| YouTube Channel

विषुण (viSuNa)

 
शब्दसागरः
English
विषुण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Having or possessing various or uniform
motion or extension.
E.
 विष्वञ्च् going every where, न poss.
aff.
 ,
and the final consonant of the primitive rejected.
Capeller Eng
English
वि॑षुण
a.
 various, changing (moon)
averse, hostile.
Yates
English
विषुण (णः-णा-णं)
a. Having various
or uniform motion or extension.
Spoken Sanskrit
English
विषुण - viSuNa -
adj.
 - different
विषुण - viSuNa -
adj.
 - changing
विषुण - viSuNa -
adj.
 - various
विषुण - viSuNa -
adj.
 - averse from
विषुण - viSuNa -
adj.
 - manifold
विषुण - viSuNa -
m.
 - equinox
Wilson
English
विषुण
mfn.
 (-णः-णा-णं) Having or possessing various or uniform
motion or extension.
E.
 विष्वञ्च going every where, न poss.
aff.
 , and the final consonant
of the primitive rejected.
Apte
English
विषुण [viṣuṇa],
a.
Ved.
Moving variously.
Having various forms.
Having uniform motion.
Adverse, hostile, wicked. -णः The equinox.
Apte 1890
English
विषुण a. Ved. 1 Moving variously.
2 Having various forms.
3 Having uniform motion.
4 Adverse, hostile, wicked.
णः The equinox.
Monier Williams Cologne
English
वि॑षुण
mfn.
 different, various, manifold,
RV.
changing (as the moon), ib.
averse from (abl. ), ib.
वि॑षुण
m.
 the equinox,
L.
Monier Williams 1872
English
विषुण, अस्, आ, अम्, having various motion or
extension, moving variously, going in various ways,
having various forms, (Sāy. = विष्व्-अञ्च् or विष्वग्-
अञ्चन or नाना-रूप)
having uniform motion
adverse, hostile, disorderly, wicked, (Sāy. = वि-षम,
Ṛg-veda VII. 21, 5
= पराङ्-मुख, Ṛg-veda V.
34, 6)
(अस्), m. the equinox (= विषुव below).
Macdonell
English
विषुण viṣuṇa,
a.
 (RV.) various
changing 🞄(moon)
averted, averse: lc. aside.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विषुणः,
पुं,
 (विषु साम्यमस्मिन्नस्तीति । “लोमा-दीति ।” ५ । २ । १०० । इति नः । पश्चात्णत्वम् ।) विषुवम् । यथा । “विषु नानारूपंगमनं विष्वक् तदस्यास्तीति विग्रहे अगित्यु-त्तरपदलोपश्चाकृतसन्धेरिति पामादि सूत्रेणनः णत्वम् ।” इत्यमरटीकायां रामाश्रमः ॥
(नानारूपम् । यथा, ऋग्वेदे । ३ । ५४ । ८ ।“चरत्पतत्त्रि विषुणं विजातम् ॥
”“विषुणं विश्वक् नानारूपम् ।” इति तद्भाष्येसायणः ॥
सर्व्वगः । यथा, ऋग्वेदे । ८ । २९ । १ ।“बभ्रुरेको विषुणः ।”“विषुणः विश्वगञ्चनः ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
विप्रकीर्णः । यथा, ऋग्वेदे । ५ । १२ । ५ ।“सखायस्ते विषुणा अग्न एते ।”“विषुणाः विप्रकीर्णाः सर्व्वव्याप्ताः ।” इति तद्-भाष्ये सायणः ॥
पराङ्मुखः । यथा, ऋग्वेदे ।५ । ३४ । ६ ।“वित्वक्षणः समृतौ चक्रमासजो-ऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वृधः ।”“विषुणः पराङ्मुखः ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
Capeller
German
वि॑षुण verschiedenartig, wandelbar.
Grassman
German
víṣuṇa, a., verschiedenartig, mannichfach, in seinen Erscheinungen wechselnd [von víṣu]
2〉 in seiner Gesinnung wechselnd
3〉 abgewandt von [Ab.], abgeneigt
4〉 abseits gelegen.
-as {649, 1}. — 3〉 ásunvatas {388, 6} (índras).
-am jātám {288, 8}.
-asya jantós {537, 5}. — 2〉 (agnés) {302, 6}.
-e 4〉 upahvaré {705, 14}.
-ās 2〉 sákhāyas te {366, 5}.