| YouTube Channel

विहङ्ग (vihaGga)

 
शब्दसागरः
English
विहङ्ग
mfn.
 (-ङ्गः-ङ्गा-ङ्गं) Going swiftly, flying.
m.
 (-ङ्गः)
1. A bird.
2. A
cloud.
3. An arrow.
4. The moon.
5. The sun.
E.
 विह for विहायस् in
the air, and ग who goes: see the next.
Capeller Eng
English
विहंग
m.
 = विहग.
Yates
English
विह-ङ्ग (ङ्गः-ङ्गा-ङ्गं) 1.
m.
 Idem. a.
Flying.
Wilson
English
विहङ्ग
mfn.
 (-ङ्गः-ङ्गा-ङ्गं) Going swiftly, flying.
m.
 (-ङ्गः)
1 A bird.
2 A cloud.
3 An arrow.
4 The moon.
5 The sun.
E.
 विह for विहायस् in the air, and ग who goes: see the next.
Apte 1890
English
विहंगः 1 A bird
R. 1. 51
Ms. 9. 55.
2 A cloud.
3 An arrow.
4 The sun.
5 The moon.
Comp.
इंद्रः,
ईश्वरः,
राजः epithets of Garuḍa.
Monier Williams Cologne
English
विह—ं-ग
mfn.
 sky-going, flying,
W.
विह—ं-ग
m.
=
 विहग, a bird,
Mn.
R.
&c.
an arrow,
MBh.
 viii, 3343
a cloud,
L.
the sun,
L.
the moon,
L.
N.
 of a serpent-demon,
MBh.
Macdonell
English
विहंग vihaṃ-ga,
m.
 sky-goer, bird
arrow 🞄(rare): -ka,
m.
 (little) bird, i-kā,
f.
 N.
-haṃgama,
a.
 moving in the air
m.
 bird
sun 🞄(rare).
Benfey
English
विहंग विहंग, i. e. विह + म्-ग (see
the last),
I.
adj.
 Flying, going swiftly.
II.
m.
 A bird, Pañc. 157, 20.
--
Comp.
निस्-,
adj.
 without birds, Hariv. 3489.
Apte Hindi
Hindi
विहङ्गः
पुं*
 - "विहायसा गच्छति गम् + खच्, मुम्"
पक्षी
विहङ्गः
पुं*
 - -
बादल
विहङ्गः
पुं*
 - -
बाण
विहङ्गः
पुं*
 - -
सूर्य
विहङ्गः
पुं*
 - -
चन्द्रमा
L R Vaidya
English
vihaMga {% m. %} 1. A bird, R.i.51
2. a cloud
3. an arrow
4. the sun
5. the moon.
Bopp
Latin
विहङ्ग m. (e विह aër in Accus. et ग iens) avis.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विहगो विहंगमखगौ पतगो विहंगः शकुनिः शकुन्तिशकुनौ विवयः शकुन्ताः ।
नभसंगमो विकिरपत्त्ररथौ विहायो द्विजपक्षिविष्किरपतत्रिपतत्पतङ्गाः ॥ १३१६ ॥
पित्सन्नीडाण्डजोगौकाश्चञ्चुश्चञ्चू सृपाटिका ।
त्रोटिश्च पत्त्रं पतत्रं पिच्छं वाजस्तनूरुहम् ॥ १३१७ ॥
पक्षो गरुच्छदश्चापि पक्षमूलं तु पक्षतिः ।
-wordlist-
विहग (पुं), विहङ्गम (पुं), खग (पुं), पतग (पुं), विहङ्ग (पुं), शकुनि (पुं), शकुन्ति (पुं), शकुन (पुं), वि (पुं), वयस् (पुं), शकुन्त (पुं), नभसङ्गम (पुं), विकिर (पुं), पत्त्ररथ (पुं), विहायस् (पुं), द्विज (पुं), पक्षिन् (पुं), विष्किर (पुं), पतत्रिन् (पुं), पतत् (पुं), पतङ्ग (पुं), पित्सन् (पुं), नीडज (पुं), अण्डज (पुं), अगौकस् (पुं), चञ्चु (स्त्री), चञ्चू (स्त्री), सृपाटिका (स्त्री), त्रोटि (स्त्री), पत्त्र (क्ली), पतत्त्र (क्ली), पिच्छ (क्ली), वाज (पुं), तनूरुह (पुंक्ली), पक्ष (पुं), गरुत् (पुंक्ली), छद (पुंक्ली), पक्षमूल (क्ली), पक्षति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पतन्
पतन्, पतङ्ग, पतग, पतत्रिन्, पत्त्रिन्, शकुन्ति, शकुनि, शकुन्त, वयस्, विहायस्, विहग, विहङ्ग, विहङ्गम, पत्त्ररथ, गरुत्मत्, शकुन, खग, नगौकस्, पक्षिन्, वि, विष्किर, विकिर, अण्डज, नीडज, वाजि, द्विज
पतन्पतङ्गः पतगः पतत्री,
पत्त्री शकुन्तिः शकुनिः शकुन्तः ।
वयो विहायो विहगो विहङ्गो,
विहङ्गमः पत्त्ररथो गरुत्मान् ॥ २३७ ॥
शकुनः खगो नगौकाः पक्षी विर्विष्किरस्तथा विकिरः ।
अण्डजनीडजवाजिद्विजाश्च कथिताः समानार्थाः ॥ २३८ ॥
verse 2.1.1.237
page 0029
Mahabharata
English
Vihaṅga, a serpent. § 65 (Sarpasattra): I, 57, 2152 (of Airāvata's race).
पुराणम्
English
विहंग / VIHAṄGA. A serpent (nāga) born in the race of the nāga airāvata. It is mentioned in mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 57, Stanza 12, that this serpent fell in the sacrificial fire of the serpent-sacrifice performed by janamejaya and was burnt to death.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विहङ्गः,
पुं,
 (विहायसा गच्छतीति । ३ । २ । ३८ ।इत्यत्र “गमेः सुपीति ।” खच् । “विहायसोविह च ।” इति विहादेशः । “खच्च डिद्वावक्तव्यः ।” इति डिच्च ।) पक्षी । इत्यमरः ॥
(यथा, रघुवंशे । १ । ५१ ।“सेकान्ते मुनिकन्याभिस्तत्क्षणोज्झितवृक्षकम् ।विश्वासाय विहङ्गानामालवालाम्बुपायिनाम् ॥
”)बाणः । (यथा, महाभारते । ८ । ६६ । ३५ ।“त्वत्प्रेरितैर्लोहिताङ्गैर्व्विहङ्गैः ॥
”)मेघः । चन्द्रः । सूर्य्यः । इति शब्दरत्नावली ॥
(नागविशेषः । १ । ५७ । ११ ।“विहङ्गः शरभो मेदः प्रमोदः संहतोपनः ॥
”)
Capeller
German
विहंग
m.
 = विहग.
Stchoupak
French
विहं-ग-
m.
 = {%vihaga-
%}
n.
 d'un Nāga
-क- (petit) oiseau
-इका-
f.
n.
 d'une femme
°गम- ag. qui se meut dans l'air
m.
 oiseau
(-आ-
f.
 sa femelle)
soleil
n.
 d'une catégorie de dieux.
°मिथुन- nt. couple d'oiseaux.
°हन्- ag. oiseleur.