विवाद (vivAda)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishविवाद - vivAda - - dispute
विवाद - vivAda - - controversy
विवाद - vivAda - - contest at law
विवाद - vivAda - - litigation
विवाद - vivAda - - sound or command
विवाद - vivAda - - contending
विवाद - vivAda - - argument
विवाद - vivAda - - appeal [ jur. ]
विवाद - vivAda - - regarding
विवाद - vivAda - - quarrel
विवाद - vivAda - - contention
विवाद - vivAda - - lawsuit
विवाद - vivAda - - legal dispute
विवाद - vivAda - - contest between or with or about
विवाद - vivAda - - contest between
श्रमिक-विवाद - zramika-vivAda - - trade dispute [ between labour and ccapital ]
विवाद vivAda controversy
निन्दा nindA controversy
प्रौढि prauDhi controversy
वाद vAda controversy
वादानुवाद vAdAnuvAda controversy
प्रश्न prazna controversy
वाद-प्रतिवाद vAda-prativAda controversy
वाद- प्रतिवाद vAda- prativAda controversy
परवाद paravAda controversy
प्रतियोग pratiyoga controversy
प्रश्नविवाद praznavivAda controversy
वादप्रतिवाद vAdaprativAda controversy
वाग्विरोध vAgvirodha controversy
वादसाधन vAdasAdhana controversy
वादयुद्ध vAdayuddha controversy
वाग्युद्ध vAgyuddha controversy
वादवाद vAdavAda causing a controversy
वितण्डा vitaNDA fallacious controversy
वादरत vAdarata addicted to controversy
प्रतिप्राश् pratiprAz opponent in controversy
प्रतिप्रश्नम् pratipraznam with regard to the controversy
विवादसंवादभू vivAdasaMvAdabhU matter or subject of controversy or discussion
चोद्य codya difficult question raised to invite for controversy
Wilson
EnglishApte
Englishविवादः [vivādḥ], 1 (a) A dispute, contest, contention, controversy, discussion, debate, quarrel, strife
अलं विवादेन 5.82
एतयोर्विवाद एव मे न रोचते 1
एकाप्सरःप्रार्थितयो- र्विवादः 7.53
विक्रीते करिणि किमङ्कुशे विवादः Subhāṣ. (b) Argument, argumentation, discussion.
Contradiction
एष विवाद एव प्रत्याययति 7.
A litigation, law-suit, contest at law
सीमाविवादः, विवादपदम्
(it is thus defined: ऋणांदिदायकलहे द्वयोर्बहुतरस्य वा विवादो व्यवहारश्च)
see व्यवहार also.
Crying aloud, sounding.
An order, command
तस्याननादुच्चरितो विवादश्चस्खाल वेलास्वपि नार्णवानाम् 18.43. -अर्थिन्
a litigant.
a plaintiff, complainant, prosecutor. -पदम् a title of dispute
विवादपदनिबन्धः Kau. 3. -वस्तु the subject of dispute, the matter at issue.
Apte 1890
Englishविवादः 1 (a) A dispute, contest, contention, controversy, discussion, debate, quarrel, strife
अलं विवादेन Ku. 5. 82
एतयोर्विवाद एव मे न रोचते M. 1
एकप्सरःप्रार्थितयार्विवादः R. 7. 53. (b) Argument, argumentation, discussion.
2 Contradiction
एष विवाद एव प्रत्याययति Ś. 7.
3 A litigation, law-suit, contest at law
सीमाविवादः, विवादपदं &c.
(it is thus defined:
ऋणादिदायकलहे द्वयोर्बहुतरस्य वा विवादो व्यवहरश्च)
see व्यवहर also.
4 Crying aloud, sounding.
5 An order, a command
तस्याननादुच्चरितो विवादश्चस्खाल वेलास्वपि नार्णवानां R. 18. 43.
Comp.
आर्यिन् m. {1} a litigant. {2} a plaintiff, complainant, prosecutor.
पदं a title of dispute.
वस्तु n. the subject of dispute, the matter at issue.
Monier Williams Cologne
Englishवि-वाद (exceptionally ) a dispute, quarrel, contest between (gen. or comp. ) or with (instr. with or without सह, or comp. ) or about, regarding (loc. with प्रति, or comp. ), ṢaḍvBr.
Monier Williams 1872
Englishवि-वाद, अस्, m. a dispute, quarrel, controversy,
debate, contest, strife, contention
an argument
contest at law, legal dispute, litigation, lawsuit
crying
out, sound.
—विवाद-कल्पतरु, उस्, m., N. of a
work.
—विवाद-चन्द्र, अस्, m., N. of a compen-
dium of civil law by an author named Misarū-miśra.
—विवाद-चिन्तामणि, इस्, m., N. of a work by Vā-
caspati-miśra.
—विवाद-भङ्गार्णव (°ग-अर्°),
अस्, m., N. of a compendium of civil law by Jagan-
nātha (compiled at the close of the eighteenth cen-
tury).
—विवाद-शमन, अम्, n. the allaying or
settling of a dispute, pacification.
—विवाद-सं-
वाद-भू, ऊस्, f. a matter or subject of controversy
and discussion.
—विवादानुगत (°द-अन्°), अस्, आ,
अम्, ‘gone through a lawsuit, ’ disputed, litigated.
—विवादार्थिन् (°द-अर्°), ई, इनी, इ, seeking for a
dispute
(ई), m. a litigant, prosecutor, plaintiff.
—वि-
वादास्पदी-भूत (°द-आस्°), अस्, आ, अम्, become the
subject of a lawsuit, litigated, contested at law.
Benfey
Englishविवाद विवाद, i. e. वि-वद् + अ,
1. Contesting, Śāk. 106, 10
contest,
strife, Man. 4, 180
dispute, Pañc.
i. d. 68.
2. Argument, Man. 11, 205.
3. A lawsuit, Pañc. iii. d. 92.
4. Sound,
Ragh. 18, 42.
--
अ-, accord-
ance, Man. 8, 92.
निस्-, not con-
testing, agreeing with each other, MBh.
3, 305. शान्त- (vb. शम्), adj, recon-
ciled, appeased.
सीमा-, a litiga-
tion respecting boundaries, Man. 8, 6.
Apte Hindi
Hindiविवादः
- वि + वद् + घञ्
"कलह, प्रतियोगिता, संघर्ष"
विवादः
- -
"तर्क, तर्कना, चर्चा"
विवादः
- -
वचन विरोध
विवादः
- -
"मुकदमेबाजी, क़ानूनी नालिश, क़ानूनी संघर्ष, सीमाविवादः, विवादपदम् आदि, "
विवादः
- -
"उच्चक्रंदन, ध्वनन"
विवादः
- -
"आदेश, आज्ञा"
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritव्यवहारो विवादः स्याच्छपथः शपनं शपः ॥ २६२ ॥
व्यवहार (पुं), विवाद (पुं), शपथ (पुं), शपन (क्ली), शप (पुं)
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: विवादः
Root: विवाद
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Dispute
Shloka(s):
2|4|24|2 ► विभाषणं विवादे स्यादनुवादोऽनुभाषणम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|24|2 ⇢ विभाषणम् (विभाषण) (नपुं) ⇒ Dispute ⇒
➠ 2|4|24|2 ⇢ विवादः (विवाद) (पुं) ⇒ Dispute ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविवादः, विरुद्धो वादो विवादः । स च धन-विभागादिविषयन्यायादिः । इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । व्यवहारः २ । इत्यमरः ॥
ऋणादि-न्यायः ३ । इति जटाधरः ॥
“ऋणादिदायकलहे द्वयोर्ब्बहुतरस्य वा ।विवादो व्यवहारश्च द्बयमेतन्निगद्यते ॥
”इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
मात्रादिना विवादनिषेधो यथा, --“आचरेत् सर्व्वधर्म्मं तद्विरुद्धन्तु न चाचरेत् ।मातापित्रतिथीत्युच्चैर्विवादं नाचरेत् गृही ॥
”इति गारुडे ९६ अध्यायः ॥
* ॥
अष्टादश विवादस्थानानि यथा, --“तेषामाद्यमृणादानं निःक्षेपोऽस्वामिविक्रयः ।सम्भूय च समुत्थानं दत्तस्यानपकर्म्म च ॥
वेतनस्यैव चादानं संविदश्च व्यतिक्रमः ।क्रयविक्रयानुशयो विवादः स्वामिपालयोः ॥
सीमाविवादधर्म्मश्च पारुष्ये दण्डवाचिके ।स्तेयञ्च साहसञ्चैव स्त्रीसंग्रहणमेव च ॥
स्त्रीपुंधर्म्मो विभागश्च द्यूतमाह्वयमेव च ।पदान्यष्टादशैतानि व्यवहारस्थिता विदुः ॥
”इति मनुः ॥
अस्यार्थः । स्वधनस्यान्यस्मिन्नर्पणरूपो निक्षेपः ।अस्वामिना च कृतो विक्रयः । सम्भूय बणिगा-दीनां क्रियानुष्ठानम् । दत्तस्य धनस्यापात्र-बुद्ध्या क्रोधादिना वा ग्रहणम् । कर्म्मकारस्यभृतेरदानम् । कृतव्यवस्थातिक्रमः । क्रये विक्रयेच कृते पश्चात् या विप्रतिपत्तिः । स्वामिपशु-पालयोर्विवादः । ग्रामादिसीमाविप्रतिपत्तिः ।वाक्पारुष्यं आक्रोशनादि । दण्डपारुष्यं ताड-नादि । स्तेयं निह्नवेन धनग्रहणम् । साहसंप्रसह्य धनहरणादि स्त्रियाश्च परपुरुषसम्पर्कः ।स्त्रीसहितस्य पुंसो धर्म्मव्यवस्था । पैतृकादि-धनस्य विभागः । द्यूतं अक्षादिक्रीडा । आहूयपण्यव्यवस्थापूर्व्वकं पक्षिमेषादिप्राणियोधनम् ।इति कुल्लूकभट्टः ॥
(कलहः । यथा, रघुः ।७ । ५३ ।“परस्परेण क्षतयोः प्रहर्त्रो-रुत्क्रान्तवाय्वोः समकालमेव ।अमर्त्त्यभावेऽपि कयोश्चिदासी-देकाप्सरःप्रार्थितयोर्बिवादः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritBurnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
