| YouTube Channel

विवादः (vivAdaH)

 
Apte
English
विवादः [vivādḥ], 1 (a) A dispute, contest, contention, controversy, discussion, debate, quarrel, strife
अलं विवादेन
Ku.*
 5.82
एतयोर्विवाद एव मे न रोचते
M.*
 1
एकाप्सरःप्रार्थितयो- र्विवादः
R.*
 7.53
विक्रीते करिणि किमङ्कुशे विवादः Subhāṣ. (b) Argument, argumentation, discussion.
Contradiction
एष विवाद एव प्रत्याययति
Ś.*
 7.
A litigation, law-suit, contest at law
सीमाविवादः, विवादपदम्
&c.
(it is thus defined: ऋणांदिदायकलहे द्वयोर्बहुतरस्य वा विवादो व्यवहारश्च)
see व्यवहार also.
Crying aloud, sounding.
An order, command
तस्याननादुच्चरितो विवादश्चस्खाल वेलास्वपि नार्णवानाम्
R.*
 18.43.
Comp.
 -अर्थिन्
m.
a litigant.
a plaintiff, complainant, prosecutor. -पदम् a title of dispute
विवादपदनिबन्धः Kau.
A.
 3. -वस्तु
n.
 the subject of dispute, the matter at issue.
Apte 1890
English
विवादः 1 (a) A dispute, contest, contention, controversy, discussion, debate, quarrel, strife
अलं विवादेन Ku. 5. 82
एतयोर्विवाद एव मे न रोचते M. 1
एकप्सरःप्रार्थितयार्विवादः R. 7. 53. (b) Argument, argumentation, discussion.
2 Contradiction
एष विवाद एव प्रत्याययति Ś. 7.
3 A litigation, law-suit, contest at law
सीमाविवादः, विवादपदं &c.
(it is thus defined:
ऋणादिदायकलहे द्वयोर्बहुतरस्य वा विवादो व्यवहरश्च)
see व्यवहर also.
4 Crying aloud, sounding.
5 An order, a command
तस्याननादुच्चरितो विवादश्चस्खाल वेलास्वपि नार्णवानां R. 18. 43.
Comp.
आर्यिन् m. {1} a litigant. {2} a plaintiff, complainant, prosecutor.
पदं a title of dispute.
वस्तु n. the subject of dispute, the matter at issue.
Apte Hindi
Hindi
विवादः
पुं*
 - वि + वद् + घञ्
"कलह, प्रतियोगिता, संघर्ष"
विवादः
पुं*
 - -
"तर्क, तर्कना, चर्चा"
विवादः
पुं*
 - -
वचन विरोध
विवादः
पुं*
 - -
"मुकदमेबाजी, क़ानूनी नालिश, क़ानूनी संघर्ष, सीमाविवादः, विवादपदम् आदि, "
विवादः
पुं*
 - -
"उच्चक्रंदन, ध्वनन"
विवादः
पुं*
 - -
"आदेश, आज्ञा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विवादः, वाग्युद्धम्
noun
अकारणं प्रवृत्तः वादः।
"रामश्यामयोः अद्य केनचित् कारणेन विवादः जातः।"
Synonyms:
 विवादः, कलहः, वादः, विप्रलापः, विप्रतिपत्तिः
noun
यस्य विषयस्य द्वौ अथवा अधिकाः विरोधिनः पक्षाः सन्ति तथा च यस्य सत्यतायाः निर्णयः न जातः।
"रामश्यामयोः मध्ये वर्तमानस्य भूमिविषयस्य विवादस्य निर्णयः न जातः।"
Synonyms:
 वादः, विचारः, विवादः, वादानुवादः, विप्रतिपत्तिः, वितर्कः, वादयुद्धं, हेतुवादः
noun
कमपि विषयमधिकृत्य खण्डनमण्डनात्मिका चर्चा।
"अत्यधिकेन वादेन कार्यं नश्यति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: विवादः
Root: विवाद
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Dispute
Shloka(s):
2|4|24|2 ► विभाषणं विवादे स्यादनुवादोऽनुभाषणम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|24|2 ⇢ विभाषणम् (विभाषण) (नपुं) ⇒ Dispute ⇒
➠ 2|4|24|2 ⇢ विवादः (विवाद) (पुं) ⇒ Dispute ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
விவாத3: : தர்க்கம், விவாதம், வழக்கு, கட்டளை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विवादः,
पुं,
 विरुद्धो वादो विवादः । स च धन-विभागादिविषयन्यायादिः । इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । व्यवहारः २ । इत्यमरः ॥
ऋणादि-न्यायः ३ । इति जटाधरः ॥
“ऋणादिदायकलहे द्वयोर्ब्बहुतरस्य वा ।विवादो व्यवहारश्च द्बयमेतन्निगद्यते ॥
”इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
मात्रादिना विवादनिषेधो यथा, --“आचरेत् सर्व्वधर्म्मं तद्विरुद्धन्तु न चाचरेत् ।मातापित्रतिथीत्युच्चैर्विवादं नाचरेत् गृही ॥
”इति गारुडे ९६ अध्यायः ॥
* ॥
अष्टादश विवादस्थानानि यथा, --“तेषामाद्यमृणादानं निःक्षेपोऽस्वामिविक्रयः ।सम्भूय च समुत्थानं दत्तस्यानपकर्म्म च ॥
वेतनस्यैव चादानं संविदश्च व्यतिक्रमः ।क्रयविक्रयानुशयो विवादः स्वामिपालयोः ॥
सीमाविवादधर्म्मश्च पारुष्ये दण्डवाचिके ।स्तेयञ्च साहसञ्चैव स्त्रीसंग्रहणमेव च ॥
स्त्रीपुंधर्म्मो विभागश्च द्यूतमाह्वयमेव च ।पदान्यष्टादशैतानि व्यवहारस्थिता विदुः ॥
”इति मनुः ॥
अस्यार्थः । स्वधनस्यान्यस्मिन्नर्पणरूपो निक्षेपः ।अस्वामिना च कृतो विक्रयः । सम्भूय बणिगा-दीनां क्रियानुष्ठानम् । दत्तस्य धनस्यापात्र-बुद्ध्या क्रोधादिना वा ग्रहणम् । कर्म्मकारस्यभृतेरदानम् । कृतव्यवस्थातिक्रमः । क्रये विक्रयेच कृते पश्चात् या विप्रतिपत्तिः । स्वामिपशु-पालयोर्विवादः । ग्रामादिसीमाविप्रतिपत्तिः ।वाक्पारुष्यं आक्रोशनादि । दण्डपारुष्यं ताड-नादि । स्तेयं निह्नवेन धनग्रहणम् । साहसंप्रसह्य धनहरणादि स्त्रियाश्च परपुरुषसम्पर्कः ।स्त्रीसहितस्य पुंसो धर्म्मव्यवस्था । पैतृकादि-धनस्य विभागः । द्यूतं अक्षादिक्रीडा । आहूयपण्यव्यवस्थापूर्व्वकं पक्षिमेषादिप्राणियोधनम् ।इति कुल्लूकभट्टः ॥
(कलहः । यथा, रघुः ।७ । ५३ ।“परस्परेण क्षतयोः प्रहर्त्रो-रुत्क्रान्तवाय्वोः समकालमेव ।अमर्त्त्यभावेऽपि कयोश्चिदासी-देकाप्सरःप्रार्थितयोर्बिवादः ॥
”)