विश्वास (vizvAsa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विश्वास m.
  (-सः)
	 1. Trust,  faith,  confidence.
	 2. A confidential commu-
nication. 
 E.
  वि before श्वस् to breathe or live,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 विश्वास m.
  confidence,  trust in (loc. ,  gen.
   instr.
  
±सह,  or —°)
 private communication,  secret. 

Yates

English

 वि-श्वास (सः) 1.
m.
  Trust,  faith.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	 reliance
श्रेय 	-	  zreya 	-	 m.
  	-	 reliance
श्राय 	-	  zrAya 	-	 m.
  	-	 reliance
स्वैरता 	-	  svairatA 	-	 f.
  	-	  self-reliance
स्ववृत्ति 	-	  svavRtti 	-	 f.
  	-	  self-reliance
आत्माश्रय 	-	  AtmAzraya 	-	 m.
  	-	  self-reliance
अनिर्वेद 	-	  anirveda 	-	 m.
  	-	  self-reliance
स्वातन्त्र्य 	-	  svAtantrya 	-	 n.
  	-	  self-reliance
व्यपाश्रय 	-	  vyapAzraya 	-	 adj.
  	-	  devoid of reliance or support
निरवलम्बन 	-	  niravalambana 	-	 n.
  	-	  want of a prop or of reliance
हेतुशास्त्राश्रय 	-	  hetuzAstrAzraya 	-	 m.
  	-	 reliance on the science of dialectics
शृङ्ग 	-	  zRGga 	-	 n.
  	-	  horn as a symbol of self reliance or strength or haughtiness

विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	 reliance
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	 trust
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	 belief
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	  confidential communication
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	  confidence
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	  secret
विश्वास 	-	 vizvAsa 	-	 m.
  	-	  faith or belief in

Wilson

English

 विश्वास
m.
  (-सः) Trust,  faith,  confidence.
E.
  वि before श्वस to breathe or live,  aff.
   घञ्.

Apte

English

विश्वासः [viśvāsḥ],  1 Trust,  confidence,  faith,  reliance
 दुर्जनः प्रियवादीति नैतद्विश्वासकारणम्
 विश्वासोपगमादभिन्नगतयः शब्दं सहन्ते मृगाः Ś.*
  1.14
 R.*
  1.51
 H.*
  4.13
 न मातरि न दारेषु न सोदर्ये न चात्मनि । विश्वासस्तादृशः पुंसां यादृङ्मित्रे स्वभावजे Pt.

A secret,  confidential communication.  Comp.
   -कार्यम् a confidential matter of business. -घातः,  -भङ्गः breach of faith,  treachery,  perfidy. -घातकः,  -घातिन् m.
  a treacherous fellow,  traitor. -पात्रम्,  -भूमिः,  -स्थानम् an object of confidence,  a reliable or trusty person,  a confidant.

Apte 1890

English

 विश्वासः 1 Trust,  confidence,  faith,  reliance
 दुर्जनः प्रियवादीति नैतद्विश्वासकारणं
 Ś. 1. 14
 R. 1. 51,  H. 4. 103. 
2 A secret,  confidential communication. 
Comp. 
घातः,  
भंगः breach of faith,  treachery,  perfidy. 
घातकः,  
घातिन् m. a treacherous fellow,  traitor. 
पात्रं,  
भूमिः 
स्थानं an object of confidence,  a reliable or trusty person,  a confidant. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-श्वास m.
  confidence,  trust,  reliance,  faith or belief in (loc.   gen.
   instr. with or without सह,  or comp. ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a confidential communication,  secret,  Daś.
 
 Hit.

Monier Williams 1872

English

 वि-श्वास,  अस्,  m. trust,  confidence,  faith,  belief,  re-
liance
 a confidential communication,  secret.
—विश्वा-
स-कारण,  अम्,  n. cause of confidence,  motive of trust.
—विश्वास-कृत्,  त्,  त्,  त्,  inspiring confidence,  causing
trust.
—विश्वास-घात,  अस्,  m. destruction of confi-
dence,  breach of faith,  violation of trust,  treachery.
—विश्वास-घातक,  अस्,  or विश्वास-घातिन्,  ई,  m.
destroying confidence,  one who betrays confidence, 
a traitor.
—विश्वास-जन्मन्,  आ,  आ,  अ,  produced from
confidence.
—विश्वास-देवी,  f.,  N. of the patroness
of Vidyā-pati (to whom he dedicated his Gaṅgā-
vākyāvalī,  a work on the worship of the waters of
the Ganges).
—विश्वास-पात्र,  अम्,  n. a confidential
agent,  one worthy to be trusted.
—विश्वास-प्रति-
पन्न,  अस्,  आ,  अम्,  possessed of confidence,  confiding, 
trusting.
—विश्वास-प्रद,  अस्,  आ,  अम्,  giving or in-
spiring confidence.
—विश्वास-भङ्ग,  अस्,  m. breach
of faith,  violation of confidence.
—विश्वास-भूमि, 
इस्,  f. ground for trust,  an object of trust,  a trust-
worthy person,  any one worthy of confidence.
—वि-
श्वास-स्थान,  अम्,  n. an object or person of trust
or confidence,  anything which produces confidence
a hostage.
—विश्वासैकसार (°स-एक्°),  अस्,  m. one
whose sole essence is trust
 a proper N.

Macdonell

English

 विश्वास vi-śvāsa,  m.
  confidence,  trust,  faith,  🞄in (lc.,  sts. in.  ± saha,  g.,  or —°)
 secret,  confided 🞄to (—°,  rare): -kāraka,  a.
  (ikā) inspiring 🞄confidence
 -kāraṇa,  n.
  reason for 🞄[Page291-2] 🞄confidence
 -kārya,  n.
  confidential matter
 🞄-ghāta,  m.
  breach of confidence
 -ghātaka,  -ghātin,  a.
  betraying confidence,  treacherous.

Benfey

English

 विश्वास विश्वास,  i. e. वि-श्वस् + अ,  m.
 
 1. Confidence,  trust,  Pañc. ii. d. 23.
 2. Faith,  Vikr. 71,  13.
 3. Secret,  Hit.
73,  16.
 -- Comp.
 
अ-,  m.
  1. want of con-
fidence,  distrust,  Pañc. i. d. 295. 2.
treachery(?),  Rām.  3,  52,  48. °शम्, 
adv. without confiding,  distrustfully, 
Pañc. iii. d. 59.

Hindi

विश्वास

Apte Hindi

Hindi

विश्वासः
स्त्री*
  - वि + श्वस् + घञ्
"भरोसा,  प्रत्यय,  निष्ठा,  विश्रम्भ"

विश्वासः
स्त्री*
  - -
"भेद,  रहस्य,  गोपनीय समाचार"

L R Vaidya

English

 viSvAsa {% m. %} 1. Trust,  confidence,  faith,  reliance,  विश्वासोपगमादभिन्नगतयः शब्दं सहंते मृगाः Sak.i.,  R.i.51
 2. a confidential communication.

Bopp

Latin

 विश्वास m. (r. श्वस् praef. वि s. अ) fiducia,  confisio. SA.
5. 41.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

प्रत्यय
पु
प्रत्यय,  शपथ,  छिद्र,  विश्वास,  सत्यहेतु
प्रत्ययः शपथे छिद्रे विश्वासे सत्य-हेतुषु ॥ ११ ॥
verse 2.1.1.11
page 0008

Indian Epigraphical Glossary

English

 Viśvāsa (EI 24),  official designation
 same as Vaiśvāsika
cf. the titles Viśvāsa-Khāna,  Viśvāsa-rāya,  etc.,  conferred by the
Muslim rulers especially in the Bengal region.

Lanman

English

 viśvāsa,  m. confidence. [√śvas + vi.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 विश्वास °Adj. ohne Atem,  Prabandh. 295,  7 v.u. Vgl. Tawney,  S. 185,  Anm. 5.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
समौ विश्रम्भविश्वासौ परिणामस्तु विक्रिया ॥ १५१८ ॥
-wordlist-
 
विश्रम्भ (पुं),  विश्वास (पुं),  परिणाम (पुं),  विक्रिया (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

विश्रम्भ
विश्रम्भ,  विश्वास
विष्कम्भः प्रतिबन्धो विश्रम्भः कथ्यते च विश्वासः ।
verse 4.1.1.769
page 0088

प्रत्यय
प्रत्यय,  शपथ,  ज्ञान,  हेतु,  विश्वास,  निश्चय
प्रत्ययाः शपथज्ञानहेतुविश्वासनिश्चयाः ।
verse 5.1.1.848
page 0097

नाममाला

Sanskrit

स्वभाव,  प्रकृति,  शील,  निसर्ग,  विश्वास,  निज
स्वभावः प्रकृतिः शीलं निसर्गो विश्वसो निजः ।
verse 0.1.1.185
page 0088

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  विश्वासः
Root:  विश्वास
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ trust
⇒ belief
⇒ secret
⇒ reliance
⇒ confidence
⇒ faith or belief in
⇒ confidential communication
Shloka(s): 
2|8|23|2 ► समौ विस्रम्भविश्वासौ भ्रेषो भ्रंशो यथोचितात्॥ (क्षत्रियवर्गः)
3|3|148|1 ► प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|8|23|2 ⇢ विस्रम्भः (विस्रम्भ) (पुं)
➠ 2|8|23|2 ⇢ विश्वासः (विश्वास) (पुं) ⇒ trust, belief, secret, reliance, confidence, faith or belief in, confidential communication
➠ 3|3|148|1 ⇢ प्रत्ययः (प्रत्यय) (पुं) ⇒ need, want, idea, fame, oath, basis, proof, usage, faith, trust, ground, notion, custom, ordeal, analysis, solution, notoriety, intellect, assumption, conviction, conception, definition, explanation, intelligence, consciousness, ascertainment, understanding, suffix [Grammar], co-operating cause, religious meditation, dependant or subject, belief firm conviction, affix or suffix to roots, assurance or certainty of, fundamental notion or idea, subsequent sound or letter, householder who keeps a sacred fire, concurrent occasion of an event as distinguished from its approximate cause
Related word(s): 
जातिः ➡ मानसिकभावः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विश्वासः,  पुं,
   (वि + श्वस + घञ् ।) प्रत्ययः । तत्-पर्य्यायः । विश्रम्भः २ । इत्यमरः ॥
 आश्वासः ३आश्रमः ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
 * ॥
“लोभप्रमादविश्वासैः पुरुषो नश्यति त्रिभिः ।तस्माल्लोभो न कर्त्तव्यः प्रमादो न न विश्वसेत् ॥
सा श्रीर्या न मदं कुर्य्यात् स सुखी तृष्णयोज्-झितः ।तन्मित्रं यस्य विश्वासः पुरुषः स जितेन्द्रियः ॥
”इति गारुडे नीतिसारे ११५ अध्यायः ॥
“यस्य यावांश्च विश्वासस्तस्य सिद्धिश्च तावती ।एतावानिति कृष्णस्य प्रभावः परिमीयते ॥
”इति तत्रैव २३४ अध्यायः ॥
“न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।विश्वासाद्भयमुत्पन्नं मूलादपि निकृन्तति ॥
”इति च गारुडे ११४ अध्यायः ॥
 * ॥
“नखिनाञ्च नदीनाञ्च शृङ्गिणा शस्त्रपाणिनाम् ।विश्वासो नैव कर्त्तव्यः स्त्रीषु राजकुलेषु च ॥
न विश्वसेदविश्वस्तं मित्रञ्चापि न विश्वसेत् ।कदाचित् कुपितं मित्रं गुप्तदोषं प्रकाशयेत् ॥
”इति चाणक्यम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विश्वास पु०
  वि + श्वस--घञ् । इदमित्थमेवेत्याकारे १ चित्त-वृत्तिभेदे प्रत्यये अमरः । २ श्रद्धायाञ्च “नखिनाञ्च नदीनाञ्चशृङ्गिणां शस्त्रपाणिनाम् । विश्वासो नैव कर्त्तव्यः” चाणक्यः

Capeller

German

 विश्वास m.
  Vertrauen (Loc.,  Gen. ,  Instr.
mit u. ohne सह o. —°).

Stchoupak

French

 वि-श्वास-
 m.
  confiance (dans,  loc.) 
 communication confidentielle 
-न- nt. fait d'inspirer confiance 
 -इकतर- compar. en qui l'on
(instr.) a une grande confiance 
 -इन्- a. confiant 
 qui inspire confiance, 
sûr.
°कारक- -इका- a. qui inspire confiance 
 °कारण- nt. motif de
confiance 
 °कार्य- nt. affaire confidentielle.
°गत- a. v. qui a gagné la confiance (de,  gén. ).
°घातक- °घातिन्- ag. qui détruit la confiance,  traître.
°परम- a. digne de toute confiance,  parfaitement sûr.
°पात्र- nt. personne de confiance.
°प्रतिपन्न- a. v. digne de confiance.
°भङ्ग- m.
  fait de trahir la confiance.
°भूमि- f.
  personne de confiance.
°स्थान- nt. garantie.
°हन्तृ- °हर्तृ- ag. = °घातक-।
विश्वासोपगम- m.
  accès de confiance.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.