विशेषण (vizeSaNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विशेषण mfn.
   (-णः-णा-णं) Discriminative,  attributive.
	 2. Distinctive,  (as
a property,  &c.)
	 n.
  (-णं)
	 1. Distinguishing,  discriminating.
	 2.
An epithet,  an attributive,  an adjective,  (opposed to विशेष्य.)
 E.
  वि
before शिष् to distinguish by attributes,  aff.
   ल्युट् or युच् ।

Capeller Eng

English

 विशेषण a.
  & n.
  distinguishing,  specializing
 n.
  also
doing better,  surpassing
 kind,  species
 the specializing word i.e.
 
attribute,  adjective,  adverb,  or predicate.

Yates

English

 विशेषण (णः-णा-णं) 1.
n.
  A defining
or specifying
 an epithet.
a.
Characteristic.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   विशेषण  vizeSaNa adj.
   discriminative   
   विवेचक  vivecaka adj.
   discriminative    
   विवेकिन्  vivekin adj.
   discriminative   
   साङ्ख्य  sAGkhya adj.
   discriminative    
   विविक्त  vivikta adj.
   discriminative   
   विवेकिता  vivekitA f.
   discriminativeness   
   विवेकित्व  vivekitva n.
   discriminativeness  
   विवेक्तृत्व  vivektRtva n.
   discriminativeness   
   उपाधि  upAdhi m.
   discriminative appellation  
   विप्रनष्टविशेषक  vipranaSTavizeSaka adj.
   one who has lost his discriminative faculty     
            

 
   विशेषण  vizeSaNa n.
   word which particularizes or defines   
   क्रियाविशेषण  kriyAvizeSaNa n.
   that which defines an action more closely   
   निर्देष्टृ  nirdeSTR adj.
   who or what points out or shows or defines   
   विशेष  vizeSa m.
   word which defines or limits the meaning of another word     
            

 
   विशेषण  vizeSaNa  adj.
   distinctive  
   विशेषण  vizeSaNa  adj.
   qualifying   
   विशेषण  vizeSaNa  adj.
   specifying  
   विशेषण  vizeSaNa  adj.
   discriminative   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   distinguishing mark or attribute  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   distinction   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   act of distinguishing  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   species   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   epithet  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   particularization   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   attribute  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   predicate   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   differencer  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   discrimination   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   kind  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   apposition   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   word which particularizes or defines  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   excelling   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   adverb  
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   surpassing   
   विशेषण  vizeSaNa  n.
   distinguishing     
            

 
   विशेषण  vizeSaNa n.
   word which particularizes or defines

 
   विशेषण  vizeSaNa adj.
   distinctive   
   व्यावर्तक  vyAvartaka adj.
   distinctive    
   प्रज्ञान  prajJAna n.
   distinctive mark  
   वैलिङ्ग्य  vailiGgya n.
   absence of distinctive marks   
   विलक्षण  vilakSaNa n.
   any state or condition which is without distinctive mark or for which no cause can be assigned     
            

 
   विशेषण  vizeSaNa adj.
   specifying   
   विशेषक  vizeSaka adj.
   specifying    
   निर्धार  nirdhAra m.
   taking out or specifying one out of many  
   निर्धारण  nirdhAraNa n.
   taking out or specifying one out of many     
            

 
   विशेषण  vizeSaNa adj.
   qualifying    
   विशेषक  vizeSaka adj.
   qualifying     
   काणुक  kANuka adj.
   an adjective qualifying saras   
   उपाधि  upAdhi m.
   qualifying term added to a too general middle term to prevent ativyApti    

Wilson

English

 विशेषण
mfn.
   (-णः-णा-णं)
1 Discriminative,  attributive.
2 Distinctive,  (as a property,  &c.)
n.
  (-णं)
1 Distinguishing,  discriminating.
2 An epithet,  an attribute,  an adjective.
E.
  वि before शिष to distinguish by attributes,  aff.
   ल्युट् or
युच्.

Apte

English

विशेषण [viśēṣaṇa],  a.
 

Attributive.

Distinctive
 सूक्ष्मं विशेषणं तेषामवेक्षेच्छास्त्रचक्षुषा Mb.
 *  12.217.28.

णम् Distinguishing,  discrimination,  particularization
 भावनं ब्रह्मणः स्थानं धारणं सद्विशेषणम् Bhāg.*
  3.26.46.

Distinction,  difference
 स्वानुभूत्या तिरोभूतमायागुणविशेषणम् Bhāg.*
  3.33.25.

A word which particularizes,  qualifies,  or defines another,  an adjective,  attribute,  epithet (opp.  विशेष्य)
 भक्षयतिश्च नञ्विशेषणम् ŚB. on MS.*  6.2.19
 उपपन्नमिदं विशेषणं वायोः V.*
  3
 विशेषणैर्यत् साकूतैरुक्तिः परिकरस्तु सः K. P.*
   1. (विशेषण is said to be of three kinds व्यावर्तक,  विधेय,  and हेतुगर्भ).

A distinguishing feature or mark.

Species,  kind. 

Surpassing,  excelling
 अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे Mb.
 *  1.1.73
 पराक्रमे$न्योन्य- विशेषणेन Ki.*
  17.32. Comp.
   -असिद्धः N.
  of a kind of हेत्वाभास. -पदम् a title of honour.

Apte 1890

English

 विशेषण a. 1 Attributive. 
2 Distinctive. 
णं 1 Distinguishing,  discrimination. 
2 Distinction,  difference. 
3 A word which particularizes,  qualifies,  or defines another,  an adjective,  attribute,  epithet (opp. विशेष्य)
 उपपन्नमिदं विशेषणं वायोः V. 3
 विशेषणैर्यत्साकूतैरुक्तिः परिकरस्तु सः K. P. 10. (विशेषण is said to be of three kinds व्यावर्तक,  विधेय,  and हेतुगर्भ). 
4 A distinguishing feature or mark. 
5 Species,  kind. 
6 Surpassing,  excelling
 अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे Mb. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-शेषण mfn.
   distinguishing,  discriminative,  specifying,  qualifying,  L.
 

 distinctive (as a property),  W.
 

 वि-शेषण n.
  the act of distinguishing &c.
  ,  distinction,  discrimination,  particularization,  BhP.
  
 Sarvad.
 
 Sāh.
 

 a distinguishing mark or attribute,  MBh.
  

 (in gram.
  ) ‘differencer’,  a word which particularizes or defines (another word which is called वि-शेष्य,  q.v.),  attribute,  adjective,  adverb,  apposition,  predicate,  Pāṇ.
 
 Tarkas.
 
 Sāh.
  &c.
  

 a species,  kind,  MBh.
   vii,  1124

 surpassing,  excelling,  ib. i,  73

 (in rhet.) =
  विशेषोक्ति,  Sāh.
 

Monier Williams 1872

English

 वि-शेषण,  अस्,  ई,  अम्,  distinguishing,  discrimina-
tive,  attributive
 distinctive (as a property &c.)
(अम्),  n. the act of distinguishing or discriminating, 
distinction,  discrimination
 a distinguishing mark or
attribute
 a word which particularizes or defines
another word,  the ‘differencer’ or distinguisher of
another word (which other word is called वि-शेष्य, 
q. v.)
 an epithet,  attribute,  adjective
 a word used
in apposition.
—विशेषण-ता,  f. the state of a dis-
tinguisher or of distinguishing,  the being a distin-
guishing mark
 the being an adjective
 individuality.
—विशेषणता-सम्बन्ध,  अस्,  m. the relation of
predicability,  relation of predicate to subject.
—वि-
शेषण-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  endowed with discrimi-
nation
 having a distinguishing attribute.
—विशे-
षण-वर्ग,  अस्,  m.,  N. of a division of the Śabda-
ratnāvalī lexicon.

Macdonell

English

 विशेषण vi-śeṣaṇa,  a.
  distinguishing,  particularizing
 🞄n.  that which differentiates,  🞄viz. attribute,  adjective,  adverb,  apposition,  🞄or predicate
 distinguishing
 particularization
 🞄species,  kind
 surpassing (rare): -tva,  🞄n.  adjectival nature
 -pada,  n.
  honorific 🞄title
 -viśeṣya-tā,  f.
 ,  -viśeṣya-bhāva,  🞄m.  relation of predicate and subject.

Benfey

English

 विशेषण विशेषण,  i. e. वि-शिष् +
अन, 
 I. adj.
 
 1. Discriminative.
 2.
Distinctive.
 II. n.
 
 1. Distinguishing, 
discriminating.
 2. An attribute,  epi-
thet,  Vikr. 20,  3.
 -- Comp.
 
निस्-,  adj.
 
without attributes,  Bhāg. P. 2,  10,  34.
स-,  adj.
  distinguished,  characterised.

Apte Hindi

Hindi

विशेषण
वि* - वि + शिष् + ल्युट्
गुणवाचक

विशेषणम्
नपुं*
   - -
"विभेदन,  विवेचन"

विशेषणम्
नपुं*
   - -
"प्रभेदन,  अन्तर"

विशेषणम्
नपुं*
   - -
"वह शब्द जो किसी दूसरे शब्द की विशेषता प्रकट करता है,  गुणवाचक शब्द,  गुण,  विशेषता"

विशेषणम्
नपुं*
   - -
प्रभेदक लक्षण या चिह्न

विशेषणम्
नपुं*
   - -
"जाति,  प्रकार"

L R Vaidya

English

 viSezaRa {% n. %} 1. Distinguishing,  discriminating
distinction
a distinguishing mark,  an attribute
a word which particularizes another,  an adjective (in gram.),  (op. to विशेष्य).

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 viśeṣaṇa,  m. (recorded only as nt.),  distinction,  distinguishing trait: (yasmāc ca jāter na) viśeṣaṇo 'sti tasmān na vai varṇacatuṣka eva Divy 〔630.11〕 (vs,  printed as prose
 °ṣaṇam asti would be unmetr.),  and since there is no distinction of birth,  therefore the four castes simply do not exist.

Abhyankara Grammar

English

विशेषण  attribute: adjective
 any word which qualifies another
 hence,  subordinate
 cf. विशेषणानां चाजातेः । जातिर्यद्विशेषणम् ,  आहोस्वित् जातेर्यानि विशेषणानि । M.Bh. on P.I.2.52.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyad pa
१) विशेष २) विशेषण

khyad par
१) अक्षुण्ण° २) अतिशय ३) उन्तर ४) उपाधि ५) प्रकर्ष ६) भेद ७) ८) विशिषट ९) विशेष १०) विशेषण ११) विशेषतः १२) व्याप्त्या

khyad par du byed pa
विशेषण

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

हि
हि,  विशेषण,  हेतु
हि स्याद्विशेषणे हेतौ तु स्याद्भेदेऽवधारणे ॥ ८८१ ॥
verse 5.1.1.881
page 0101

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विशेषणं,  क्ली,
   (विशिष्यतेऽनेनेति । वि + शिष +ल्युट् ।) विशेष्यधर्म्मः । स तु गुणादिः । यथा ।नीलोत्पलमित्यादि । विशिष्यते सम्बुध्यते अनेन ।छत्रेण छात्रमद्राक्षीदिति । भेदयति अन्यपदार्थंपृथक् करोति इति भेदकम् । नाम्ना शिवःगोत्रेण गार्ग्यः । विशेषणं दृष्टमेव भेदयति ।भेदकन्तु अदृष्टमेव भेदयति । इति विशेषण-भेदकयोर्भेदः । इति मुग्धबोधटीकायां दुर्गा-दासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विशेषण न०
  विशिष्यतेऽनेन वि + शिष--ल्युट् । भेदकधर्मेगुणक्रियादौ यथा नीलम् उत्पलं चलो गौरित्यादौगुणक्रियादिर्भेदकधर्मः ।विशेषणञ्च त्रिविधं व्यावर्त्तकं विधेयं हेतुगर्भञ्च । तत्राद्यंनीलो घट इत्यादौ नीलः,  द्वितीयं पर्वतो वह्निमान्” अत्रवह्निर्विधेयविशेषणम् । “न्यक्कारो ह्ययमेव मे यदरयः” इत्यादौलक्कारोविधेयः । तृतीयं यथा सुरापः पततीत्यादौ सुरा-पानं हेतुगर्भविशेषणम् । तस्य भावः तल् । विशेषणताप्रका-रताख्यविषताभेदे स्वरूपसम्बन्धविशेषे च स्त्री । स च तत्-पदजन्यबोधविषयत्वेन शक्तिविषयत्वरूपः । अभावप्रत्यक्षेसन्निकर्षभेदे च । यथा घटाभाववद् भूतलमित्यादि चाक्षुष-प्रत्यक्षे भूतलांशे घटाभावस्य विशेषणता सन्निकर्षः ।“विशेषणतया तद्वदभावानां ग्रहो भवेत्” भाषा० । साच नानाविधा यथोक्तं“यद्यपि विशेषणता नानाविधा तथाहि भूतलादौ घटा-भावः संयुक्तविशेषणतया गृह्यते,  संख्यादौ रूपत्वाद्य-भावः संयुक्तसमवेतविशेषणतया,  संख्यात्वादौ रूपाद्यभावःसंयुक्तसमवेतविशेषणतया,  शब्दाभावः केवलश्रोत्रावच्छिन्न-विशेषणतया । कत्वादौ खत्वाद्यभावः श्रोत्रावच्छिन्न-समवेतविशेषणतया । एवं कत्वावच्छिन्नाभावे खत्वा-भावादिकं विशेषणविशेषणतया । एवं घटाभावादौपटाद्यभावः संयुक्तविशेषणविशेषणतया । एवमन्यदप्यूहंतथापि विशेषणतात्वरूपेणैकेव सा गण्यते । अन्यथाषोढा सन्निकर्ष इति प्राचां प्रवादो व्याहन्यतेति” सि०मुक्ता० । “प्रत्यक्षं समवायस्य विशेषणतया भवेत्” भाषा०उक्तेः समवायप्रत्यक्षसन्निकर्षभेदे च ।

Capeller

German

 विशेषण unterscheidend,  näher bestimmend
n.
  Unterscheideung,  Spezialisierung ,  Art
das Bessermachen,  Übertreffen
 nähere
Bestimmung o. Bestimmungswort (g.).

Stchoupak

French

 वि-शेषण-
 ag. qui distingue,  qui spécifie 
 nt. spécification 
excellence,  supériorité 
 attribut (philos. et gramm. ),  qualificatif,  adjectif 
signe de distinction 
 °शेषित- v. {%°ŚIṢ- 
 °śeṣin- %} a. distinct, 
individuel 
 ifc. qui cherche à surpasser 
 °शेष्य- nt. substantif. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.