| YouTube Channel

वृथादानं (vRthAdAnaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृथादानं,
क्ली,
(वृथा निरर्थकं दानम् ।) निष्फल-दानम् तत् षोडशविधम् यथा, --“देवपितृविहीनं यदीश्वरेभ्यः सदोषतः ।दत्त्वानुकीर्त्तनाच्चैव वेदाग्निव्रतत्यागिने
अन्थाबोपार्ज्जितं दानं व्यर्थं ब्रह्महणे तथा ।गुरवेऽनृतवक्ता यः स्तेनाय पतिताय
कृतघ्नाय यद्दत्तं सर्व्वदा ब्रह्मविद्विषे ।पाचकाय सर्व्वस्य वृषल्याः पतये तथा
परिचारकाय भृत्याय सर्व्वत्र पिशुनाय ।इत्येतानि तु राजेन्द्र वृथादानानि षोडश
”इति वह्निपुराणे दानावस्थानिर्णयनामाध्यायः
अन्यच्च न्यायमार्गेण यद्दत्तं तत् सप्तविधमपिपुनर्नापहर्त्तव्यम् यत् पुनरन्यायेन दत्तं तददत्तंषोडशमपि प्रत्याहर्त्तव्यमेव इत्यर्थादुक्तं भवति ।नारदेन ।“दत्तं सप्तविधं प्रोक्तमदत्तं षोडशात्मकम् ।”इति प्रतिपाद्य दत्तादत्तयोः स्वरूपं विवृतम् ।“पण्यमूल्यं भृतिस्तुष्ट्या स्नेहात् प्रत्युपकारतः ।स्त्रीशुल्कानुग्रहार्थञ्च दत्तं दानविदो विदुः
अदत्तन्तु भयक्रोधशोकवेगरुजान्वितैः ।तथोत्कोचपरीहासव्यत्यासच्छलयोगतः
बालमूढास्वतन्त्रार्त्तमत्तोन्मत्तापवर्ज्जितम् ।कर्त्ता ममेदं कर्म्मेति प्रतिलाभेच्छया यत्
अपात्रे पात्रमित्युक्ते कार्य्ये वा धर्म्मसंहिते ।यद्दत्तं स्यादविज्ञानाददत्तमिति तत् स्मृतम्
”इति मिताक्षरा