| YouTube Channel

विशालाक्ष (vizAlAkSa)

 
शब्दसागरः
English
विशालाक्ष
mfn.
 (-क्षः-क्षी-क्षं) Having large or beautiful eyes.
m.
 (-क्षः)
1.
ŚIVA.
2. GARUḌA.
f.
 (-क्षी) PĀRVATĪ.
E.
 विशाल large, and अक्षि the
eye, टच्
aff.
Capeller Eng
English
विशालाक्ष
f.
 ई the same.
Yates
English
विशाला_क्ष (क्षः-क्षी-क्षं) 1.
m.
 Shiva,
Garuḍa.
f.
 Durgā. a. Having
large eyes.
Wilson
English
विशालाक्ष
mfn.
 (-क्षः-क्षी-क्षं) Having large or beautiful eyes.
m.
(-क्षः)
1 ŚIVA.
2 GARUḌA.
f.
 (-क्षी) PĀRVATĪ.
E.
 विशाल large, and अक्षि the eye, टच्
aff.
Monier Williams Cologne
English
विशालाक्ष mf(ई)n. large-eyed,
MBh.
R.
विशालाक्ष
m.
 a screech-owl,
L.
N.
 of Śiva (also as author of a Śāstra),
MBh.
Kām.
Daś.
of Garuḍa,
L.
of a son of Garuḍa,
MBh.
of a serpent-demon,
Hariv.
 of a son of Dhṛta-rāṣṭra, ib.
विशालाक्ष
n.
N.
 of the Śāstra composed by Śiva Viśālākṣa,
MBh.
 xii, 2203.
Apte Hindi
Hindi
विशालाक्ष
वि* विशाल-अक्ष -
बड़ी-बड़ी आँखों वाला
L R Vaidya
English
viSAla-akza {% m. %} 1. an epithet of Śiva
2. of Garuḍa.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Viśālākṣa,
(1) n. of a disciple of Buddha: Mv 〔i.183.1〕
(2) n. of a yakṣa: Māy 〔51〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
विशालाक्ष m. S I, 453, 5 °N. eines Dichters
I, 471, 5 नीतिशास्त्रकर्तृविशेष.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ॥ ३८ ॥
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः ।
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ॥ ३९ ॥
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः ।
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ॥ ४० ॥
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः ।
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ॥ ४१ ॥
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः ।
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ॥ ४२ ॥
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ।
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ॥ ४३ ॥
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः ।
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ॥ ४४ ॥
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ ।
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ॥ ४५ ॥
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः ।
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ॥ ४६ ॥
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः ।
-wordlist-
निधनाक्ष (पुं), महासत्त्व (पुं), प्रमोदित (पुं), रत्नगर्भ (पुं), उत्तराशाधिपति (पुं), सत्यसङ्गर (पुं), धनकेलि (पुं), सुप्रसन्न (पुं), परिविद्ध (पुं), वसुप्रभा (स्त्री), वसुसारा (स्त्री), नन्दिवर्धन (पुं), बहुरूप (पुं), सुप्रसाद (पुं), मिहिराण (पुं), अपराजित (पुं), कङ्कटीक (पुं), गुह्यगुरु (पुं), भगनेत्रान्तक (पुं), खरु (पुं), परिणाह (पुं), दशबाहु (पुं), सुभग (पुं), अनेकलोचन (पुं), गोपाल (पुं), वरवृद्ध (पुं), अहिपर्यङ्क (पुं), पांसुचन्दन (पुं), कूटकृत् (पुं), मन्दरमणि (पुं), नवशक्ति (पुं), महाम्बुक (पुं), कोणवादिन् (पुं), शैलधन्वन् (पुं), विशालाक्ष (पुं), क्षतस्वन (पुं), उन्मत्तवेष (पुं), शबर (पुं), शिताङ्ग (पुं), धर्मवाहन (पुं), महाकान्त (पुं), वह्निनेत्र (पुं), स्त्रीदेहार्द्ध (पुं), नृवेष्टन (पुं), महानाद (पुं), नराधार (पुं), भूरि (पुं), एकादशोत्तम (पुं), जोटिन् (पुं), जोटीङ्ग (पुं), अर्धकूट (पुं), समिर (पुं), धूम्र (पुं), योगिन् (पुं), उलन्द (पुं), यजत (पुं), काल (पुं), जटाधर (पुं), दशाव्यय (पुं), सन्ध्यानाटिन् (पुं), रेरिहाण (पुं), शङ्कु (पुं), कपिलाञ्जन (पुं), जगद्रोणि (पुं), अर्धकल (पुं), दिशांप्रियतम (पुं), अतल (पुं), जगत्स्रष्टा (पुं), कटाटङ्क (पुं), कटप्रू (पुं), हीरहृत् (पुं), कर (पुं)
नाममाला
Sanskrit
स्कन्दपितृ, शङ्कर, शम्भु, शिव, स्थाणु, महेश्वर, त्र्यम्बक, धूर्जटि, शर्व, पिनाकिन्, प्रमथाधिप, त्रिपुरारि, विशालाक्ष, गिरीश, नीललोहित, रुद्र, इन्दुमौलि, यज्ञारि, त्रिनेत्र, वृषभध्वज, उग्र, शूलिन्, कपालिन्, शिपिविष्ट, भव, हर, उमापति, विरूपाक्ष, विश्वरूप, कपर्दिन्
तत्पिता शङ्करः शम्भुः शिवः स्थाणुर्महेश्वरः ।
त्र्यम्बको धूर्जटिः शर्वः पिनाकी प्रमथाधिपः ॥ ६८ ॥
त्रिपुरारिर्विशालाक्षो गिरिशो नीललोहितः ।
रुद्रेन्दुमौलिर्यज्ञारिस्त्रिनेत्रो वृषभध्वजः ॥ ६९ ॥
उग्रः शूली कपाली च शिपिविष्टो भवो हरः ।
उमापतिर्विरूपाक्षो विश्वरूपः कपर्द्यपि ॥ ७० ॥
verse 0.1.1.68
page 0036
Mahabharata
English
Viśālāksha^1, a son of Dhṛtarāshṭra. § 130 (Aṃśāvat.): I, 67, 2736 (enumeration).--§ 182 (Dhṛtarāshṭraputranāmak.): I, 117, 4549 (do.).--§ 585 (Bhīshmavadhap.): VI, 88, 3901 (among seven sons of Dhṛtarāshṭra who attacked Bhīmasena), 3904, 3912 (slain by Bhīmasena).
Viśālāksha^2, a Matsya warrior. § 552 (Goharaṇap.): IV, 32, 1054.
Viśālāksha^3, a Suparṇa, son of Garuḍa. § 564 (Mātalīyop.): V, 101, 3594.
Viśālāksha^4 = Śiva, q.v.
Viśālāksha^5 (XII, 2203), v. Vaiśālāksha.
पुराणम्
English
विशालाक्ष १ / VIŚĀLĀKṢA I. One of the hundred sons of dhṛtarāṣṭra. Mention is made in mahābhārata, bhīṣma parva, Chapter 88, Stanza 15, that this viśālākṣa was killed by Bhīmasena in the battle of bhārata.
विशालाक्ष २ / VIŚĀLĀKṢA II. Younger brother of King virāṭa. He had another name madirākṣa. (M.B. virāṭa Parva, Chapter 32, Stanza 19).
विशालाक्ष ३ / VIŚĀLĀKṢA III. A son of garuḍa, (mahābhārata, Udyoga Parva, Chapter 101, Stanza 9).
विशालाक्ष ४ / VIŚĀLĀKṢA IV. A King of mithilā. He was present at the sacrifice of rājasūya (Imperial consecration) of yudhiṣṭhira. (bhāgavata, skandha 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विशालाक्षः,
पुं,
 (विशाले अक्षिणी यस्य । समासेषच् ।) हरः । (यथा, महाभारते । १२ । ५९ । ८० ।“ततस्तां भगवान्नीतिं पूर्व्वं जग्राह शङ्करः ।बहुरूपो विशालाक्षः शिवः स्थाणुरुमापतिः ॥
”)गरुडः । (तद्वंशीयविशेषः । यथा, महा-भारते । ५ । १०१ । ९ ।“अनिलश्चानलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली ॥
”)सुनेत्रे, त्रि । इति मेदिनी ॥
(यथा, महा-भारते । ३ । ३९ । ७० ।“ददामि ते विशालाक्ष चक्षुः पूर्व्वऋषि-र्भवान् ॥
”)विष्णुः । इति केचित् ॥
(धृतराष्ट्रपुत्त्रः । यथा, महाभारते । १ । ११७ । ९ ।“अपराजितः कुण्डशायी विशालाक्षो दुरा-धरः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विशालाक्ष
पु०
 विशाले अक्षिणी यस्य षच्समा० । १ महादेवे, २ गरुडे, ३ विष्णौ च ४ वृहन्नेत्रे,
त्रि०
 मेदि० । ५ पार्वत्यां६ नागदन्त्यां च स्त्री राजनि० ङीष् । ७ वरस्त्रियां स्त्रीविश्वः । ८ योगिनीभेदे स्त्री ।
Capeller
German
विशालाक्ष,
f.
 ई großäugig.