| YouTube Channel

विश्रम् (vizram)

 
Apte
English
विश्रम् [viśram], 4
P.
To take rest, repose, stop
पितामहः प्रजासर्गे त्वयि विश्रान्तवान् प्रभुः
Mb.
 * 12.156.7
प्रसीद विश्राम्यतु वीर वज्रम्
Ku.*
 3.9.
To cease, stop, come to an end.
Apte 1890
English
विश्रम् {c4c} P. 1 To take rest, repose, stop
Ku. 3. 9.
2 To cease, stop, come to an end.
Monier Williams Cologne
English
वि-√ श्रम्
P.
 -श्राम्यति (ep. also श्रमति, °ते
ind.
p.
 श्रा॑म्य, or -श्रम्य),
to rest, repose, recreate one's self,
ŚBr.
MBh.
&c.
to rest from labour, cease, stop, desist,
Kāv.
Kathās.
Rājat.
to rest or depend on (loc. ),
Kāv.
to rest i.e. trust or confide in, rely on
R.
Cāṇ.
to feel at ease or comfortable,
R.
Bhaṭṭ.
 :
Pass.
 -श्राम्यते (aor. व्य्-अश्रामि,
Vop.
esp.
 3. sg.
Impv.
-श्राम्यताम्, ‘you may rest’, ‘enough of this’),
Bhartṛ.
Ratnāv.
 :
Caus.
 -श्रामयति, to cause to rest, make to cease, stop,
ŚāṅkhGṛ.
MBh.
Kāv.
&c.
to cause to rest or settle down on (loc. ),
Ragh.
 :
Desid.
 See वि-शिश्रमिषु.
Monier Williams 1872
English
विश्रम् वि-श्रम्, cl. 4. P. -श्राम्यति (ep.
even cl. 1. -श्रमति), -श्रमितुम्, to cease from
labour or toil, rest, repose
to cease: Pass. -श्रम्-
यते, Aor. व्य्-अश्रमि or व्य्-अश्रामि: Caus. -श्र-
मयति (ep. -श्रामय), -यितुम्, to cause to rest,
make to cease from toil.
Apte Hindi
Hindi
विश्रम्
दिवा* पर* वि-श्रम् -
"विश्राम करना, आराम करना, ठहराना"
विश्रम्
दिवा* पर* वि-श्रम् -
"थमना, अन्त होना"
विश्रम्
दिवा* पर* वि-श्रम् -
"उतरवाना, बसाना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अवलम्ब्, आश्रि, विश्रम्, संश्रि, अधिष्ठा, आलम्ब्, विश्वस्, श्रि, वृत्, समालम्ब्, प्रतिष्ठा
verb
वशिताजन्यः निबन्धनकर्मकः उपजीवनानुकूलः व्यापारः।
"इतोऽपि पुत्राः पितरम् अवलम्बन्ते / आश्रयन्ते।"
Synonyms:
 निवस्, विश्रम्, आश्रि, अवस्था, स्था
verb
अल्पकालं यावत् अन्यत्र निवसनानुकूलः व्यापारः।
"वयं यदा देहलीं गच्छामः तदा शर्मामहोदयस्य गृहे निवसामः।"
Synonyms:
 विश्रम्, उपश्रम्, विरम्, आरम्, उपारम्
verb
आयासानन्तरं क्लान्त्यपनयनानुकूलः व्यापारः।
"पान्थः वृक्षछायायां विश्राम्यति।"
Synonyms:
 अभिष्ठा, आरम्, विश्रम्, आस्था, उपरम्, समास्था, स्था, अन्तर्वस्, अभिबाध्, अभिसंस्था, अवस्था, आयम्, निरम्
verb
गत्यवरोधात्मकः व्यापारः।
"वेगेन गम्यमाना मम यन्त्रद्विचक्रिका सहसा एव अभ्यष्ठात्।"
Stchoupak
French
वि-श्रम्-
se reposer, s'arrêter
reposer sur (loc.)
avoir confiance, se
sentir à son aise, se fier à (loc.)
pass. se reposer (विश्रा̆म्यताम्
assez !)
caus. faire reposer, arrêter
°श्रान्त- qui s'est reposé, qui
repose
arrêté, qui s'arrête à, qui va jusqu'à, terminé
qui se sent.
à son aise
iic. qui n'a plus, qui a cessé
°श्रम-
m.
 °श्रमण- nt.
repos.
विश्रान्त-कथ- a. qui a perdu (l'usage de) la parole, muet.
°पुष्पोद्गम- a. qui a cessé de fleurir.
°विग्रह-कथ- a. pour qui le mot guerre et le mot corps ont cessé de
valoir.
°विलास- a. qui a renoncé aux plaisirs, aux jeux.
°वैर- a. qui n'éprouve plus de haine.