| YouTube Channel

विवृ (vivR)

 
Apte
English
विवृ [vivṛ], 5, 9
U.
To cover up, stop.
To open
स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवेः
Bhāg.*
1.3.5
स्वजनस्य हि दुःखमग्रतो विवृतद्वारमिवोपजायते
Ku.*
4.26.
To unfold, disclose, reveal, show, display
द्वन्द्वानि भावं क्रियया विवव्रुः
Ku.*
3.35
N.*
9.1
Bk.*
7.73
Śi.*
16.3.
To speak, utter
श्रवणकटु नृपाणामेकवाक्यं विवव्रुः
R.*
6.85.
To teach, explain, expound
यस्मै मुनिर्बह्म परं विवव्रे
Mv.*
2.43.
To spread
दिशि दिशि निरपेक्षस्तावकीनं विवृण्वन् (परिमलम्)
Bv.*
1.5.
to choose.
To unsheath a sword.
To part, comb (hair).
Apte 1890
English
विवृ {5} {c9c} U. 1 To cover up, stop.
2 To open
Ku. 4. 26.
3 To unfold, disclose, reveal, show, display
द्वंद्वानि भावं क्रियया विवव्रुः Ku. 3. 35
N. 9. 1
Bk. 7. 73, Śi. 16. 30.
4 To speak, utter
श्रवणकटु नृपाणामेकवाक्यं विवव्रुः R. 6. 85.
5 To teach, explain, expound
Mv. 2. 43.
6 To spread
Bv. 1. 5.
7 To choose.
Monier Williams Cologne
English
वि-√ 1. वृ (cf. व्य्-√ ऊर्णु)
P.
Ā. -वृणोति, -वृणुते
&c.
(in later language Ā. only intrans. or
m.
c.
in Vedaaor. often व्य्-आवर्, -आवो, -आवः
inf.
-वरितुम्, or -वरीतुम्)
to uncover, spread out, open, display, show, reveal, manifest,
RV.
&c.
&c.
to illumine (darkness),
RV.
to unsheath (a sword),
VarBṛS.
to part, comb (hair),
HPariś.
to explain, describe, comment upon,
MBh.
Kāv.
&c.
to cover, cover up, stop up,
MBh.
Hariv.
(perhaps always w.r. for पि-वृ
=
अपि-√ वृ, q.v.)
pf. वि-ववार (Śiś. xix, 100)
=
विवारयाम्-आस, जघान (Sch.)
Monier Williams 1872
English
विवृ वि-वृ, cl. 5. 9. P. A. -वृणोति, -वृणुते,
वृणाति, -वृणीते (in the Veda the form व्य्-अवर्
frequently becomes व्य्-आवर् or व्य्-आवः), -वरितुम्,
-वरीतुम्, to uncover, spread out, open, unfold, dis-
play, discover, reveal, make clear, illuminate, make
manifest, proclaim, publish, explain, describe, com-
ment upon
to cover over, cover up, stop up
to
obtain (Ved., according to Sāy. on Ṛg-veda VII. 90,
4. विवव्रुः = व्यवृण्वन् = अलभन्त).
Apte Hindi
Hindi
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
"ढक देना, ठहरना"
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
खोलना
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
"तह खोलना, भंडाफोड़ करना, भेद खोलना, प्रकट करना, प्रदर्शन"
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
"सिखाना, व्याख्या करना, स्पष्ट करना"
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
फैलाना
विवृ
"भ्वा*, स्वा* , क्र्या* उभ* " वि-वृ -
चुनना
विवृ
स्वा*क्रया*उभ* - -
म्यान से तलवार निकालना
विवृ
स्वा*क्रया*उभ* - -
कंघे से माँग फाड़ना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विवृ, प्रकाशय, व्यञ्जय, प्रकटीकृ, स्पष्टीकृ, भिद्, भेदय
verb
पूर्वम् अज्ञातस्य ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"प्रतिदिनं समाचारपत्राणि नेतॄणां नूतनानि कार्याणि विवृण्वन्ति।"
Synonyms:
विवृ, व्याख्या, व्याचक्ष्, निरूपय, द्योतय, व्यंज्, व्यञ्ज्, व्यंजय, व्यञ्जय, स्फुटीकृ, विशदीकृ, व्याकृ, प्रवच्, प्रकाशय, स्पष्टीकृ
verb
कस्यचन विषयस्य अवबोधनानुकूलः व्यापारः।
"अध्यापकः बालकं गणितम् ज्ञापयति"
Synonyms:
वर्ण्, विवृ, निर्वर्ण्, उपवर्ण्, अनुवर्ण्, कथ्, परिगद्, प्रदृश्, प्रब्रू
verb
विस्तरेण विशिष्टं विषयम् अधिकृत्य वाक्यप्रबन्धानुकूलः व्यापारः।
"सः ह्यस्तनान् वृत्तान्तान् वर्णयति।"
Stchoupak
French
वि-वृ-
1 choisir.
वि-वृ-
2 ouvrir (moy. s'ouvrir)
révéler, interpréter
couvrir,
envelopper
tuer
°वृत- ouvert, découvert, (sol) nu
mis à nu, qui
n'est pas couvert (not. de blessures)
révélé, expliqué
ouvert (son)
-अम्
-ए publiquement
nt. sol nu
°वृत्य ouvrant.
विवृत-द्वार- a. qui a un accès libre
qui n'est pas entravé.
°पौरुष- a. qui manifeste de la vaillance.
°भाव- a. d'un naturel ouvert, franc.
विवृतानन- a. la gueule ouverte
-त्व- nt. fait d'avoir la gueule
ouverte.