| YouTube Channel

विवर्तिषकः-षिका (vivartiSakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वृतु वरणे”@} 2 वृतादिः।
‘केचित् पूर्वत्र वाग्रहणमस्यादिं पठित्वा 3 ‘वावृतु वरणे’ इत्याहुः’ इति धा।
का।
व्याख्या 4।
अन्यत्सर्वं पूर्वधातौ 5 द्रष्टव्यम्।
धातुवृत्तौ ‘वृतु--’ इत्येव उक्तम्।
‘वरणे श्यनि वृत्येत’ इति देवः पपाठेति पुरुषकार 6 वचनादुन्नीयते।
सांप्रतं देवे पाठागमभ्रंशान्नोपलभ्यते।
वर्तकः-र्तिका, वर्तकः-र्तिका, विवर्तिषकः-षिका, वरीवृतकः-तिका
वर्तिता-त्री, वर्तयिता-त्री, विवर्तिषिता-त्री, वरीवृतिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकपर्षतिवत् 7 ज्ञेयानि।
8 वृत्तम्, निष्ठायाम्-वृत्तः वृत्तवान्, क्यपि- 9 वृत्यम्, 10 वृत्त्वा-वर्तित्वा 11, इमानि रूपाण्यधिकानि इति विशेषः।
12
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६३०)
02
=>
(४-दिवादिः-११६०। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(कृत्वा)
04
=>
(२-६०)
05
=>
(१५९१)
06
=>
(श्लो। १३१)
07
=>
(१०५४)
08
=>
[[८। धातोरुदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पनात् निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इतीट्प्रतिषेधः।]]
09
=>
[[९। ‘ऋदुपधात्--’ (३-१-११०) इति क्यप्प्रत्ययः।]]
10
=>
[[१०। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति क्त्वायामिड्विकल्पः। तेन रूपद्वयं बोध्यम्।]]
11
=>
[[B। ‘निकुञ्जे तस्य वर्त्तित्वा रम्ये प्रक्ष्वेदिताः परम्।’ भ। का। ७-१०३।]]
12
=>
[पृष्ठम्१२५८+ २६]