| YouTube Channel

विशोक (vizoka)

 
शब्दसागरः
English
विशोक
mfn.
 (-कः-का-कं) Without grief, happy.
E.
 वि priv., शोक sorrow.
Capeller Eng
English
विशोक
a.
 freed or freeing from grief.
Yates
English
वि-शोक (कः-का-कं)
a. Free from
sorrow or trouble.
n.
 Safety.
Spoken Sanskrit
English
विशोक vizoka
adj.
 free from sorrow
विशोक vizoka
adj.
 containing no description of any sorrow
विशोक vizoka
adj.
 removing sorrow
विशोक vizoka
m.
 Ashoka tree [ Jonesia Asoka - Bot. ]
विशोक vizoka
m.
 cessation of sorrow
Wilson
English
विशोक
mfn.
 (-कः-का-कं) Without grief, happy.
E.
 वि priv., शोक sorrow.
Apte
English
विशोक [viśōka],
a.
 Free from grief, happy.
कः Cessation of grief
सुहृदां च विशोकाय स्वसुश्च प्रियकाम्यया
Bhāg.*
 1.1. 7.
The Aśoka tree. -का Exemption from grief.
Apte 1890
English
विशोक a. Free from grief, happy.
कः The Aśoka tree.
का Exemption from grief.
Monier Williams Cologne
English
वि—शोक a
m.
 cessation of sorrow,
BhP.
वि—शोक mf(आ)n. free from sorrow
removing sor°,
AitBr.
Up.
&c.
containing no description of any sor°,
Sāh.
वि—शोक
m.
 Jonesia Asoka,
L.
N.
 of a spiritual son of Brahmā,
VP.
of a Ṛṣi,
SV.
of the charioteer of Bhīma,
MBh.
of a Dānava,
Kathās.
of a mountain-chain,
MārkP.
वि—शोक
n.
N.
 of a Sāman,
SV.
वि-शोक b See
p.
 952, col. 3.
Monier Williams 1872
English
विशोक वि-शोक, अस्, आ, अम्, freed from grief,
free from sorrow, happy
(अस्), m., N. of a Muni
the Aśoka tree
(आ), f. exemption from grief, (one
of the original properties of man.)
—विशोक-कोट,
N. of a mountain.
—विशोक-देव, अस्, m. a proper
N.
—विशोक-पर्वन्, अ, n., N. of a section of the
Mahā-bhārata.
Macdonell
English
विशोक vi-śoka,
a.
 free from sorrow
removing 🞄sorrow
m.
 N. of the charioteer of 🞄Bhīma
N. of a Dānava: -tā,
f.
 freedom 🞄from sorrow
-śoḍha, incorr. for -soḍha, pp. 🞄√ sah
-śodhana, cs. (√ sudh)
a.
 (ī) cleansing
🞄washing off
n.
 purification (also in the 🞄ritual sense)
-śodh-in,
a.
 cleansing: (-i) -tva, 🞄n. clearing, freeing from obstruction
-śodhya, fp. to be subtracted from (ab.)
-śoṣa, 🞄m. dryness
-śoṣṇa,
a.
 drying
healing 🞄(wounds, —°)
n.
 desiccation, drying up
-śoṣin,
a.
 drying up, withering
making dry.
Apte Hindi
Hindi
विशोक
वि* - विगतः शोको यस्य-प्रा* ब*
"शोक से मुक्त, प्रसन्न"
विशोकः
पुं*
 - -
अशोक वृक्ष
L R Vaidya
English
viSoka {% m. %} The Aśoka tree.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अशोक, विशोक
adjective
निर्गतः शोकः यस्य।
"ब्रह्मज्ञानेन मनुष्यः अशोकः भवति।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
कुक्कुटे तु दीर्घनादश्चर्मचूडो नखायुधः ।
मयूरचटकः शौण्डो रणेच्छुश्च कलाधिकः ॥ १८९ ॥
आरणी विष्किरो बोधिर्नन्दीकः पुष्टिवर्धनः ।
चित्रवाजो महायोगी स्वस्तिको मणिकण्ठकः ॥ १९० ॥
उषाकीलो विशोकश्च व्राजस्तु ग्रामकुक्कुटः ।
-wordlist-
दीर्घनाद (पुं), चर्मचूड (पुं), नखायुध (पुं), मयूरचटक (पुं), शौण्ड (पुं), रणेच्छु (पुं), कलाधिक (पुं), आरणिन् (पुं), विष्कर (पुं), बोधि (पुं), नन्दीक (पुं), पुष्टिवर्धन (पुं), चित्रवाज (पुं), महायोगिन् (पुं), स्वस्तिक (पुं), मणिकण्ठक (पुं), उषाकील (पुं), विशोक (पुं), व्राज (पुं), ग्रामकुक्कुट (पुं)
Mahabharata
English
Viśoka^1, the charioteer of Bhīmasena. § 286 (Rājasūyikap.): II, 33, 1234.--§ 449 (Ājagarap.): III, 177, †12352 (sūtair Vºpramukhaiḥ).--[§ 579 (Bhīshmavadhap.): VI, 54^12, 2303 (Aśokaḥ).]--§ 581 (do.): VI, 64^12, 2821, 2825, 2827.-§ 583 (do.): VI, 77^4, 3355 (Bhīmasenasya sārathiṃ), 3357, 3362.--§ 585 (do.): VI, 95, 4312.--§ 587 (do.): VI, 113, 5264 (sārathiṃ).--§ 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII, 155, 6704
156, 6777.--§ 608 (Karṇap.): VIII, 76, †3832, (†3836), †3844, †3847, (†3848), †3860.
Viśoka^2, a Kaikeya prince. § 608 (Karṇap.): VIII, 82, †4182 (slain by Karṇa).
Viśoka^3 = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
English
विशोक १ / VIŚOKA I. The charioteer of Bhīmasena. In the Bhāratabattle bhagadatta struck him and he fell unconscious. (M.B. bhīṣma parva, Chapter 95, Stanza 76).
विशोक २ / VIŚOKA II. A prince of kekaya. It is mentioned in mahābhārata, droṇa parva, Chapter 82, Stanza 3, that this prince was killed by karṇa in the battle of bhārata.
विशोक ३ / VIŚOKA III. A yādava prince born to kṛṣṇa by trivakrā. This prince who was the disciple of nārada had written the book, “Sātvatatantra”. (bhāgavata, skandha 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विशोकः,
पुं,
 (विगतः शोको यस्मात् ।) अशोक-वृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(शोकाभावः ।यथा, भागवते । १ । १० । ७ ।“उषित्वा हास्तिनपुरे मासान् कतिपयान्हरिः ।सुहृदाञ्च विशोकाय स्वसुश्च प्रियकाम्यया ॥
”युधिष्ठिरस्यानुचरविशेषः । यथा, महाभारते ।२ । ३३ । ३० ।“इन्द्रसेनो विशोकश्च पुरुश्चार्ज्जुनसारथिः ॥
”)शोकरहिते, त्रि ॥
(यथा, भागवते । १ । १९ । २१ ।“लोकं परं विरजस्कं विशोकंयास्यत्ययं भागवतप्रधानः ॥
”स्त्री, संप्रज्ञानसमाधेः पूर्व्वकालीना चित्तवृत्तिः ।यथा, पातञ्जले । १ । ३६ ।“विशोका वा ज्योतिष्मती ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विशोक
पु०
 विगतः शोकः यस्मात् यस्य वा । १ अशोकवृक्षेराजनि० । २ शोकरहिते
त्रि०
 । योगशास्त्रोक्ते ३ चित्त-वृत्तिभेदे स्त्री । “विशोका वा ज्योतिष्मती” पात० सू० ।“विशोका विविधविषवतीति” विवरणम् ।
Capeller
German
विशोक kummerlos, Kummer tilgend
m.
u.
°ता
f.
 Kummerlosigkeit.
Stchoupak
French
वि-शोक-
a. délivré de la douleur
qui délivre de la douleur
m.
cessation de la douleur
n.
 du cocher de Bhīma
d'un Dānava
-ता-
f.
absence de douleur.
°पर्वन्- nt. titre d'une section du MhBh.