वृत (vRta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वृत mfn.
   (-तः-ता-तं)
	 1. Chosen,  selected,  preferred.
	 2. Agreed or
assented to.
	 3. Served.
	 4. Covered,  screened,  defended.
	 5. Affected
by.
	 6. Vitiated,  spoiled.
	 7. Hired.
 E.
  वृ to prefer,  and क्त aff.
  

Capeller Eng

English

 वृत॑ a.
  covered,  veiled,  hidden,  enclosed or surrounded by, 
endowed with,  full of (instr.   or —°).

Yates

English

 वृत (उ,  ङ) वर्त्तते 1.
d. To be,  to exist, 
to stand. (य) वृत्यते 4.
d. To
choose
 serve. (क) वर्त्तयति 10.
a.
To shine
 speak. With अति,  to
surpass
 with अनु,  to follow, 
imitate,  proceed
 with अप,  to
turn round
 with आङ्,  to re-
volve,  to do repeatedly
 with नि
to make artificially
 with नि or
निर,  to stop,  to complete
 with
परि,  to surround,  exchange,  ex-
cel,  advance,  turn back
 with
प्र,  to set about
 with प्रति and
नि,  to depart
 with वि,  to whirl
round
 with वि and नि,  to re-
turn
 with वि and परि,  to con-
sider
 with सम and अभि,  to leap.

 वृत (तः-ता-तं)
a. Chosen,  agreed to
served
 screened
 affected by.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	 chosen
वस्तु 	-	  vastu 	-	 n.
  	-	 chose  [ a thing (Law) ]
स्व- वस्तु 	-	  sva- vastu 	-	 n.
  	-	 chose  [ a piece of personal property ]
अभिलीन 	-	  abhilIna 	-	 adj.
  	-	 chosen
अभिवृत 	-	  abhivRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
आश्रित 	-	  Azrita 	-	 adj.
  	-	 chosen
उद्धृत 	-	  uddhRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
निरूपित 	-	  nirUpita 	-	 adj.
  	-	 chosen
परिकल्पित 	-	  parikalpita 	-	 adj.
  	-	 chosen
प्रवृत 	-	  pravRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
मनोनीत 	-	  manonIta 	-	 adj.
  	-	 chosen
वारेवृत 	-	  vArevRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
वावृत्त 	-	  vAvRtta 	-	 adj.
  	-	 chosen
व्रीण 	-	  vrINa 	-	 adj.
  	-	 chosen
वृत्त 	-	  vRtta 	-	 adj.
  	-	 chosen
श्रित 	-	  zrita 	-	 adj.
  	-	 chosen
वूर्ण 	-	  vUrNa 	-	 adj.
  	-	 chosen
विनियोजित 	-	  viniyojita 	-	 adj.
  	-	 chosen as
समाश्रित 	-	  samAzrita 	-	 adj.
  	-	 chosen on
यथाप्रवृतम् 	-	  yathApravRtam 	-	 ind.
  	-	  as chosen

वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	 selected
अभिवृत 	-	  abhivRta 	-	 adj.
  	-	 selected
उद्धृत 	-	  uddhRta 	-	 adj.
  	-	 selected
प्रवृत 	-	  pravRta 	-	 adj.
  	-	 selected
वावृत्त 	-	  vAvRtta 	-	 adj.
  	-	 selected
वूर्ण 	-	  vUrNa 	-	 adj.
  	-	 selected
अभिलक्षित 	-	  abhilakSita 	-	 adj.
  	-	 selected as
उद्धार 	-	  uddhAra 	-	 m.
  	-	 selected part
उपादेय 	-	  upAdeya 	-	 adj.
  	-	  to be chosen or selected
वरणीय 	-	  varaNIya 	-	 adj.
  	-	  to be chosen or selected
वरयितव्य 	-	  varayitavya 	-	 adj.
  	-	  to be chosen or selected
सोद्धार 	-	  soddhAra 	-	 adj.
  	-	  together with a selected portion
यायावर 	-	  yAyAvara 	-	 m.
  	-	  horse selected for a horse-sacrifice
सुचरितार्थपद 	-	  sucaritArthapada 	-	 adj.
  	-	  speech containing well selected words
योजयितव्य 	-	  yojayitavya 	-	 adj.
  	-	  to be made use of or chosen or selected
सुचरितार्थपद 	-	  sucaritArthapada 	-	 adj.
  	-	  containing well selected sense and words
निर्वाप्य 	-	  nirvApya 	-	 ind.
  	-	  having offered or distributed or selected
अवसान 	-	  avasAna 	-	 n.
  	-	  place chosen or selected for being built upon
सोद्धारविभागिन् 	-	  soddhAravibhAgin 	-	 adj.
  	-	  receiving an inheritance together with a selected portion
वरणश्रज् 	-	  varaNazraj 	-	 f.
  	-	  garland placed by a maiden round the neck of a selected suitor
वरणमाला 	-	  varaNamAlA 	-	 f.
  	-	  the garland placed by a maiden round the neck of a selected suitor

वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	 chosen
अभिलीन 	-	  abhilIna 	-	 adj.
  	-	 chosen
अभिवृत 	-	  abhivRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
आश्रित 	-	  Azrita 	-	 adj.
  	-	 chosen
उद्धृत 	-	  uddhRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
निरूपित 	-	  nirUpita 	-	 adj.
  	-	 chosen
परिकल्पित 	-	  parikalpita 	-	 adj.
  	-	 chosen
प्रवृत 	-	  pravRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
मनोनीत 	-	  manonIta 	-	 adj.
  	-	 chosen
वारेवृत 	-	  vArevRta 	-	 adj.
  	-	 chosen
वावृत्त 	-	  vAvRtta 	-	 adj.
  	-	 chosen
व्रीण 	-	  vrINa 	-	 adj.
  	-	 chosen
वृत्त 	-	  vRtta 	-	 adj.
  	-	 chosen
श्रित 	-	  zrita 	-	 adj.
  	-	 chosen
वूर्ण 	-	  vUrNa 	-	 adj.
  	-	 chosen
विनियोजित 	-	  viniyojita 	-	 adj.
  	-	 chosen as
समाश्रित 	-	  samAzrita 	-	 adj.
  	-	 chosen on
यथाप्रवृतम् 	-	  yathApravRtam 	-	 ind.
  	-	  as chosen
अनावृत्त 	-	  anAvRtta 	-	 adj.
  	-	  not chosen
स्वयंवरवृत 	-	  svayaMvaravRta 	-	 adj.
  	-	  self-chosen

वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	 selected
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	 chosen
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  stopped
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  concealed
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  enveloped
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  screened
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  covered with
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  pent up
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  checked
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  held back
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  asked in marriage
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  surrounded by
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  hidden
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  	-	  filled or endowed or provided or affected with
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	  elect
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	  liked
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	  loved
वृत 	-	 vRta 	-	 adj.
  ppp. 	-	  preferred
वृत 	-	 vRta 	-	 n.
  	-	  wealth
वृत 	-	 vRta 	-	 n.
  	-	  treasure
वृत  { वृ } 	-	 vRta  { vR } 	-	 ppp. 	-	  surrounded
वृत  { वृ } 	-	 vRta  { vR } 	-	 ppp. 	-	  enclosed
वृत  { वृ } 	-	 vRta  { vR } 	-	 ppp. 	-	  covered

Wilson

English

 वृत (उ) वृतु r. 1st cl. (वर्त्तते) To be,  to exist,  to stay, 
to stand,  to be fixed or stable. r. 4th cl. (वृत्यते)
1 To choose,  to select or appoint.
2 To serve. r. 10th cl. (वर्त्तयति)
1 To shine.
2 To speak.
With अति prefixed, 
1 To surpass or overcome.
2 To pass over or beyond.
3 To transgress.
With अनु, 
1 To follow,  to imitate.
2 To proceed.
With अप,  To turn back or round.
With आङ्, 
1 To turn round,  to revolve.
2 To do repeatedly.
With नि,  To make artificially.
With नि or निर्,  To stop,  to cease,  to complete or terminate.
With परि, 
1 To surround.
2 To exchange.
3 To excel,  to be pre-eminent.
4 To advance.
5 To retreat or return. 
6 To turn round.
With प्र,  To engage in any active pursuit.
With प्रति and नि,  To go away,  to depart.
With वि, 
1 To roll,  to whirl,  to turn round.
2 To revolve.
With वि and नि,  To return. 
With वि and परि,  To revolve,  (in the mind.)
With सम and अभि,  To leap.

 वृत
mfn.
   (-तः-ता-तं)
1 Chosen,  selected,  preferred.
2 Agreed or assented to.
3 Served.
4 Covered,  screened,  defended.
5 Affected by.
6 Vitiated,  spoiled.
E.
  वृ to prefer,  and क्त aff.
  

Apte

English

वृत [vṛta],  p. p.  [वृ-क्त]

Chosen,  selected.

Covered,  screened.

Hidden. 

Surrounded,  encompassed.

Agreed or assented to.

Hired.

Spoiled,  vitiated.

Served.

Affected by.

Round,  circular.Comp.   -अर्चिस् night.

Apte 1890

English

 वृत p. p. [वृ-क्त] 1 Chosen,  selected. 
Covered,  screened. 
Hidden. 
Surrounded,  encompassed. 
Agreed or assented to. 
Hired. 
Spoiled,  vitiated. 
Served. 
Affected by. 
Round,  circular. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वृत॑ mfn.
   concealed,  screened,  hidden,  enveloped,  surrounded by,  covered with (instr. or comp. ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 stopped,  checked,  held back,  pent up (as rivers),  RV.
  

 filled or endowed or provided or affected with (instr. or comp. ),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 2. वृत॑ mfn.
   chosen,  selected,  preferred,  loved,  liked,  asked in marriage &c.
  ,  RV.
   &c.
   &c.
  

 वृत॑ n.
  a treasure,  wealth (=  धन),  L.
 

Monier Williams 1872

English

 वृत,  अस्,  आ,  अम्,  surrounded,  covered,  screened, 
defended
 chosen,  selected
 hired
 preferred
 agreed, 
assented to
 served
 affected by
 vitiated,  spoiled
(अम्),  n.,  Ved. a treasure,  wealth (according to
Naigh. II. 10).
—वृत-पत्त्रा,  f. a kind of plant
(= पुत्र-दात्री).

Macdonell

English

 वृत vṛ-tá,  pp. √ 1. 2. vṛ.

L R Vaidya

English

 vfta {% a. (f. ता) %} 1. Surrounded,  covered,  screened
chosen,  selected
agreed,  assented to
hired
vitiated,  spoiled.

Kridanta Forms

Sanskrit

वृ (वृ꣡ञ् वरणे - स्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  वरणम्
अनीयर् =  वरणीयः - वरणीया
ण्वुल् =  वारकः - वारिका
तुमुँन् =  वरितुम् / वरीतुम्
तव्य =  वरितव्यः / वरीतव्यः - वरितव्या / वरीतव्या
तृच् =  वरिता / वरीता - वरित्री / वरीत्री
क्त्वा =  वृत्वा
ल्यप् =  प्रवृत्य
क्तवतुँ =  वृतवान् - वृतवती
क्त =  वृतः - वृता
शतृँ =  वृण्वन् - वृण्वती
शानच् =  वृण्वानः - वृण्वाना

वृ (वृ꣡ङ् सम्भक्तौ - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् =  वरणम्
अनीयर् =  वरणीयः - वरणीया
ण्वुल् =  वारकः - वारिका
तुमुँन् =  वरितुम् / वरीतुम्
तव्य =  वरितव्यः / वरीतव्यः - वरितव्या / वरीतव्या
तृच् =  वरिता / वरीता - वरित्री / वरीत्री
क्त्वा =  वृत्वा
ल्यप् =  प्रवृत्य
क्तवतुँ =  वृतवान् - वृतवती
क्त =  वृतः - वृता
शानच् =  वृणानः - वृणाना

वृ (वृ꣡ञ् आवरणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  वारणम् / वरणम्
अनीयर् =  वारणीयः / वरणीयः - वारणीया / वरणीया
ण्वुल् =  वारकः - वारिका
तुमुँन् =  वारयितुम् / वरितुम् / वरीतुम्
तव्य =  वारयितव्यः / वरितव्यः / वरीतव्यः - वारयितव्या / वरितव्या / वरीतव्या
तृच् =  वारयिता / वरिता / वरीता - वारयित्री / वरित्री / वरीत्री
क्त्वा =  वारयित्वा / वृत्वा
ल्यप् =  प्रवार्य / प्रवृत्य
क्तवतुँ =  वारितवान् / वृतवान् - वारितवती / वृतवती
क्त =  वारितः / वृतः - वारिता / वृता
शतृँ =  वारयन् / वरन् - वारयन्ती / वरन्ती
शानच् =  वारयमाणः / वरमाणः - वारयमाणा / वरमाणा

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  विलीन,  अन्तरित,  कीर्ण,  अन्तर्गत,  उपगुप्त,  अप्रकाश,  गुप्त,  वृत,  निगूढ,  चत्त,  अपीच्य,  अन्तर्लीन,  गुह्य,  उपच्छन्न
adjective
 
यः अदृश्यः अस्ति।
 "वैज्ञानिकाः जले विलीनं तत्वं परिशोधयन्ति।"

Synonyms:
  निर्वाचित,  वृत
adjective
 
यः निर्वाचनेन वृणितः।
 "जनाः निर्वाचितं प्रतिनिधिं शुभकामनां प्रयच्छति।"

Synonyms:
  वृत,  वावृत
adjective
 
कृतवरणम्।
 "अस्य पुरस्कारार्थे  वृतस्य ग्रन्थस्य लेखकः निरालाजी महोदयः अस्ति।"

Synonyms:
  वृत
adjective
 
पृथक् कृतम्।
 "वणिक् छात्रैः वृतानि पुस्तकानि पृथक् पृथक् स्थापयति।"

Synonyms:
  छन्न,  छादित,  आछन्न,  आच्छादित,  प्रच्छन्न,  प्रच्छादित,  परिच्छन्न,  समवछन्न,  समाच्छन्न,  आवृत,  प्रावृत,  संवृत,  वृत,  पिहित,  अवतत,  आचित,  निचित,  आस्तीर्ण,  आस्तृत,  गुण्ठित,  ऊर्णुत,  संवीत,  वेष्टित,  पिनद्ध,  रूषित,  अपवारित
adjective
 
कृताच्छादनम्।
 "बालकः मेघैः आच्छादितम् आकाशं पश्यति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khogs pa
१) चरण २) जीर्ण ३) जीर्णता ४) ज्यायः ५) निष्ठीवन ६) भव ७) भ्रमण ८) महल्लक ९) विहार १०) वृत ११) वृद्ध

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वृत्ते तु वृत्तवावृत्तौ ह्रीतह्रीणौ तु लज्जिते ॥ १४८४ ॥
-wordlist-
 
वृत (पुं),  वृत्त (पुं),  वावृत्त (पुं),  ह्रीत (पुं),  ह्रीण (पुं),  लज्जित (पुं)

Mahabharata

English

Vṛtta^1,  a serpent. § 47 (Sarpanāmak.): I,  35,  1555 (read with B. Vṛttasaṃvartakau
 C. has Vṛttasaṃvartako). Cf. Avṛtta.

Vṛtta^2 (XII,  3660),  v. Vṛtra.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वृत,  क दीप्तौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (चुरा०-पर०-अक०-सेट् ।) क,  वर्त्तयति । इति दुर्गादासः ॥

 वृत,  ङ उ व ऌ वर्त्तने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-स्यसनोः उभ०-अक०-सेट् । क्त्वावेट् ।)ङ,  वर्त्तते । उ,  वर्त्तित्वा वृत्त्वा । व,  वर्त्स्यतिविवृत्सति । ऌ,  अवृतत् । इति दुर्गादासः ॥

 वृत,  य ङ उ सम्भक्तौ । वरणे । इति कविकल्प-द्रुमः ॥
 (दिवा०-आत्म०-सक०-सेट् । क्त्वावेट् ।)य ङ,  वृत्यते । उ,  वर्त्तित्वा वृत्त्वा । सम्भक्तिःसेवनम् । इति दुर्गादासः ॥

 वृतः,  त्रि,  (वृ + क्तः ।) कृतवरणः । तत्पर्य्यायः ।वृत्तः २ वावृत्तः ३ । इत्यमरः ॥
 (यथा,  हरि-वंशे । १२७ । १७ ।“तथा वृत्रवधे प्राप्ते साहाय्यार्थं वृतो मया ॥
”)आवृतश्च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वृत दीप्तौ चु०
  उभ०
  सक०
  सेट् । वर्त्तयति ते अवीवृतत् त अयवर्त्तत् त ।

 वृत पर्त्तने भ्वा०
  आत्म० लुङि ऌटि ऌङि च उभ०
  अक०सेट् । वर्त्तते । अवृतत् अवर्त्तिष्ट ऌटि ऌङि च पर०
 नेट् वर्त्स्यति वर्त्तिष्यते । सनि च तथा विवर्त्तिषते, विवृत्सति । उदित् क्त्वा वेट् ।

 वृत संभक्तौ,  वरणे च दि० आत्म० सक०
  सेट् । वृत्यते अव-र्त्तिष्ट । उदित् क्त्वा वेट् ।

 वृत त्रि०
  वृ--क्त । १ प्रार्थिते २ वर्त्तुले ३ कर्मादौ प्रार्थनादिनाकृतनियोगे ४ स्वीकृते च अमरः ।

Capeller

German

 वृत s. 1. 2. वर्.

Burnouf

French

 वृत वृत pp. de वृ।

Stchoupak

French

 १ वृत-
 (१वृ-) a. v. couvert,  enveloppé,  caché 
 rempli,  doué, 
pourvu de (instr. ifc.).

 २ वृत-
 (२वृ-) a. v. choisi. élu,  etc. 
 -वन्त्- qui a choisi.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.