| YouTube Channel

विष्टम्भ् (viSTambh)

 
Apte
English
विष्टम्भ् [viṣṭambh], 5, 9
P.
To stop, obstruct
आहोस्वित् प्रसवो ममापचरितैर्विष्टम्भितो वीरुधाम्
Ś.*
 5.9.
To fix, plant, rest on
अत्युच्छ्रिते मन्त्रिणि पार्थिवे च विष्टभ्य पादावुपतिष्ठते श्रीः
Mu.*
 4.13.
To strengthen, to support
विष्टब्धं विद्रुमस्तम्भै- र्वैदूर्यफलकोत्तमैः
Bhāg.*
 1.69.9.
To pervade, permeate
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत्
Bg.*
 1.42.
To ascertain, settle
पार्श्वतः करणं प्राज्ञो विष्टम्भित्वा प्रकारयेत्
Mb.
 * 12.142.9.
Caus.
To obstruct.
To paralyse, benumb.
Apte 1890
English
विष्टंभ् {c5c} {c9c} P. 1 To stop, obstruct
Ś. 5. 9.
2 To fix, plant, rest on
अत्युच्छ्रिते मंत्रिणि पार्थिवे च विष्टभ्य पादावुपतिष्ठते श्रीः Mu. 4. 13.
Caus. 1 To obstruct.
2 To paralyse, benumb.
Monier Williams Cologne
English
वि-ष्टम्भ् (√ स्तम्भ्)
P.
 -ष्टभ्नोति, or °नाति (impf. व्य्-अष्टभ्नोत् or °नात् pf. वितष्टम्भ,
Pāṇ.
 viii, 3, 63
&c.
ind.
p.
 -ष्टभ्य or -ष्टम्भित्वा),
to fix asunder, hold or keep apart, prop, fix, fasten, support,
RV.
AV.
Br.
to strengthen, encourage,
MBh.
BhP.
to settle, ascertain,
MBh.
 xii, 5429
to make stiff or rigid,
MBh.
R.
MārkP.
to stop, check, restrain, suppress,
BhP.
to press close against (the mouth),
Yājñ.
to plant (the feet) firmly,
Hit.
to lean on or against (acc. ),
MBh.
R.
Bhaṭṭ.
to stiffen i.e. fill through and through, pervade, permeate,
MBh.
R.
to stuff (intr.), swell, remain undigested (in the stomach),
Suśr.
 :
Caus.
 -ष्ठम्-भयति, °ते (aor. व्य्-अतस्तम्भत्,
Pāṇ.
 viii, 3, 116), to cause to stop, check, arrest, obstruct,
MBh.
R.
&c.
to cause or produce (illness) by obstruction,
Cat.
to paralyse,
MW.
Monier Williams 1872
English
विष्टम्भ् वि-ष्टम्भ् (-स्तम्भ्), cl. 5. 9. P.
-ष्टभ्नोति, -ष्टभ्नाति (Perf. वि-तस्तम्भ),
-ष्टम्भितुम्, to prop or fix asunder, hold or keep
apart, fix firmly, prop, support
to place or put down
firmly, plant (the feet) firmly
to obstruct, stop, pro-
hibit, hinder: Caus. -ष्टम्भयति, -यितुम्, to
cause to stop, obstruct
to paralyse.
Apte Hindi
Hindi
विष्टम्भ्
स्वा*क्र्या*पर* - -
"समर्थन करना, प्रबल बनाना"
विष्टम्भ्
स्वा*क्र्या*पर* - -
"व्याप्त होना, छा जाना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विष्टम्भ्, निरुध्, संहृ, संनिग्रह्, संनियम्
verb
कस्य अपि विरोधं विद्रोहम् उपद्रवम् इच्छां वा बलप्रयोगेण प्रतिबन्धानुकूलव्यापारः।
"पारतन्त्त्र्ये आङ्ग्लशासनं एतद्देशीयानां जनानाम् उद्वेगं व्यष्टभ्नोत्। / कामकामैः अस्माभिः मनोरथाः निरोत्स्यन्ते। "
Synonyms:
 रुध्, अवरुध्, आरुध्, उपरुध्, संरुध्, संनिरुध्, समारुध्, विष्टम्भ्, अवष्टम्भ्
verb
अवरोधनानुकूलः व्यापारः।
"कूपे पङ्केन जलम् अरुणत्।"
Synonyms:
 विघ्नय, विरुध्, अवरुध्, उपरुध्, समारुध्, संनिरुध्, संरुध्, समुपरुध्, निबाध्, परिरुध्, परिष्ठा, निबन्ध्, विबन्ध्, व्याहन्, विष्टम्भ्, विष्टम्भय, द्वृ, युप्
verb
कार्यविशेषे बाधोत्पन्नानुकूलः व्यापारः।
"माधवः सर्वेषु कार्येषु विघ्नयति।"
Stchoupak
French
वि-ष्टम्भ्-
(स्तम्भ्-) (°ष्टभ्नाति व्यष्टभ्नात्, etc.)
consolider, stabiliser, arrêter, fortifier, affermir (fig. aussi)
raidir,
réprimer
appuyer ou s'appuyer sur (acc.)
bourrer, combler qqch. (acc.) de
(instr.)
caus. arrêter
°ष्टब्ध- fixe, rigide
fortement
lié
arrêté, réprimé
°ष्टम्भित- arrêté
bondé
°ष्टभ्य
ayant fixé, arrêté, etc.
विष्टब्ध-चरण- a. les pieds raides.