| YouTube Channel

विश्वासः (vizvAsaH)

 
Apte
English
विश्वासः [viśvāsḥ], 1 Trust, confidence, faith, reliance
दुर्जनः प्रियवादीति नैतद्विश्वासकारणम्
विश्वासोपगमादभिन्नगतयः शब्दं सहन्ते मृगाः
Ś.*
 1.14
R.*
 1.51
H.*
 4.13
न मातरि न दारेषु न सोदर्ये न चात्मनि । विश्वासस्तादृशः पुंसां यादृङ्मित्रे स्वभावजे Pt.
A secret, confidential communication.
Comp.
 -कार्यम् a confidential matter of business. -घातः, -भङ्गः breach of faith, treachery, perfidy. -घातकः, -घातिन्
m.
 a treacherous fellow, traitor. -पात्रम्, -भूमिः, -स्थानम् an object of confidence, a reliable or trusty person, a confidant.
Apte 1890
English
विश्वासः 1 Trust, confidence, faith, reliance
दुर्जनः प्रियवादीति नैतद्विश्वासकारणं
Ś. 1. 14
R. 1. 51, H. 4. 103.
2 A secret, confidential communication.
Comp.
घातः,
भंगः breach of faith, treachery, perfidy.
घातकः,
घातिन् m. a treacherous fellow, traitor.
पात्रं,
भूमिः
स्थानं an object of confidence, a reliable or trusty person, a confidant.
Hindi
Hindi
(मीटर) विश्वास
Apte Hindi
Hindi
विश्वासः
स्त्री*
 - वि + श्वस् + घञ्
"भरोसा, प्रत्यय, निष्ठा, विश्रम्भ"
विश्वासः
स्त्री*
 - -
"भेद, रहस्य, गोपनीय समाचार"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 श्रद्धा, विश्वासः, प्रत्ययः, विश्रम्भः, आश्वासः
noun
कस्मिन्नपि क्रियमाणं संप्रत्ययनम्।
"रामनाम्नि श्रद्धा एव मनुष्यम् अस्मात् जगतः मोचयति।"
Synonyms:
 विश्वासः, श्रद्धा, आशाबन्धः, प्रत्ययः, विश्रम्भः, आश्वासः, न्यासः
noun
अन्यस्य कृते अन्येन सह वा किमपि कार्यं सहजतया कर्तुं शक्नोमि इति मनसि वर्तमानः भावः।
"बादशाहस्य विश्वासस्य सः दुरुपयोगम् अकरोत्।"
Synonyms:
 श्रद्धा, विश्वासः
noun
कस्मिन्नपि कस्योपरि वा कृतं संप्रत्ययनम्।
"विश्वस्य आधारः श्रद्धा । "
अमरकोशः
Sanskrit
Word: विश्वासः
Root: विश्वास
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ trust
⇒ belief
⇒ secret
⇒ reliance
⇒ confidence
⇒ faith or belief in
⇒ confidential communication
Shloka(s):
2|8|23|2 ► समौ विस्रम्भविश्वासौ भ्रेषो भ्रंशो यथोचितात्॥ (क्षत्रियवर्गः)
3|3|148|1 ► प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|23|2 ⇢ विस्रम्भः (विस्रम्भ) (पुं)
➠ 2|8|23|2 ⇢ विश्वासः (विश्वास) (पुं) ⇒ trust, belief, secret, reliance, confidence, faith or belief in, confidential communication
➠ 3|3|148|1 ⇢ प्रत्ययः (प्रत्यय) (पुं) ⇒ need, want, idea, fame, oath, basis, proof, usage, faith, trust, ground, notion, custom, ordeal, analysis, solution, notoriety, intellect, assumption, conviction, conception, definition, explanation, intelligence, consciousness, ascertainment, understanding, suffix [Grammar], co-operating cause, religious meditation, dependant or subject, belief firm conviction, affix or suffix to roots, assurance or certainty of, fundamental notion or idea, subsequent sound or letter, householder who keeps a sacred fire, concurrent occasion of an event as distinguished from its approximate cause
Related word(s):
जातिः ➡ मानसिकभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विश्वासः,
पुं,
 (वि + श्वस + घञ् ।) प्रत्ययः । तत्-पर्य्यायः । विश्रम्भः २ । इत्यमरः ॥
आश्वासः ३आश्रमः ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
“लोभप्रमादविश्वासैः पुरुषो नश्यति त्रिभिः ।तस्माल्लोभो न कर्त्तव्यः प्रमादो न न विश्वसेत् ॥
सा श्रीर्या न मदं कुर्य्यात् स सुखी तृष्णयोज्-झितः ।तन्मित्रं यस्य विश्वासः पुरुषः स जितेन्द्रियः ॥
”इति गारुडे नीतिसारे ११५ अध्यायः ॥
“यस्य यावांश्च विश्वासस्तस्य सिद्धिश्च तावती ।एतावानिति कृष्णस्य प्रभावः परिमीयते ॥
”इति तत्रैव २३४ अध्यायः ॥
“न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।विश्वासाद्भयमुत्पन्नं मूलादपि निकृन्तति ॥
”इति च गारुडे ११४ अध्यायः ॥
* ॥
“नखिनाञ्च नदीनाञ्च शृङ्गिणा शस्त्रपाणिनाम् ।विश्वासो नैव कर्त्तव्यः स्त्रीषु राजकुलेषु च ॥
न विश्वसेदविश्वस्तं मित्रञ्चापि न विश्वसेत् ।कदाचित् कुपितं मित्रं गुप्तदोषं प्रकाशयेत् ॥
”इति चाणक्यम् ॥