| YouTube Channel

विश्वाची (vizvAcI)

 
शब्दसागरः
English
विश्वाची
f.
 (-ची) One of the Apsarās or courtezans of Swarga.
E.
 विश्वमञ्चति अन्च्-क्विप् ।
Capeller Eng
English
विश्वा॑ची
f.
 common, universal.
Yates
English
विश्वाची (ची) 3.
f.
 One of the
Ap-
saras or courtezans of heaven.
Spoken Sanskrit
English
विश्वाची vizvAcI
f.
 particular personification
विश्वाची vizvAcI
f.
 paralysis of the arms and the back
विश्वाची vizvAcI
f.
 universal
Wilson
English
विश्वाची
f.
 (-ची) One of the Apsaras or courtezans of Svarga.
Apte
English
विश्वाची [viśvācī], Paralysis of the arms and the back.
Monier Williams Cologne
English
विश्वाची
f.
 (fr. विश्व
+
 2. अञ्च्) universal,
RV.
विश्वाची
f.
 paralysis of the arms and the back,
Suśr.
a partic. personification,
VS.
N.
 of an Apsaras,
MBh.
Monier Williams 1872
English
विश्वाची विश्वाची, f. (probably fr. विश्व +
अच् or अञ्च्, making a form विश्वाच् or विश्वाञ्च्, cf.
घृताची, विष्वाञ्च्), N. of one of the Apsarases or
nymphs of Svarga.
Macdonell
English
विश्वाची viśvá‿ac-ī,
a.
f.
 (of viśva‿añc, allpervading), 🞄general (RV.)
f.
 paralysis of 🞄arms and back (C.).
Benfey
English
विश्वाची विश्वाची, i. e. विश्व-अञ्च्
+ ई,
f.
 The name of an Apsaras, Lass.
2. ed. 50, 22.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विश्वाची
noun
एका अप्सराः।
"विश्वाच्याः वर्णनं रामायणे अस्ति।"
Mahabharata
English
Viśvācī, an Apsaras. § 135 (Śakuntalop.): I, 74, 3055 (among the six principal Apsarases).--§ 144 (Yayāti): I, 75, 3172 (Yayāti sported with V.).--§ 148 (do.): I, 85, 3508 (do.).--§ 191 (Arjuna): I, 123, 4821 (sang at the birth of Arjuna).--§ 269 (Vaiśravaṇasabhāv.): II, 10, 393 (in the palace of Kubera).--§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7641.
पुराणम्
English
विश्वाची / VIŚVĀCĪ. A celestial maid. She is one of the prominent celestial maids such as urvaśī and others. Once King yayāti played with viśvācī. It is mentioned in mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 122, Stanza 65, that viśvācī had attended the birth festival of arjuna and sang some songs. Her duty is to stay in the palace of kubera and serve him. (M.B. Sabhā Parva, Chapter 10, Stanza 11).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विश्वाची,
स्त्री,
 अप्सरोविशेषः । यथा, --“उर्व्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी ह्यलम्बुषा ।विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा ॥
भानुमत्यबला वर्च्चा द्वादशाप्सरसः शुभाः ॥
”इति वह्निपुराणे गणभेदनामाध्यायः ॥
(बाहुरोगविशेषः । तल्लक्षणादिकं यथा, --“अथ विश्वाचीलक्षणमाह ।‘तलं प्रत्यङ्गुलीनां या कण्डरा बाहुपृष्ठतः ।बाह्वोः कर्म्मक्षयकरी विश्वाची नाम सा स्मृता ॥
”कण्डरा महास्नायुः तलं हस्तस्योपरिभागः ।तलशब्दोऽत्र उपरिवाचकः यथा भूमितल-मिति । तेनायमर्थः । बाहुपृष्ठतः बाह्वोः पृष्ठंबाहुपृष्ठमारभ्य तलं प्रतिहस्ततलं यावल्लक्षी-कृत्य कण्डरास्ताः सन्दूष्य बाह्वोः प्रसारणा-कुञ्चनादिकर्म्मक्षयकरा भवति सा इह वात-व्याधिषु विश्वाचीत्युच्यते बाह्वोरिति द्वित्वंसम्भवपरम् । एकस्मिन्नपि बाहौ विश्वाचीभवति ।” इति भावप्रकाशः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विश्वाची स्त्री विश्वमञ्चति अन्च--क्विप् । १ अप्सरोभेदेवह्निपु० । २ वाहुरोगभेदे भावप्र० तल्लक्षणादि० तत्रोक्तंयथा “अथ विश्वाचीलक्षणमाह “तलं प्रत्यङ्गलीनांया कण्डरा बाहुपृष्टतः । व ह्वेः कर्मक्षयकरी वि-वाचो सा निगद्यते” । कण्डरा महास्नायुः तलं हस्तस्योपरिभागः तलशब्दोऽत्र उपरिवाचकः यथा भूमितल-मिति । तेनायमर्थः बाहुपृष्ठतः बाह्वोः पृष्ठं बाहुपृष्ठ-मारभ्य तलं प्रतिहस्ततलं यावल्लक्षीकृत्य अङ्गुलीनांकाण्डरास्ताः सन्दूष्य बाह्वोः प्रसारणाकुञ्चनादिकर्म-क्षयकरी भवति सा इह वातष्याघिषु विश्वाचीत्युच्यतेव ह्वोरिति द्वित्वं सम्भवपरम् । एकस्मिन्नपि वाहौविश्वाची भवति” भावप्र० ।
Capeller
German
विश्वा॑ची
f.
 allgemein.
Stchoupak
French
विश्वाची-
f.
n.
 d'une Apsaras.