| YouTube Channel

वृकः (vRkaH)

 
Apte
English
वृकः [vṛkḥ], [Uṇ.* 3.41]
A wolf
पापारम्भकयोर्मृगीव वृकयो- र्भीरुर्गता गोचरम्
Māl.
 5.24.
A hyena.
A jackal.
A crow.
An owl.
A robber.
A Kṣatriya.
Turpentine.
A compound perfume, a mixture of various fragrant articles.
N.
 of a demon.
N.
 of a tree (बकवृक्ष).
N.
 of a fire in the stomach.
A plough.
The moon
Nir.*
 5.2.
The sun
Nir.*
 5.21.
Comp.
 -अरातिः, -अरिः a dog.
उदरः an epithet of Brahman.
of Bhīma, the second Pāṇḍava prince
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भामकर्मा वृकोदरः
Bg.*
 1.15
Ki.*
 2.1
Ve.*
 1.26. -कर्मन्
a.
 wolfish. -दंशः a dog.
धूपः turpentine.
a compound perfume
वृकधूपं सर्जरसं शिलाजतु च सिक्थकम् Śiva B.3.17. -धूर्तः a jackal.
धूर्तकः a bear.
a jackal. -वाला a piece of timber at the side of a door.
Apte 1890
English
वृकः [Uṇ. 3. 41] 1 A wolf
पापारंभकयोर्मृगीव वृकयोर्भीरुर्गता गोचरं Māl. 5. 24.
2 A hyena.
3 A jackal.
4 A crow.
5 An owl.
6 A robber.
7 A Kṣatriya.
8 Turpentine.
9 A compound perfume, a mixture of various fragrant articles.
10 N. of a demon.
11 N. of a tree (बकवृक्ष).
12 N. of a fire in the stomach.
13 A plough.
14 The moon (Ved.).
Comp.
अरातिः,
अरिः a dog.
उदरः {1} an epithet of Brahman. {2} of Bhīma, the second Pāṇḍava prince
Bg. 1. 15, Ki. 2. 1.
दंशः a dog.
धूपः {1} turpentine. {2} a compound perfume.
धूर्तः a jackal.
Apte Hindi
Hindi
वृकः
पुं*
 - वृ + कक्
भेड़िया
वृकः
पुं*
 - -
लकड़बग्धा
वृकः
पुं*
 - -
गीदड़
वृकः
पुं*
 - -
कौवा
वृकः
पुं*
 - -
उल्लू
वृकः
पुं*
 - -
लुटेरा
वृकः
पुं*
 - -
क्षत्रिय
वृकः
पुं*
 - -
तारपीन
वृकः
पुं*
 - -
गन्धद्रव्यों का मिश्रण
वृकः
पुं*
 - -
एक राक्षस का नाम
वृकः
पुं*
 - -
"एक वृक्ष का नाम, बकवृक्ष"
वृकः
पुं*
 - -
जठराग्नि
वृकः
पुं*
 - वृ+काक्
भेड़िया
वृकः
पुं*
 - वृ+काक्
सूर्य
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वृकासुरः, वृकः
noun
एकः दैत्यः।
"कोकः विकोकः च वृकासुरस्य पुत्रौ।"
Synonyms:
 वज्रम्, कुलिशम्, भदुरम्, पविः, शतकोटिः, स्वरुः, शम्बः, दम्भोलिः, अशनिः, कुलीशम्, भिदिरम्, भिदुः, स्वरुस्, सम्बः, संवः, अशनी, वज्रांशनिः, जम्भारिः, त्रिदशायुधम्, शतधारम्, शतारम्, आपोत्रम्, अक्षजम्, गिरिकण्टकः, गौः, अभ्रोत्थम्, मेघभूतिः, गिरिज्वरः, जाम्बविः, दम्भः, भिद्रः, अम्बुजम्, ह्लादिनी, दिद्युत्, नेमिः, हेतिः, नमः. सृकः, वृकः, वधः, अर्कः, कुतसः , कुलिशः, तुजः, तिग्मम्, मेनिः, स्वधितिः सायकः, परशुः
noun
इन्द्रस्य प्रधानं शस्त्रम्।
"एकदा इन्द्रेण हनुमान् वज्रेण प्रहृतः।"
Synonyms:
 वृकः, कोकः, अरण्याश्वा, ईहामृगः, ईहावृकः, छागभोजी, जनाशनः
noun
पशुविशेषः- कुक्कुरप्रमाणमृगघ्नजन्तुविशेषः।
"मेषपालः वृकं दृष्ट्वा बिभेति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वृकः
Root: वृकः
Gender: undefined
Number: undefined
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Wolf
Shloka(s):
3|4|8|1 ► वार्ध्राणसो गणोत्साहः कोकस्त्वीहामृगो वृकः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|8|1 ⇢ कोकः (कोक) (पुं) ⇒ Wolf ⇒
➠ 3|4|8|1 ⇢ ईहामृगः (ईहामृग) (पुं) ⇒ Wolf ⇒
➠ 3|4|8|1 ⇢ वृकाः (वृक) (पुं) ⇒ Wolf ⇒
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: वृकः
Root: वृकः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ wolf
⇒ frog
⇒ ruddy goose
⇒ wild date tree
⇒ small house-lizard
⇒ kind of noxious parasitical animal
Shloka(s):
2|5|7|2 ► वातप्रमीर्वातमृगः कोकस्त्वीहामृगो वृकः॥ (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|7|2 ⇢ कोकः (कोक) (पुं) ⇒ wolf, frog, ruddy goose, wild date tree, small house-lizard, kind of noxious parasitical animal
➠ 2|5|7|2 ⇢ ईहामृगः (ईहामृग) (पुं)
➠ 2|5|7|2 ⇢ वृकाः (वृक) (पुं) ⇒ sun, moon, wolf, plough, thunderbolt, kind of plant, resin of longleaf pine tree [Pinus Longifolia - Bot.]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पशुः
जातिः ➡ स्तनपायी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वृकः,
पुं,
 (वृणोतीति । वृ + “सृवृभृशुषिमुषिभ्यःकक् ।” उणा० ३ । ४१ । इति कक् ।) कुक्कुर-प्रमाणहरिणघ्नजन्तुशिशेषः । घोँघ इति ख्यातः ।हुण्डार इति हिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः ।कोकः २ ईहामृगः ३ । इत्यमरः ॥
वत्सादनः ४विरुक् ५ गोवत्सादी ६ छागभोजी ७ छाग-लान्त्री ८ जनाशनः ९ । इति राजनिर्घण्टः ॥
(यथा, भागवते । ३ । १० । २३ ।“श्वा शृगालो वृको व्याघ्रो मार्ज्जारः शश-शल्लकौ ॥
”)काकः । इत्युणादिकोषः ॥
(पोतकः । इत्युणादि-टीकाधृतविश्वः । ३ । ४१ ॥
) वकवृक्षः । इतिशब्दरत्नावली ॥
शृगालः । इति हारावली ॥
(यथा, मनुः । ८ । २३५ ।“अजाविके तु संरुद्धे वृकैः पाले त्वनायति ।यां प्रसह्य वृको हन्यात् पाले तत् किल्विषंभवेत् ॥
”“वृकैः शृगालप्रभृतिभिः ।” इति मेघातिथिः ॥
)क्षत्त्रियः । अनेकधूपः । सरलद्रवः । इतिभरतधृतरभसः ॥
(तस्करः । इति निघण्टुः ।३ । २४ ॥
* ॥
वर्कते शत्रुप्राणानादत्ते इति ।वृक आदाने + कः । वज्रः । इति निघण्टुः ।२ । २० ॥
)