| YouTube Channel

विष्णुपुराण (viSNupurANa)

 
Capeller Eng
English
विष्णुपुराण
n.
 T. of a Purāṇa.
Monier Williams Cologne
English
विष्णु—पुराण or विष्णु—पुरा°णक,
n.
N.
 of one of the most celebrated of the 18 Purāṇas (it conforms more than any other to the definition पञ्च-लक्षण [q.v.]
and consists of 6 books, the 1st treating of the creation of the universe from Prakṛti, and the peopling of the world by the Prajā-patis
the 2nd giving a list of kings with many curious geographical and astronomical details
the 3rd treating of the Vedas and caste
the 4th continuing the chronicle of dynasties
the 5th giving the life of Kṛṣṇa
the 6th describing the dissolution of the world),
IW.
 517.
Apte Hindi
Hindi
विष्णुपुराणम्
नपुं*
 विष्णुः-पुराणम् -
अठारह पुराणों में से एक पुराण
L R Vaidya
English
vizRu-purARa {% n. %} name of one of the eighteen Purāṇas.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
विष्णुपुराण Mack. 38. IO. 420. 1380. 1695. W. p. 144.
Oxf. 62^b. 63^a. Cambr. 4. Paris (B 12. 13 fr.).
Khn. 32. K. 30. Kh. 83. B. 2, 30. 32. Ben. 51.
55. Bik. 221. Tüb. 15. Kāṭm. 2 (and C.). Rādh
41 (and C.). NW. 488. Oudh III, 8 (and C.). XV, 20.
NP. IX, 20. Burnell 193^b. P. 9. Bhk. 14. Bhr.
571. Poona 418. 420. Taylor 1, 292. 435. Oppert
9. 614. 1078. 2701. 3014. 3855. 4769. 4770. 5169.
6431. 7403. 7638. II, 357. 541. 560. 664. 853.
989. 1169. 1373. 1505. 1543. 1888. 2020. 2292.
2526. 2576. 2613. 3073. 3270. 3533. 3809. 4156.
4948. 5126. 5705. 5786. 6607. 6706. 6958. 7033.
7241. 7757. 8522. 8586. 9862. Rice 78. Mentioned
in Kūrmapurāṇa Oxf. 8^a, in Varāhapurāṇa Oxf. 59^a,
in Revāmāhātmya Oxf. 65^a, in Devībhāgavatapurāṇa
Oxf. 79^b.
C. Oppert II, 3810.
C. by Citsukha Muni. P. 23. Quoted by Śrī-
dharasvāmin.
C. Svabhāvārthadīpikā by Jagannātha Pāṭhaka.
W. p. 145.
C. by Nṛsiṃha Bhaṭṭa. Oppert 8247.
C. Vaiṣṇavākūtacandrikā by Ratnagarbha. IO.
1380. 1695. W. p. 144. Oxf. 63^a. L. 2573.
K. 30. Ben. 55. Oudh XV, 20. NP. IX, 20.
Burnell 193^b. Bhk. 14. Bhr. 571. Poona
418. 420. Oppert 2702. II, 1374.
C. by Viṣṇucitta. Oppert 320. 3689. II, 6801.
7758.
C. Ātmaprakāśa or Svaprakāśa by Śrīdharasvāmin.
IO. 420. W. p. 144. Oxf. 63^a. Bik. 221
--24. Burnell 193^b. Oppert 2438. 6448.
SB. 232.
C. by Sūryakaramiśra. B. 2, 32. Quoted by
Ratnagarbha.
Viṣṇupurāṇe Kanyākṛṣṇamāhātmya. Burnell
193^b.
--Kalisvarūpākhyāna. Burnell 193^b.
--Jaḍabharatākhyāna. Burnell 193^b.
--Janmāṣṭamīvratakathā. W. p. 337.
--Devīstuti. Burnell 199^b.
--Bhaviṣyadrājavaṃśāvalī. Cambr. 5. Burnell
193^b.
--Mahādevastotra. Burnell 202^a.
--Lakṣmīstotra. Burnell 199^b.
--Viṣṇuśatanāmastotra. Burnell 199^a.
--Siddhalakṣmīstotra. Burnell 199^b.
--Sūryastotra. Burnell 202^b.
Bṛhadviṣṇupurāṇa. Quoted in Smṛtiratnāvalī
and by Hemādri.
Viṣṇupurāṇasūcīpattra. IO. 841.
विष्णुपुराण BL. 35 (fr.). CU. add. 2105. 2452 (fr.).
GB. 45. Gov. Or. Libr. Madras 87. Hz. 117. 356.
393. Peters. 4, 14. Rgb. 129. 130. Stein 214 (fr.).
--Selections. Fl. 46.
C. Vaiṣṇavākūtacandrikā by Ratnagarba. GB. 45.
Peters. 4, 14. Stein 214 (fr.).
C. by Viṣṇucitta. Gov. Or. Libr. Madras 87.
Hz. 380. 461.
C. Ātmaprakāśa by Śrīdharasvāmin. Gov. Or.
Libr. Madras 87. Stein 214.
Viṣṇupurāṇe Kṛṣṇajanmāṣṭamīvratakathā.
Fl. 47.
--Viṣṇupūjana. Fl. 430.
--Viṣṇuśatanāmastotra. Fl. 48.
--Sumanaḥśodhana. Fl. 430.
विष्णुपुराण Ulwar 872.
C. by Śrīdharasvāmin. ibid.
विष्णुपुराण AS p. 177. BC 374. Bd. 230 (aṃśa 2). CS
4, 220. 306. E. U. (3 MSS. One of these con-
tains only aṃśa 1. 2). IL. Śg. 1, 177. Whish 33.
C. Vaiṣṇavākūtācandrikā by Ratnagarbha. AS
p. 177. Bd. 230 (aṃśa 2). CS 4, 220. Edin-
burgh Univ. (2 MSS., of which one contains only
aṃśa 1. 2).
C. by Śrīdhara. IL.
Viṣṇupurāṇasūcīpattra. IO. 841. No. 3610.
Viṣṇupurāṇe Uṣāharaṇakathā. Lz. 312.
--Garbhagītā. AK 129.
--Sṛṣṭikriyā. CS 4, 201.
--Somavārīvrata. Lz. 313.
पुराणम्
English
विष्णुपुराण / VIṢṆUPURĀṆA. One of the eighteen Purāṇas. viṣṇu purāṇa is the description of the activities in varāha kalpa (the age of varāha--Boar). There are twentythree thousand granthas in this purāṇa. It is stated in agni purāṇa, Chapter 272, that if this book viṣṇu purāṇa is given as a gift along with cow and water on the full moon day of the month of āṣāḍha, the giver would attain the city of viṣṇu. (For further details see under purāṇa).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विष्णुपुराण
न०
 व्यासप्रणीते महापुराणभेदे तत्प्रतिपाद्य-विषयाश्च वृहन्नारदीरे ९४ अ० उक्ता यथा“शृणु वत्स! प्रवक्ष्यामि पुराणं वैष्णवं महत् । त्रयो-विंशतिसाहस्रं सर्वपातकनाशनम् । यत्रादिभागे नि-र्दिष्टाः षडंशाः शक्तृजेन ह । मैत्रेयायादिमे तत्रपुराणस्यावतारिका” । तत्र प्रथमभागस्य प्रथमांशे“आदिकारणसर्गश्च देवादीनाञ्च सम्भवः । समुद्रमथना-ख्यानं दक्षादीनां कथाचयः । ध्रुवस्य चरितं चैवपृथोश्चरितमेव च । प्राचेतसं तथाख्यानं प्रह्लादस्य कथा-नकम् । पृथुराज्याधिकाराख्यः प्रथमोऽंश इति-रितः । पातालनरकाख्यानं सप्तसर्गनिरूपणम् ।सूर्य्यादिचारकथनं पृथग्लक्षणसंगतम् । चरितं भरत-स्याथ मुक्तिमार्गनिदर्शनम् । निदाघ ऋतुसंवादो द्विती-योऽंश उदाहृतः” । प्रथमभागस्य तृतीयांशे “मन्वन्तरस-माख्यानं वेदव्यासावतारकम् । नरकोद्धारकं कर्म गदितञ्चततः परम् । सगरस्यैर्वसंवादे सर्वधर्मनिरूपणम् । श्राद्ध-कल्पं तथोद्दिष्टं वर्णाश्रमनिबन्धने । सदाचारश्च कथितोमायामोहकथा ततः । तृतीयोऽंशोऽयमुदितः सर्वपाप-प्रणाशनः” । प्रथमभागस्य चतुर्थांशे “सूर्य्यवंशकथापुण्या सोमवंशानुकीर्त्तनम् । चतुर्थेऽंशे मुनिश्रेष्ठ!नामाराजकथाचितम्” । प्रथमभागस्य पञ्चमांशे “कृ-ष्णावतारसंप्रश्नो गोकुलीया कपा ततः । पूतनादिबधोबाल्ये कौमारेऽघादिहिंसनम् । कैशोरे कंसहननंमाथुरं चरितं तथा । ततस्तु यौवने प्रोक्ता लीला द्वार-वतीभवा । सर्वदैत्यबधो यत्र विवाहाश्च पृथग्विधाः ।यत्र स्थित्वा जगन्नाथः कृष्णो योयेश्चरेश्वरः । भूभार-हरणं चक्रे परस्वहननादिभिः । अष्टावक्रीय-माख्यानं पञ्चमोऽंश इतीरितः” । प्रथमभागस्य षष्ठांशे“कलिजं चरितं प्रोक्तं चातुर्विध्यं लयस्य च । ब्रह्म-ज्ञानसमुद्देशः खाण्डिक्यस्य निरूपितः । केशिध्वजेनचेत्येषः षष्ठोऽंशः परिकीर्त्तितः” । तस्य द्वितीयभागे“अतःपरन्तु सूतेन शौनकादिभिरादरात् । पृष्टेनचोदिताः शश्वद्विष्णुधर्मोत्तराह्वयाः । नानाधर्मकथाःपुण्या व्रतानि नियमा यमाः । धर्मशास्त्रं चार्थशास्त्रंपेदान्यं ज्योतिषं तथा । वंशाख्यानं प्रकरणात् स्तो-त्राणि मनवस्तथा । नानाविद्याश्रयाः प्रोक्ताः सर्वलोकोपकारकाः । एतद्विष्णुपुराणं वै सर्वशास्त्रार्थसंग्रहः”तत्फलश्रुतिः “वाराहकल्पवृत्तान्तं व्यासेन कथितंत्विह । यो नरः पठते भक्त्या यः शृणोति च सा-दरम् । तावुभौ विष्णुलोकं हि व्रजेतां भुक्तभोगकौ ।तल्लिखित्वा च यो दद्यादाषाढ्यां घृतधेनुना । सहितंविष्णुभ्रक्ताय पुराणार्थविदे द्विज! । स याति वैष्णवंधाम विमानेनार्कवचसा । यश्च विष्णुपुराणस्य समनु-क्रमणीं द्विज! । कथयेच्छृणुयाद्वापि स पुराणफलंलभेत्” ।
Capeller
German
विष्णुपुराण
n.
 T. eines Purāna.