| YouTube Channel

वीतम्-तः (vItam-taH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“व्येञ् संवरणे”@} 2 यजादिः।
‘-- संवरणे--उपयोगितायाम्’ इति काशकृत्स्नः।
‘-- संवरणम्--आच्छादनम्’ इति क्षीरस्वामी।
व्यायकः-यिका, 3 व्यायकः-यिका, विव्यासकः-सिका, 4 वेवीयकः-यिका
व्याता-त्री, व्याययिता-त्री, विव्यासिता-त्री, वेवीयिता-त्री
5 इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकवयतिवत् 6 ज्ञेयानि।
शतरि व्ययन्-न्ती, 7 वीतम्-तः, क्विपि-संवीः-संव्यौ-संव्यः
8 दोषवीः, 9 संव्याय, 10 परिवीय-परिव्याय, संवीय-संव्याय, 11 नीवी 12, 13 नीविः, इत्यादिकानि रूपाणि अस्य धातोः विशेषेण भवन्तीति ज्ञेयम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६५९)
02
=>
(१-भ्वादिः-१००७। सक। अनि। उभ।)
03
=>
[[१। णौ परतः ‘शाच्छासाह्वाव्यावेपां युक्’ (७-३-३७) इति युगागमो भवति। आदन्तलक्षणपुकोऽपवादः।]]
04
=>
[[२। ‘स्वपिस्यमिव्येञां यङि’ (६-१-१९) इति यङि परतः संप्रसारणे पूर्वरूपत्वे, ‘हलः’ (६-४-२) इति दीर्घे द्विर्वचने रूपमेवम्।]]
05
=>
[पृष्ठम्१२७४+ ३१]
06
=>
(१६४०)
07
=>
[[१। निष्ठायाम् यजादित्वात् संप्रसारणे, दीर्घे रूपमेवम्। ‘वपादेस्तु यवोब् विश्वोट् दोषवीश्च पटोत्तुकि।’ इति प्र। सर्वस्वे।]]
08
=>
[[२। दोषान् व्ययते इति दोषवीः। क्विपि रूपमेवम्।]]
09
=>
[[३। ल्यपि ‘व्यश्च’ (६-१-४३) इति संप्रसारणनिषेधः। तेन एवं रूपम्।]]
10
=>
[[४। परिपूर्वकात् व्येञस्तु ‘विभाषा परेः’ (६-१-४४) इति ल्यपि सम्प्रसारणनिषेधबि- कल्पात् रूपद्वयमिति बोध्यम्। ‘समो वा इत्येके’ इति
\n\n तेन संवीय-- संव्याय इति प्र। सर्वस्वे।]]
11
=>
[[५। ‘कृदिकारादक्तिनः’ (ग। सू। ४-१-४५) इति ङीषि रूपमेवम्। नीवी मूलधनम् इति केचित्। नीवी-वस्त्रग्रन्थिः।]]
12
=>
[[आ। ‘नीवीमतिक्रम्य सितेतरस्य तन्मेखलामध्यमणेरिवार्चिः।।’ कु। संभवे १-३८।]]
13
=>
[[६। ‘नौ व्यो यलोपः पूर्वपदस्य दीर्घः’ (द। उ। १-६४) इति नावुपपदे धातोः इण्- प्रत्ययः, डिच्च यलोपः पूर्वपदस्य दीर्घः। निवीयतेऽसाविति नीविः।]]