| YouTube Channel

वृकोदर (vRkodara)

 
शब्दसागरः
English
वृकोदर
m.
(-रः)
1. A name of BRAHMĀ.
2. Name of BHĪMA.
E.
वृक a
wolf, or the name of a fire in the stomach, and उदर the belly.
Capeller Eng
English
वृकोदर
m.
E.
of Bhīmasena (wolf-bellied).
Yates
English
वृको_दर (रः) 1.
m.
Brahmā, Bhima.
Spoken Sanskrit
English
वृकोदर - vRkodara -
m.
- voraciouseater
वृकोदर - vRkodara -
m.
- name of brahmA
वृकोदर - vRkodara -
m.
- class of demons attendant on ziva
वृकोदर - vRkodara -
m.
- wolf-bellied
वृकोदर - vRkodara -
m.
- voraciouseater
बह्वादिन् - bahvAdin -
adj.
- voracious
अश्न - azna -
adj.
- voracious
अशुष - azuSa -
adj.
- voracious
आशिर - Azira -
adj.
- voracious
आशितृ - AzitR -
adj.
- voracious
उदरम्भर - udarambhara -
adj.
- voracious
घस्मर - ghasmara -
adj.
- voracious
घस्वर - ghasvara -
adj.
- voracious
जिह्वल - jihvala -
adj.
- voracious
देहम्भरवार्त्तिक - dehambharavArttika -
adj.
- voracious
धायु - dhAyu -
adj.
- voracious
बहुभोजिन् - bahubhojin -
adj.
- voracious
भक्षक - bhakSaka -
adj.
- voracious
प्रघासिन् - praghAsin -
adj.
- voracious
प्रघास्य - praghAsya -
adj.
- voracious
भोजन - bhojana -
adj.
- voracious
महाशन - mahAzana -
adj.
- voracious
लम्बोदर - lambodara -
adj.
- voracious
वर्वि - varvi -
adj.
- voracious
बह्वासिन् - bahvAsin -
adj.
- voracious
उदरपिशाच - udarapizAca -
m.
- voracious
घासि - ghAsi -
m.
- voracious
जिह्वाकात्य - jihvAkAtya -
m.
- voracious kAtya
कटखादक - kaTakhAdaka -
adj.
- eating much voracious
वृकोदर - vRkodara -
m.
- wolf-bellied
Wilson
English
वृकोदर
m.
(-रः)
1 A name of BRAHMĀ.
2 Name of BHĪMA.
E.
वृक a wolf, and उदर the belly.
Monier Williams Cologne
English
वृकोदर
m.
‘wolf-bellied’,
N.
of Bhīma (the second son of Pāṇḍu, so called from his enormous appetite
cf.
IW.
381),
MBh.
BhP.
of Brahmā,
W.
pl.
a class of demons attendant on Śiva,
ŚivaP.
Macdonell
English
वृकोदर vṛka‿udara,
m.
ep. of Bhīmasena.
Benfey
English
वृकोदर वृकोदर, i. e. वृक-उदर,
m.
A name of Bhīma, Johns. Sel. 12,
31.
Apte Hindi
Hindi
वृकोदरः
पुं*
वृकः-उदरः -
ब्रह्मा का विशेषण
वृकोदरः
पुं*
वृकः-उदरः -
द्वितीय पांडव राजकुमार भीम का विशेषण
L R Vaidya
English
vfka-udara {% m. %} 1. an epithet of Brahman (m.)
2. of Bhīma, the second Pāṇḍava prince, नृपमूचे वचनं वृकोदरः Kir.ii.1.
Bopp
Latin
वृकोदर m. (BAH. e वृक et उदर venter) cognomen Bhîmi.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
jigs sde
१) भयानक २) भीमसेन ३) भीष्म ४) वृकोदर
rjes skyes
भीमसेन / वृकोदर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अजातशत्रुः शल्यारिर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
कङ्कोऽजमीढो भीमस्तु मरुत्पुत्रो वृकोदरः ७०७
p{0030}
किर्मीरकीचकबकहिडम्बानां निषूदनः
-wordlist-
अजातशत्रु (पुं), शल्यारि (पुं), धर्मपुत्र (पुं), युधिष्ठिर (पुं), कङ्क (पुं), अजमीढ (पुं), भीम (पुं), मरुत्पुत्र (पुं), वृकोदर (पुं), किर्मीरनिषूदन (पुं), कीचकनिषूदन (पुं), बकनिषूदन (पुं), हिडम्बनिषूदन (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः
उरुक्रमोरुगायौ तमोघ्नः श्रवणोऽपि ६३
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ६४
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक्
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ६५
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ६६
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ६७
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ६८
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ६९
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ७०
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ७१
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ७२
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ७३
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ७४
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
नाममाला
Sanskrit
कुरुवैरिन्, कुर्वाराति, कुर्वमित्र, कुर्वरि, कुरुद्विष्, कुरुसपत्न, कुरुद्विषत्, कुरुरिपु, कुरुभ्रातृव्य, कुरुदुर्जन, कुरुशत्रु, कुरुदुष्ट, कुरुद्वेषिन्, कुरुखल, कुर्वहित, कीचकवैरिन्, कीचकाराति, कीचकामित्र, कीचकारि, कीचकद्विष्, कीचकसपत्न, कीचकद्विषत्, कीचकरिपु, कीचकभ्रातृव्य, कीचकदुर्जन, कीचकशत्रु, कीचकदुष्ट, कीचकद्वेषिन्, कीचकखल, कीचकाहित, पवनसुत, पवनपुत्र, पवनसूनु, पवनापत्य, पवनतुक्, पवनतोक, पवनात्मज, पवनप्रजा, पवनोद्वह, पवनतनय, पवनपोत, पवनदारक, पवननन्दन, पवनार्भक, पवनस्तनन्धय, पवनोत्तानशय, पवमानसुत, पवमानपुत्र, पवमानसूनु, पवमानापत्य, पवमानतुक्, पवमानतोक, पवमानात्मज, पवमानप्रजा, पवमानोद्वह, पवमानतनय, पवमानपोत, पवमानदारक, पवमाननन्दन, पवमानार्भक, पवमानस्तनन्धय, पवमानोत्तानशय, वायुसुत, वायुपुत्र, वायुसूनु, वाय्वपत्य, वायुतुक्, वायुतोक, वाय्वात्मज, वायुप्रजा, वायूद्वह, वायुतनय, वायुपोत, वायुदारक, वायुनन्दन, वाय्वर्भक, वायुस्तनन्धय, वायूत्तानशय, वातसुत, वातपुत्र, वातसूनु, वातापत्य, वाततुक्, वाततोक, वातात्मज, वातप्रजा, वातोद्वह, वाततनय, वातपोत, वातदारक, वातनन्दन, वातार्भक, वातस्तनन्धय, वातोत्तानशय, अनिलसुत, अनिलपुत्र, अनिलसूनु, अनिलापत्य, अनिलतुक्, अनिलतोक, अनिलात्मज, अनिलप्रजा, अनिलोद्वह, अनिलतनय, अनिलपोत, अनिलदारक, अनिलनन्दन, अनिलार्भक, अनिलस्तनन्धय, अनिलोत्तानशय, मरुत्सुत, मरुत्पुत्र, मरुत्सूनु, मरुदपत्य, मरुत्तुक्, मरुत्तोक, मरुदात्मज, मरुत्प्रजा, मरुदुद्वह, मरुत्तनय, मरुत्पोत, मरुद्दारक, मरुद्नन्दन, मरुदर्भक, मरुत्स्तनन्धय, मरुदुत्तानशय, समीरणसुत, समीरणपुत्र, समीरणसूनु, समीरणापत्य, समीरणतुक्, समीरणतोक, समीरणात्मज, समीरणप्रजा, समीरणोद्वह, समीरणतनय, समीरणपोत, समीरणदारक, समीरणनन्दन, समीरणार्भक, समीरणस्तनन्धय, समीरणोत्तानशय, गन्धवाहसुत, गन्धवाहपुत्र, गन्धवाहसूनु, गन्धवाहापत्य, गन्धवाहतुक्, गन्धवाहतोक, गन्धवाहात्मज, गन्धवाहप्रजा, गन्धवाहोद्वह, गन्धवाहतनय, गन्धवाहपोत, गन्धवाहदारक, गन्धवाहनन्दन, गन्धवाहार्भक, गन्धवाहस्तनन्धय, गन्धवाहोत्तानशय, श्वसनसुत, श्वसनपुत्र, श्वसनसूनु, श्वसनापत्य, श्वसनतुक्, श्वसनतोक, श्वसनात्मज, श्वसनप्रजा, श्वसनोद्वह, श्वसनतनय, श्वसनपोत, श्वसनदारक, श्वसननन्दन, श्वसनार्भक, श्वसनस्तनन्धय, श्वसनोत्तानशय, सदागतिसुत, सदागतिपुत्र, सदागतिसूनु, सदागत्यपत्य, सदागतितुक्, सदागतितोक, सदागत्यात्मज, सदागतिप्रजा, सदागत्युद्वह, सदागतितनय, सदागतिपोत, सदागतिदारक, सदागतिनन्दन, सदागत्यर्भक, सदागतिस्तनन्धय, सदागत्युत्तानशय, नभस्वत्सुत, नभस्वत्पुत्र, नभस्वत्सूनु, नभस्वदपत्य, नभस्वत्तुक्, नभस्वत्तोक, नभस्वदात्मज, नभस्वत्प्रजा, नभस्वदुद्वह, नभस्वत्तनय, नभस्वत्पोत, नभस्वद्दारक, नभस्वद्नन्दन, नभस्वदर्भक, नभस्वत्स्तनन्धय, नभस्वदुत्तानशय, मातरिश्वसुत, मातरिश्वपुत्र, मातरिश्वसूनु, मातरिश्वापत्य, मातरिश्वतुक्, मातरिश्वतोक, मातरिश्वात्मज, मातरिश्वप्रजा, मातरिश्वोद्वह, मातरिश्वतनय, मातरिश्वपोत, मातरिश्वदारक, मातरिश्वनन्दन, मातरिश्वार्भक, मातरिश्वस्तनन्धय, मातरिश्वोत्तानशय, चरण्युसुत, चरण्युपुत्र, चरण्युसूनु, चरण्य्वपत्य, चरण्युतुक्, चरण्युतोक, चरण्य्वात्मज, चरण्युप्रजा, चरण्यूद्वह, चरण्युतनय, चरण्युपोत, चरण्युदारक, चरण्युनन्दन, चरण्य्वर्भक, चरण्युस्तनन्धय, चरण्यूत्तानशय, जवनसुत, जवनपुत्र, जवनसूनु, जवनापत्य, जवनतुक्, जवनतोक, जवनात्मज, जवनप्रजा, जवनोद्वह, जवनतनय, जवनपोत, जवनदारक, जवननन्दन, जवनार्भक, जवनस्तनन्धय, जवनोत्तानशय, प्रभञ्जनसुत, प्रभञ्जनपुत्र, प्रभञ्जनसूनु, प्रभञ्जनापत्य, प्रभञ्जनतुक्, प्रभञ्जनतोक, प्रभञ्जनात्मज, प्रभञ्जनप्रजा, प्रभञ्जनोद्वह, प्रभञ्जनतनय, प्रभञ्जनपोत, प्रभञ्जनदारक, प्रभञ्जननन्दन, प्रभञ्जनार्भक, प्रभञ्जनस्तनन्धय, प्रभञ्जनोत्तानशय, वृकोदर
कुरुकीचकयोर्वैरी वायुपुत्रो वृकोदरः
verse 0.1.1.144
page 0071
Mahabharata
English
Vṛkodara = Bhīma Pāṇḍava, q.v.
Vṛkodara, pl. a class of demons. § 615u (Skanda): IX, 45, 2607 (ºnibhāḥ, sc. some of the warriors of Skanda).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृकोदरः,
पुं,
(वृकस्येवोदरो यस्य यद्वा, वृकःवृकनामकोऽग्निरुदरे यस्य ।) भीमसेनः तत्प-र्य्यायः भीमः मरुत्पुत्त्रः किर्म्मीरनिसू-दनः कीचकनिसूदनः वकनिसूदनः ६हिडम्बनिसूदनः इति हेमचन्द्रः
वक-वैरी मारुतिः इति जटाधरः
अस्यव्युत्पत्तिर्यथा, --“कथासु भीमसेनेन परिपृष्टः प्रतापवान् ।त्वया पृष्टस्य धर्म्मस्य रहस्यस्यास्य भेदकृत्
भविता तदा ब्रह्मन् कर्त्ता चैव वृकोदरः ।प्रवर्त्तकोऽस्य धर्म्मस्य पाण्डुसूनुर्महाबलः
यस्य तीक्ष्णो वृको नाम जठरे हव्यवाहनः ।मया दत्तः धर्म्मात्मा तेन चासौ वृकोदरः
”इति मात्स्ये ६५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वृकोदर
पु०
वृकनामाग्निरुदरे यस्य “यस्य तोक्ष्णो वृकोनाम जठरे हव्यवाहनः मया दत्तः धर्मात्मा तेनचासौ वृकोदरः” मत्स्यपु० ६५ अ० उक्ते भीमे “नृपमूचेवचनं वृकोदरः” किरा०
Capeller
German
वृकोदर
m.
Wolfsbauch (Bein. Bhīmasena's).