| YouTube Channel

वीति (vIti)

 
शब्दसागरः
English
वीति
f.
 (-तिः)
1. Going, moving, motion.
2. Eating.
3. Engendering,
producing.
4. Cleaning, cleansing.
5. Light, lustre.
6. Enjoyment.
m.
 (-तिः) A horse.
E.
 वी to go, क्तिन् or क्तिच्
aff.
Capeller Eng
English
1 वीति॑
f.
 enjoyment, delight, profit, advantage, favourite
food or drink.
2 वीति
f.
 separation.
Yates
English
वीति (तिः) 2.
f.
 Going
eating
producing
cleaning
light.
m.
A horse.
Spoken Sanskrit
English
वीति - vIti -
f.
 - separation
वीति - vIti -
f.
 - enjoyment
वीति - vIti -
f.
 - profit
वीति - vIti -
f.
 - dainty meal
वीति - vIti -
f.
 - advantage
वीति - vIti -
f.
 - full draught
वीति - vIti -
f.
 - feast
वीति - vIti -
m.
 - horse
वीति - vIti -
m.
 - particular fire
Wilson
English
वीति
f.
 (-तिः)
1 Going, moving, motion.
2 Eating.
3 Engendering, producing.
4 Cleaning, cleansing.
5 Light, lustre.
m.
 (-तिः) A horse.
E.
 वी to go, क्तिन् or क्तिच्
aff.
Apte
English
वीतिः [vītiḥ], [वी-क्तिन्] A horse. -तिः
f.
Going, motion.
Producing, production.
Enjoyment.
Eating.
Light, lustre.
Cleaning, purifying.
Separation
termination (निवृत्ति)
भववीतये
Ki.*
 6.41, 44.
Comp.
 होत्रः fire.
the sun.
Apte 1890
English
वीतिः [वी-क्तिन्] A horse.
तिः f. 1 Going, motion.
2 Producing, production.
3 Enjoyment.
4 Eating.
5 Light, lustre.
6 Cleaning, purifying.
Comp.
होत्रः {1} fire. {2} the sun.
Monier Williams Cologne
English
1. वीति॑
f.
 (dat. वीत॑ये often used as
inf.
 ) enjoyment, feast, dainty meal, full draught
&c.
 ,
RV.
advantage, profit, ib. (L. also light, lustre
=
 गति, प्रजन, धावन)
वीति॑
m.
 a partic. Agni,
AitBr.
2. वीति॑
f.
 separation,
TS.
3. वीति
m.
=
 1. पीति, a horse,
Rājat.
Monier Williams 1872
English
वीति, इस्, f. going, moving, motion
engendering,
producing
eating, food, (वीती, Ved. inst. = वीत्या,
‘with food, ’ Ṛg-veda VI. 16, 46)
enjoyment
cleaning, cleansing
light, lustre
(इस्), m. a horse.
—वीति-होत्र, अस्, m., N. of Agni or fire
of the
sun
of a son of Priya-vrata
of a son of Tāla-
jaṅgha
(अस्, आ, अम्), Ved. one who offers the
sacrificial meal to the gods
(आस्), m. pl., N. of a
sect of fire-worshippers
of a branch of the Haihaya
tribe.
—वीति-होत्रक, अस्, m., N. of Agni or fire
of the sun.
Macdonell
English
वीति 1. vī-tí,
f.
 [√ 1. vī] enjoyment acceptable 🞄feast or draught (RV.)
advantage 🞄(RV.): d. = inf.
m.
 a certain Agni (Br., S.).
वीति 2. ví‿iti,
f.
 separation (V.).
Benfey
English
वीति वी + ति,
I.
f.
1. Going.
2. En-
gendering.
3. Eating, Lass. 101, 9 =
Rigv. vii. 16, 4.
4. Cleaning.
5.
Light, lustre.
II.
m.
 A horse.
Apte Hindi
Hindi
वीतिः
पुं*
 - वी + क्तिन्
घोड़ा
वीतिः
स्त्री*
 - -
"गति, चाल"
वीतिः
स्त्री*
 - -
"पैदावार, उपज"
वीतिः
स्त्री*
 - -
सुखोपभोग
वीतिः
स्त्री*
 - -
भोजन करना
वीतिः
स्त्री*
 - -
"प्रकाश, कान्ति"
L R Vaidya
English
vIti {% (I) m. %} A horse.
vIti {% (II) f. %} 1. Motion
2. light, lustre
3. eating
4. enjoyment.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
vīti-, for vyati-, q.v. (chiefly in Mv).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*वीति m. Pferd, S I, 186, 9 v.u. (Ko.)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १२३२ ॥
गन्धर्वोऽर्वा सप्तिवीती वाहो वाजी हयो हरिः ।
-wordlist-
घोटक (पुं), तुरग (पुं), तार्क्ष्य (पुं), तुरङ्ग (पुं), अश्व (पुं), तुरङ्गम (पुं), गन्धर्व (पुं), अर्वन् (पुं), सप्ति (पुं), वीति (पुं), वाह (पुं), वाजिन् (पुं), हय (पुं), हरि (पुं)
Mahabharata
English
Vīti, name of a fire. § 493 (Āṅgirasa): III, 221, 14201.
पुराणम्
English
वीति / VĪTI. A fire. It is ordained that the offering (Puroḍāśa) prepared for oblation, should be put in the fire formed by the blending of the fires Gārhapatya and āhavanīya with dakṣiṇāgni (a fire). (M.B. Vana Parva, Chapter 225, Stanza 25).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वीतिः, स्त्री (वयनमिति । वी + क्तिन् ।) गतिः ।दीप्तिः । (यथा, गो० रामायणे । २ । १०० ।४७ ।“सुवर्णवीतिप्रतिमाः पद्मकिञ्जल्कसप्रभाः ।दिव्या विंशति साहस्राः कुवेरप्रहिताः स्त्रियः ॥
”)प्रजनम् । अशनम् । धावनम् । इति मेदिनी ।ते, ५९ ॥
(पानम् । यथा, ऋग्वेदे । ७ । ६८ । २ ।“प्रवामन्धांसि मद्यान्यस्थुररं गन्तं हविषोवीतये मे ॥
”“हविषो वीतये पानाय ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
प्राप्तिः । यथा, ऋग्वेदे । ३ । १३ । ४ ।“स नः शर्म्माणि वीतयेऽग्निर्यच्छतु शन्तमा ॥
”“वीतये सम्भजनाय अग्निहोत्रादिकर्म्म प्राप्त्य-र्थम् ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
यज्ञः । यथा, ऋग्वेदे । ९ । १ । ४ ।“अभ्यर्षमहानां देवानां वीतिमन्धसा ॥
”“वीतिं यज्ञं अन्धसा धानाद्यन्नेन सह अभ्यर्षअभिगच्छ ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
वीतिः,
पुं,
 घोटकः । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ७ । ३७७ ।“अस्मिंस्तु वीतिमारूढे वीतिहोत्रसमे नृपे ।कस्त्राता च त्वदीयानां तृणानामिव शस्त्रि-णाम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वीति स्त्री वी--क्तिन् । १ गतौ २ दीप्तौ ३ भोजने ४ प्रजनने५ धारणे च मेदि० ।
Capeller
German
1. वीति॑
f.
 Genuss, Opfermahl, Labetrunk.
2. वीति
f.
 Scheidung.
Grassman
German
vītí, f. [von 1. vī], 1〉 als Inf. das Empfangen
2〉 das Geniessen
namentlich 3〉 mit dem Acc. oder Gen. des Genossenen
4〉 Genuss (concret gedacht)
5〉 Opfermahl. — Vgl. devávīti u. s. w.
-ím 5〉 devā́nām {713, 4}
índrasya vāyós {809, 25}.
-ī́ [I.] 4〉 {447, 1}
{721, 2} (cániṣṭhayā)
{773, 1} (ayā́)
{1023, 6} (neben hótrābhis).
-ī́ [I., zu sprechen -iā́] 4〉 {457, 46}.
-ī́ [D.] 2〉 {809, 49}. — 5〉 diviásya jánmanas {803, 2}.
-áye 1〉 {247, 4}
{494, 10}
{774, 23} (abhí gavyā́ni 〰 arṣasi). — 2〉 {5, 5}
{13, 2}
{135, 3}. _{135, 4}
{142, 13}
{413, 8}
{457, 44}
{710, 7}. _{710, 10}
{816, 3}
{817, 3}. — 3〉 havyā́ni {74, 4}. _{74, 6}
{135, 3}. _{135, 4}
havyā́ {193, 6}
{640, 10}. _{640, 16}
mádam {718, 9}
havíṣas {584, 2}. — 5〉 {135, 1}
{380, 2}
{405, 5}
{457, 10}
{532, 4}
{573, 2}
{669, 4}
{702, 22}.
Burnouf
French
वीति वीति
f.
 (वी
sfx. ति) mouvement, marche
action de manger
d'engendrer
de nettoyer.
Lustre, éclat.
-- M. cheval.
वीतिहोत्र
m.
 Agni, le feu.
Sūrya
le Soleil.
Stchoupak
French
वीति-
f.
 jouissance (véd.)
fautif pour रीति-।
°होत्र-
m.
 feu
n.
 de divers personnages.