| YouTube Channel

विष्ठा (viSThA)

 
शब्दसागरः
English
विष्ठा
f.
 (-ष्ठा)
1. Fæces, ordure, excrement.
2. The belly.
E.
 वि before
स्था to stay, (in the intestines, ) affs. अङ् and टाप् ।
Capeller Eng
English
1 विष्ठा॑
f.
 place, province, domain, division, party
kind,
form.
2 विष्ठा
f.
 = 2 विष्.
Yates
English
वि-ष्ठा (ष्ठा) 1.
f.
 Fæces, ordure.
Spoken Sanskrit
English
विष्ठा - viSThA -
f.
 - remain firm
विष्ठा - viSThA -
f.
 - expand
विष्ठा - viSThA -
f.
 - to stand or go apart
विष्ठा - viSThA -
f.
 - position
विष्ठा - viSThA -
f.
 - dwell
विष्ठा - viSThA -
f.
 - kind
विष्ठा - viSThA -
f.
 - abide
विष्ठा - viSThA -
f.
 - station
विष्ठा - viSThA -
f.
 - form
विष्ठा - viSThA -
f.
 - rope
विष्ठा - viSThA -
f.
 - feces
विष्ठा - viSThA -
f.
 - excrement
विष्ठा - viSThA - verb - stop
to keep ground
विष्ठा करोति { विष्ठाकृ } - viSThA karoti { viSThAkR } - verb - void excrement
Wilson
English
विष्ठा
f.
 (-ष्ठा) Fæces, ordure.
E.
 वि before स्था to stay, (in the intestines, )
aff.
 अङ् and
टाप्.
Apte
English
विष्ठा [viṣṭhā], 1 Feces, ordure, excrement
सोमविक्रयिणे विष्ठा भिषजे पूयशोणितम्
Ms.*
 3.18
1.91.
The belly.
Ved.
 Interval.
Comp.
 -आशिन् a hog. -भूः a worm living in ordure
नैकत्रास्ते सूतिवातैर्विष्ठाभूरिव सोदरः
Bhāg.*
 3.31.1.
Apte 1890
English
विष्ठा 1 Feces, ordure, excrement
Ms. 3. 180, 10. 91.
2 The belly.
3 Ved. Interval.
Monier Williams Cologne
English
1. विष्ठा
f.
 (for 2. 3. See
p.
 999, col. 1)
=
 3. विष्, feces, excrement (acc. with √ कृ or वि-√ धा, to void excr°),
Mn.
MBh.
&c.
 (often w.r. विष्टा).
2. वि-ष्ठा (√ स्था
for 1. विष्ठा See
p.
 996, col. 2) Ā. -तिष्ठते (cf.
Pāṇ.
 i, 3, 22
Ved.
 and
ep.
 also
P.
 ),
to stand or go apart, be spread or diffused or scattered over or through (acc. or अधि with
loc.
 ),
RV.
VS.
AV.
to be removed or separated from (instr.),
TS.
AV.
to stand, be stationary stand still, remain firm, abide, dwell, stop,
RV.
&c.
&c.
to keep ground, not to budge,
R.
to be present or near,
MBh.
to be engaged in (loc. ),
Hariv.
 :
Caus.
 (only
aor.
 -तिष्ठिपः) to spread, expand,
RV.
 i, 56, 5.
3. वि-ष्ठा॑
f.
 place, position, station, form, kind,
RV.
AV.
TBr.
ŚrS.
a rope (?),
Divyāv.
Monier Williams 1872
English
विष्ठा 1. वि-ष्ठा (-स्था), cl. 1. A. -तिष्ठते
(ep. also P. -ति), Aor. व्य्-अष्ठात्, -ष्ठातुम्, to
stand apart
to stand firmly, remain stationary or
fixed, stay, abide, remain, dwell, stop
to be diffused
or spread abroad
to spread everywhere, be present
in
to go out
to attack, invade.
2. वि-ष्ठा, f., Ved. intermediate space, interval.
विष्ठा 3. विष्ठा, f. (probably connected
with विष्टा, see under 2. विष्ट), feces, excrement.
Macdonell
English
विष्ठा 1. vi-ṣṭhā́,
f.
 (V.) several position, 🞄station
kind, form.
विष्ठा 2. viṣ-ṭhā,
f.
 excrement (rarely
pl.
 ).
Benfey
English
विष्ठा विष्ठा, see विष्टा।
Apte Hindi
Hindi
विष्ठा
स्त्री*
 - "वि + स्था + क + टाप्, षत्वम्"
"मल, लीद, पाख़ाना"
विष्ठा
स्त्री*
 - -
पेट
L R Vaidya
English
vizWA {% f. %} 1. Feces, excrement, M.iii.180
2. the belly.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
viṣṭhā? in Divy 〔274.22〕, acc. to Index rope (i.e. lasso), but all that is clear is that it is some means of catching and holding: nedaṃ kenacid viṣṭhayā vā śiṭayā (see śiṭā) vā karkaṭakena vā gṛhītavyaṃ. Possibly read ciṣṭhayā or ciṣṭayā = AMg. ciṭṭhā, with MIndic i for e, = Skt. ceṣṭā, with movements (of the hands, etc.)
but this is naturally doubtful.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पुरीषम्, मलम्, विष्ठा
noun
जीवः यत् शरीरात् गुदद्वारेण उत्सर्जयति।
"दक्षिणामुखः पुरीषस्य उत्सर्गं कुर्यात्।"
Synonyms:
 विष्ठा
noun
चटकायाः मलम्।
"एषः मार्गः विष्ठया श्वेतायते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पुष्पिका तु लिङ्गमलं विड्विष्ठावस्करः शकृत् ।
गूथं पुरीषं शमलोच्चारौ वर्चस्कवर्चसी ॥ ६३४ ॥
-wordlist-
पुष्पिका (स्त्री), लिङ्गमल (क्ली), विष् (स्त्री), विष्ठा (स्त्री), अवस्कर (पुं), शकृत् (क्ली), गूथ (क्ली), पुरीष (क्ली), शमल (क्ली), उच्चार (पुं), वर्चस्क (पुंक्ली), वर्चस् (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वर्चस्
वर्चस्, उच्चार, वर्चस्क, अवस्कर, गूथ, कीट, विष्, विष्ठा, पुरीष, शमल, मल
उच्यते वर्च उच्चारो वर्चस्कोऽवस्करः शकृत् ।
गूथं कीटं च विट् विष्ठा पुरीषं शमलं मलम् ॥ ६३७ ॥
verse 3.1.1.637
page 0072
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: विष्ठा
Root: विष्ठा
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Dung of quadrupeds
Faeces
Shloka(s):
3|4|74|2 ► खुरः शफः शको विष्ठा घासस्तु यवसः शरिः॥ (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|74|2 ⇢ शकः (शक) (पुं) ⇒ Dung of quadrupeds ⇒
➠ 3|4|74|2 ⇢ विष्ठा (विष्ठा) (पुं) ⇒ Dung of quadrupeds
Faeces ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विष्ठा,
स्त्री,
 (विविधप्रकारेण तिष्ठति उदरे इति ।वि + स्था + कः । उपसर्गादिति षः ।) विविध-प्रकारेणोदरे तिष्ठति या । तत्पर्य्यायः । उच्चारः२ अवस्करः ३ शमलम् ४ शकृत् ५ गूथम् ६पुरीषम् ७ वर्च्चस्कम् ८ विट् ९ । इत्यमरः ॥
वर्च्चः १० । इति जटाधरः ॥
अमेध्यम् ११ दूर्य्यम्१२ कल्लम् १३ मलम् १४ । इति शब्दरत्ना-वली ॥
किट्टम् १५ पूतिकम् १६ । इति राज-निर्घण्टः ॥
(यथा, --“गुरोर्हितं प्रकर्त्तव्यं वाङ्मनःकायकर्म्मभिः ।अहिताचरणादेव विष्ठायां जायते क्रिमिः ॥
”इति कृष्णानन्दीयतन्त्रसारे ॥
)तद्दर्शननिषेधो यथा, --“न नग्नां स्त्रियमीक्षेत पुरुषं वा कदाचन ।न च मूत्रं पुरीषं वा न च संसृष्टमैथुनम् ॥
”जले तदुत्सर्गनिषेधो यथा, --“नाक्षैः क्रीडेन्न धावेत नाप्सु विण्मूत्रमाच-रेत् ।नोच्छिष्टः संविशेन्नित्यं न नग्नः स्नानमाचरेत् ॥
”इति कौर्म्मे उपविभागे १५ अध्यायः ॥
तदुत्सर्गविधानं पुरीषप्रातःकृत्यशब्दयोर्द्रष्ट-व्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विष्ठा स्त्री विविष तिष्ठति स्था--क षत्वम् । १ उदरे शब्दमाला२ पुराषे अमरः ।
Capeller
German
1. विष्ठा॑
f.
 Form, Erscheinung.
2. विष्ठा
f.
 2. विष्.
Grassman
German
viṣṭhā́, f., Ausbreitung [von sthā m. ví].
-ā́s [A. p. f.] vā́tasya {994, 2}
SV. 〔1, 4, 1, 3, 9〕 (budhníās upamā́s asya 〰).
Stchoupak
French
१ वि-ष्ठा- (स्था-)
moy. se tenir, not. debout, rester au même
endroit, s'arrêter, tenir ferme, être près
°ष्ठित- qui est debout,
qui se tient sur, dans, près de (loc. ifc.).
२ विष्ठा-
f.
 excréments, fiente
-आं कृ- ou मुच्- évacuer
les matières fécales.
°भू-
m.
 sorte de ver qui vit dans le fumier.