| YouTube Channel

वीज् (vIj)

 
शब्दसागरः
English
वीज् r. 10th cl. (वीजयति-ते) To fan, to cool by fanning.
Capeller Eng
English
वीज् वीजति वीज°ते fan, blow on
C.
 वीजयति kindle
(fire). — अनु, अभि, आ, उद्, उप, परि, सम् =
S.
Apte
English
वीज् [vīj], I. 1 Ā. (वीजते) To go. -II.1
U.
 (वीजयति-ते)
To fan, cool by fanning
खं वीज्यते मणिमयैरिव तालवृन्तैः
Mk.*
 5.13
Ku.*
 2.42.
To stroke, caress. -With अभि, उप, परि to fan
संलक्ष्यते पवनवेगचलैः पयोदै राजेव चामरवरैरुप- वीज्यमानः
Ṛs.*
 3.4
Ś.*
 3.
Apte 1890
English
वीज् {vI.v} {c1c} A. (वीजते) To go. {vII.v} {c10c} U. (वीजयति-ते) To fan, cool by fanning
खं वीज्यते मणिमयैरिव तालवंतैः Mk. 5. 13
Ku. 2. 42.
WITH पभि, उप, परि to fan
Rs. 3. 4
Ś. 3.
Monier Williams Cologne
English
वीज् (cf. √ 1. विज्)
cl.
 1. Ā.
P.
 वीजति, °ते (pf. विव्यजुः), to fan, cool by blowing upon or fanning,
Hariv.
to sprinkle with water,
MBh.
 (according to,
Dhātup.
 vi, 24 only Ā. ‘to go’) :
Caus.
 or
cl.
 10. (Dhātup. xxxv, 84), वीजयति (Pass. वीज्यते), to fan, blow, kindle (fire),
MBh.
R.
&c.
to stroke, caress,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
वीज् वीज् [cf. rt. 1. विज्], cl. 1. A. वीजते,
वीजितुम्, to go
cl. 10. P. वीजयति,
यितुम् (perhaps a Nom. fr. व्यज, q. v.), to fan,
cool by blowing upon or fanning: Pass. वीज्यते, to
be fanned
[cf. Lat. vigeo.]
Macdonell
English
वीज् VĪJ, Ⅰ. P. vīja, fan (also of the 🞄wind)
sprinkle with water
cs. vījaya, 🞄P. fan
ps. vījyate, be fanned: pp. vījita. 🞄abhi, cs. fan. upa, cs. id.. pari, cs. id..
Benfey
English
वीज् वीज्, † i. 1, Ātm. To go. i. 10
(properly a denomin. derived from
व्यज), Par. To fan, Mālat. 63, 9
Chr.
25, 56. -- With the prep. अनु अनु, i. 10,
To fan, MBh. 3, 1764. -- With उद् उद्,
i. 10, To fan, MBh. 3, 1757. -- With
उप उप, i. 10, To fan, Śāk. 33, 6.
Apte Hindi
Hindi
वीज्
भ्वा* आ* - -
जाना
वीज्
"चुरा* उभ* , " - -
"पंखा करना, पंखा करके ठंडा करना"
L R Vaidya
English
vIj {% (I) vt. 1A (pres. वीजते) %} To go, to move.
vIj {% (II) vt. 10U (pres. वीजयति-ते) %} To fan, to cool by fanning, वीज्यते स हि संसुप्तः श्वाससाधारणानिलैः (चामरैः) K.S.ii.42.With अभि-, to fan, चामरशतैरभिवीज्यमानः Rt.iii.4.
Bopp
Latin
वीज् 10. P. ventilare, afflare. R. Schl. II. 26. 11.: व्यजना-
भ्याञ्च…वीज्यते नु तवा "ननम्
GHAT. 15.:
वायुवीजित. (Cf. विज्, lat. vigeo.)
c. अनु i. q. simpl. IN. 2. 9.: वायुभिश्चा ऽनुवीजितः
c. उत् id. IN. 2. 2.
c. उप id. MAH. 1. 1308.
Kridanta Forms
Sanskrit
वीज् (वी꣡जँ॒ गतौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = वीजनम्
अनीयर् = वीजनीयः - वीजनीया
ण्वुल् = वीजकः - वीजिका
तुमुँन् = वीजितुम्
तव्य = वीजितव्यः - वीजितव्या
तृच् = वीजिता - वीजित्री
क्त्वा = वीजित्वा
ल्यप् = प्रवीज्य
क्तवतुँ = वीजितवान् - वीजितवती
क्त = वीजितः - वीजिता
शानच् = वीजमानः - वीजमाना
Capeller
German
वीज्, वीजति, °ते befächen, anwehen.
Caus. वीजयति (auch mit उप, परि,
सम्) dass.
Burnouf
French
*वीज् वीज्। वीजे 1. (वि
अज्, ?) aller.
-- वीजयामि 10 faire aller, agiter
éventer, donner du vent.
Cf. विज्।
Stchoupak
French
वीज्-
{%vījati -te
vivyajuḥ
vījyate vījayati
vījita- %} --
éventer
asperger
pass. être éventé, sentir le souffle (not. du vent,
instr.)
caus. éventer, attiser (le feu) par le souffle
a. v. éventé, etc.