंशज

वृद्धम्
नपुं*
   - -
गुग्गुल

L R Vaidya

English

 vfdDa {% (I) a. (f. द्धा
 compar. ज्यायस् or वर्षीयस्
 super. ज्येष्ठ or वर्षिष्ठ) %} 1. Increased,  augmented
 2. full-grown
 8. old,  aged,  advanced in years,  Bg.i.12,  R.xii.20
 4. great,  large
 5. accumulated,  heaped
 6. wise,  learned.

 vfdDa {% (II) m. %} 1. An old man,  भूमिपतिं शशाप हस्तार्पितैर्नयनवारिभिरेव वृद्धः R.ix.78,  Megh.i.30
 2. a sage,  a saint
 3. a male descendant.

 vfdDa {% (III) n. %} Benzoin.

Bopp

Latin

 वृद्ध v. वृध्.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

सित
पु
सित,  वृद्ध,  शुक्ल,  सायक,  दैत्यपुरोहित
सितो वृद्धः सितः शुक्लः सितं रजतमुच्यते ।
सायकोऽपि सितो ज्ञेयः सितो दैत्यपुरोहितः ॥ ७८ ॥
verse 1.1.1.78
page 0006

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Vṛddha,  n. of a disciple of Buddha (no v.l.,  and seems surely a noun,  not adj.): Mv 〔i.182.19〕 (Nīlakeśaṃ ca Vṛddhaṃ ca …).

Indian Epigraphical Glossary

English

 vṛddha (LP),  participle of vṛdh,  ‘to cut’.
Cf. Vṛddha-Gaṇeśa (IA 19),  ‘the senior Gaṇeśa’.

Lanman

English

 vṛddhá,  ppl.
	—1. grown,  become great
increased (of wealth),  42^16
	—2. as adj.
grown up,  opp. of young
 old,  aged
 as
subst. old man,  28^12
	—3. (grown great, 
and so,  like Lat. altus) eminent,  distinguished.
 [√vṛdh,  160.]

Kridanta Forms

Sanskrit

वृध् (वृ꣡धुँ॒ वृधौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  वर्धनम्
अनीयर् =  वर्धनीयः - वर्धनीया
ण्वुल् =  वर्धकः - वर्धिका
तुमुँन् =  वर्धितुम्
तव्य =  वर्धितव्यः - वर्धितव्या
तृच् =  वर्धिता - वर्धित्री
क्त्वा =  वर्धित्वा / वृद्ध्वा
ल्यप् =  प्रवृध्य
क्तवतुँ =  वृद्धवान् - वृद्धवती
क्त =  वृद्धः - वृद्धा
शानच् =  वर्धमानः - वर्धमाना

वृध् (वृ꣡धुँ꣡ भाषार्थाः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  वर्धनम्
अनीयर् =  वर्धनीयः - वर्धनीया
ण्वुल् =  वर्धकः - वर्धिका
तुमुँन् =  वर्धयितुम् / वर्धितुम्
तव्य =  वर्धयितव्यः / वर्धितव्यः - वर्धयितव्या / वर्धितव्या
तृच् =  वर्धयिता / वर्धिता - वर्धयित्री / वर्धित्री
क्त्वा =  वर्धयित्वा / वर्धित्वा / वृद्ध्वा
ल्यप् =  प्रवर्ध्य / प्रवृध्य
क्तवतुँ =  वर्धितवान् / वृद्धवान् - वर्धितवती / वृद्धवती
क्त =  वर्धितः / वृद्धः - वर्धिता / वृद्धा
शतृँ =  वर्धयन् / वर्धन् - वर्धयन्ती / वर्धन्ती
शानच् =  वर्धयमानः / वर्धमानः - वर्धयमाना / वर्धमाना

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वृद्ध,  जीर्ण,  स्थविर,  वयोवृद्ध,  गतायू,  गतवयस्क,  वयोगत,  जरिन्,  जरण,  जरठ,  जरोतुर,  जरण्ड
adjective
 
यः वयसा अधिकः।
 "वृद्धानां कृते अत्र विना शुल्कं सेवा उपलब्धा अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khogs pa
१) चरण २) जीर्ण ३) जीर्णता ४) ज्यायः ५) निष्ठीवन ६) भव ७) भ्रमण ८) महल्लक ९) विहार १०) वृत ११) वृद्ध

bgres pa
वृद्ध

bgres po
वृद्ध

rgan pa
१) ज्येष्ठ २) महिर ३) वृद्ध ४) स्थविर

rgan po
१) जीर्ण २) मूल ३) वृद्ध ४)

rgas nas
१) जीर्ण २) वृद्ध

rgas pa
१) जरण्त २) जीर्ण ३) वृद्ध

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तारुण्यं यौवनं वृद्धः प्रवयाः स्थविरो जरन् ॥ ३३९ ॥
जरी जीर्णो यातयामो जीनोऽथ विस्रसा जरा ।
-wordlist-
 
तारुण्य (क्ली),  यौवन (क्ली),  वृद्ध (पुं),  प्रवयस् (पुं),  स्थविर (पुं),  जरन् (पुं),  जरिन् (पुं),  जीर्ण (पुं),  यातयाम (पुं),  जीन (पुं),  विस्रसा (स्त्री),  जरा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धीर
धीर,  धीमत्,  लब्धवर्ण,  विपश्चित्,  वृद्ध,  विद्वस्,  प्राप्तरूप,  अभिरूप,  सूरि,  प्राज्ञ,  पण्डित,  मनीषिन्,  ज्ञ,  दोषज्ञ,  कोविद,  प्रबुद्ध,  बुध,  सुधी,  कृती,  कृष्टि,  कवि,  व्यक्त,  विशारद,  विचक्षण,  मेधाविन्,  संख्यावत्,  मतिमत्
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्, 
वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।
सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी, 
ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।
विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
verse 2.1.1.332
page 0040

प्रवयस्
प्रवयस्,  स्थविर,  वृद्ध,  यातयाम
प्रवयाः स्थविरो वृद्धो यातयामश्च कथ्यते ।
verse 2.1.1.503
page 0057

Mahabharata

English

Vṛddha = Śiva (1000 names^1).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  वृद्धः
Root:  वृद्ध
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ cut
⇒ wise
⇒ glad
⇒ large
⇒ great
⇒ senior
⇒ joyful
⇒ learned
⇒ cut off
⇒ old man
⇒ exalted
⇒ older by
⇒ grown up
⇒ augmented
⇒ important
⇒ destroyed
⇒ eminent in
⇒ old person
⇒ full-grown
⇒ experienced
⇒ old [person]
⇒ distinguished by
⇒ advanced in years
⇒ religious mendicant
⇒ eighty years old elephant
⇒ increased to A or ai or au
⇒ become larger or longer or stronger
⇒ containing A or ai or au in the first syllable
⇒ Hawaiian Baby Woodrose [Argyreia nervosa - Bot.]
Shloka(s): 
2|6|42|2 ► प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि॥ (मनुष्यवर्गः)
3|3|87|2 ► दशमीस्थौ क्षीणरागवृद्धौ वीथी पदव्यपि॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|42|2 ⇢ प्रवयान् (प्रवयस्) (पुं) ⇒ old, aged, strong, ancient, vigorous, advanced in age, in the prime of life
➠ 2|6|42|2 ⇢ स्थविरः (स्थविर) (पुं) ⇒ old, firm, thick, elder, solid, broad, Elder, sturdy, strong, ancient, old man, compact, powerful, venerable, kind of plant
➠ 2|6|42|2 ⇢ वृद्धः (वृद्ध) (पुं) ⇒ cut, wise, glad, large, great, senior, joyful, learned, cut off, old man, exalted, older by, grown up, augmented, important, destroyed, eminent in, old person, full-grown, experienced, old [person], distinguished by, advanced in years, religious mendicant, eighty years old elephant, increased to A or ai or au, become larger or longer or stronger, containing A or ai or au in the first syllable, Hawaiian Baby Woodrose [Argyreia nervosa - Bot.]
➠ 2|6|42|2 ⇢ जीनः (जीन) (पुं)
➠ 2|6|42|2 ⇢ जीर्णः (जीर्ण) (पुं)
➠ 2|6|42|2 ⇢ जरन् (जरत्) (पुं)
➠ 3|3|87|2 ⇢ दशमीस्थः (दशमीस्थ) (पुं)
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ वृद्धसमूहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ अतिवृद्धः
जातिः ➡ मनुष्यः
गुण-गुणी-भावः ➡ वृद्धत्वम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वृद्धं,  क्ली,
   शैलजनामगन्धद्रव्यम् । इत्यमरः ॥

 वृद्धः,  पुं,
   वृद्धदारकः । इति राजनिर्घण्टः ॥

 वृद्धः,  त्रि,  (वृधु वृद्धौ + क्तः । “यस्य विभाषा ।”७ । २ । १५ । इति नेट् ।) गतयौवनः ।प्रवृद्धः । (यथा,  मनुः । २ । १५६ ।“न तेन वृद्धो भवति येनास्य पलितं शिरः ।यो वै युवाप्यधीयानस्तं देवाः स्थविरं विदुः ॥
”)पण्डितः । इति मेदिनी ॥
 आद्यस्य पर्य्यायः ।प्रवयाः २ स्थविरः ३ जीनः ४ जीर्णः ५ जरन्६ । इत्यमरः ॥
 यातयामः ७ जर्ज्जरः ८ । इतिराजनिर्घण्टः ॥
 पलितः । इति जटाधरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वृद्ध न०
  वृध--क्त । १ शैलजनामगन्धद्रव्ये अमरः । २ वृद्धदारकेवृक्षे पु०
  राजनि० । ३ वृद्धियुक्ते त्रि०
  ४ गतयौवने वृद्धा-वस्थायुक्ते । बाल्यादिवयःकालभेदश्च भावप्र० उक्तो यथा“बाल्यादेरवधिमाह मुश्रुतः “वयस्तु त्रिविधं बाल्यंमध्यमं वार्द्धकं तथा । ऊनषोडशवर्षस्तु नरो बालोनिगद्यते । त्रिविधः सोऽपि दुग्धाशी दुग्धान्नाशो तथान्न-भुक् । दुग्धाशी वर्षपर्य्यन्तं दुग्धान्नाशी शरद्द्वयम् । तदु-त्तरं स्यादन्नाशो एवं बालस्त्रिधा मतः । मध्ये षोडश-सप्तत्योर्मध्यमः कथितो बुधैः । चतुर्धा मध्यमं प्राहुर्युवाद्धात्रिंशतो मतः । चत्वारिंशत् समा यावत्तिष्ठेद्वीर्य्यादि-पूरितः । ततः क्रमेण क्षीणः स्याद् यावद् भवति स-प्तति” । वीर्व्यादीत्यादिशब्देन रसादिसर्वधात्विन्द्रिय-यलोत्साहा उच्यन्ते । क्षीणः सवधात्विन्द्रियबलोत्-साहैर्हीनः “ततस्तु सप्ततेरुर्द्ध्वं क्षीणधातुरसा-दिकः । क्षीयमाणेन्द्रियबलः क्षीणरेता दिने दिने ।बलोपलितखालित्ययुक्तः कर्मसु चाक्षमः । कासश्वासा-दिभिः क्लिष्टो वृद्धो भवति मानवः । बाल्ये विवर्द्धतेश्लेष्मा पित्तं स्यान्मध्यमेऽधिकम् । बार्द्धक्ये वर्द्धते वायु-र्विचार्व्यैतदुपक्रमेत्” । उपक्रमेत् चिकित्सेत् । तन्त्रा-न्तरे तु “बलवृद्धिश्छविर्मेधा त्वग्दृष्टिः शुक्रविक्रमौ ।षुद्धिः कर्मेन्द्रियं चतो जीवितं दशतो ह्रसेत्” ।५ पण्डिते पु०
  मेदि० ।

Capeller

German

 वृद्ध॑ (s. 1. वर्ध्) m.
 ,  आ f.
  Greis,  Greisin
älterer Nachkomme (g.).

Burnouf

French

 वृद्ध वृद्ध (pp. de वृध्) qui a cru,  adulte, 
 vieux
		 au fig. instruit,  expérimenté.
		 Accru, 
augmenté
 entassé,  amoncelé. -- S. m.
  vieillard
		 un sage. -- S. n.
 
benjoin.  -- S. f.
  vieille femme.
वृद्धकाक m.
  esp. de corbeau.
वृद्धक्रम m.
  rang dû à l'âge.
वृद्धत्व n.
  (sfx. त्व) vieillesse.
वृद्धदारक m.
  convolvulus argenteus,  bot.
वृद्धनाभि a. qui a le nombril saillant
 obèse.
वृद्धराज m.
  esp. de rumex,  bot.
वृद्धवाहन m.
  manguier,  bot.
वृद्धविभीतक m.
  spondias mangifera,  bot.
वृद्धश्रवस् m.
  Indra.
वृद्धसङ्घ m.
  assemblée de vieillards.
वृद्धसूत्रक n.
  graine ailée qui voltige dans l'air.
वृद्धसेविन् a. (सेव्) qui respecte les gens âgés.
वृद्धाङ्गुलि f.
  (अङ्गुलि) le pouce.
वृद्धारण्य m.
  (आरण्य) lieu où un guru explique
les livres saints.

Stchoupak

French

 १ वृद्ध-
 (वृध्-) grandi,  augmenté,  multiplié,  etc. 
 âgé, 
vieilli,  vieux,  ancien (souv. iic. avec des n.
  d'auteurs ou d'ouvrages) 
expert,  sage,  savant,  éminent,  qui se distingue par (instr. ifc.) 
 m.
  vieillard
(ifc.
 l'aîné des) 
 -क- id. 
 -आ- f.
  vieille femme 
-तम- sup. le plus vieux,  vénérable 
 -ता- f.
  -त्व- nt.
vieillesse 
 -ई-भू- vieillir.
°काल- m.
  vieillesse.
°कोल- m.
  vieux sanglier.
°कोश- a. qui possède une grosse fortune.
°क्रम- m.
  rang déterminé par le vieil âge,  attitude qui convient à
l'égard des vieux.
°बाल- m.
  ou nt. sg. vieillards et enfants.
°भाव- m.
  vieillesse,  sénilité.
°योषित्- f.
  vieille femme.
°रङ्क- m.
  vieux mendiant.
°विट- m.
  vieux libertin. 
°शर्मन्- m.
  n.
  d'un prince.
°शाकल्य- m.
  Śākalya l'Ancien. 
°शीलिन्- a. affaibli par la vieillesse,  décrépit.
°सृगाल- m.
  vieux chacal.
°सेना- f.
  femme de Sumati.
°सेविन्- a. qui respecte les vieux 
 -(इ) त्व- nt. respect pour les
vieux.
वृद्धार्क- m.
  soleil du soir.
वृद्धोक्ष- m.
  vieux taureau.
वृद्धोपसेविन्- a. = °सेविन्-।

 २ वृद्ध-
 (se rattache prob. au 1) a. v. tranché (dit not. du cordon
ombilical).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.