विवर्ण (vivarNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विवर्ण mfn.
   (-र्णः-र्णा-र्णं)
	 1. Low,  vile.
	 2. Bad coloured.
	 3. Wanting
colour.
	 4. Changing colour.
	 m.
  (-र्णः) A man of a low caste,  one of
degrading occupation,  an outcaste.
 E.
  वि privative and वर्ण caste.

Capeller Eng

English

 विवर्ण a.
  colourless or discoloured,  pale
 abstr.
   °ता
f.
 ,  °भाव m.
 

Yates

English

 वि-वर्ण (र्णः) 1.
m.
  A man of low caste, 
outcast.
a. Vile
 without colour
of a bad colour or dye.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विवर्ण 	-	  vivarNa 	-	 adj.
  	-	 colorless

विवर्ण 	-	  vivarNa 	-	 adj.
  	-	 unlettered

विवर्ण 	-	  vivarNa 	-	 adj.
  	-	 colourless
नीरक्त 	-	  nIrakta 	-	 adj.
  	-	 colourless
अवर्ण 	-	  avarNa 	-	 adj.
  	-	 colourless
नीराग 	-	  nIrAga 	-	 adj.
  	-	 colourless
वीतराग 	-	  vItarAga 	-	 adj.
  	-	 colourless

विवर्ण 	-	  vivarNa 	-	 adj.
  	-	  bad-coloured
दूरक्त 	-	  dUrakta 	-	 adj.
  	-	  badly coloured or dyed

Wilson

English

 विवर्ण
mfn.
   (-र्णः-र्णा-र्णं)
1 Low,  vile.
2 Bad coloured.
3 Wanting colour.
4 Changing colour.
m.
  (-र्णः) A man of a low caste,  one of degrading
occupation,  an outcaste.
E.
  वि privative,  and वर्ण caste.

Apte

English

विवर्ण [vivarṇa],  a.
 

Colourless,  pale,  wan,  pallid
 नरेन्द्रमार्गाट्ट इव प्रपेदे विवर्णभावं स स भूमिपालः R.*
  6.67.

Discoloured,  deprived of water (as a gem. )
 विवर्णमणीकृतम् (कनकवल- यम्) Ś.*
  3.12.

Low,  vile.

Ignorant,  stupid,  unlettered.

Bad-coloured
 Mb.
 *  12.36.38. -र्णः An outcast,  a man belonging to low caste. Comp.
   -भावः paleness.

Apte 1890

English

 विवर्ण a. 1 Colourless,  pale,  wan,  pallid
 नरेंद्रमार्गट्ट इव प्रपेदे विवर्णभावं स स भूमिपालः R. 6. 67. 
2 Discoloured,  deprived of water (as a gem.)
 विवर्णमणीकृतं (कनकवलयं) Ś. 3. 13. 
3 Low,  vile. 
4 Ignorant,  stupid,  unlettered. 
र्णः An outcast,  a man belonging to low caste. 

Monier Williams Cologne

English

 वि—वर्ण a mf(आ)n.  colourless,  bad-coloured,  pale,  wan,  MBh.
  
 Hariv.
 
 R.
  &c.

 low,  vile,  W.
 

 belonging to a mixed caste,  VarBṛS.
 
 MārkP.

 unlettered,  stupid,  L.
 

 वि—वर्ण m.
  a man of low caste or of degrading occupation,  an out-caste,  W.
 

 वि-वर्ण b &c.
   See p.
  952,  col. 2.

Monier Williams 1872

English

 विवर्ण वि-वर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  colourless,  want-
ing colour,  changing colour,  pale,  wan,  pallid
 bad-
coloured,  discoloured
 low,  vile
 unlettered,  ignorant, 
stupid
 (अस्),  m. a man of low caste or of degrading
occupation,  an outcast.
—विवर्ण-मणी-कृत,  अस्, 
आ,  अम्,  (a bracelet &c.) which has its jewels ren-
dered discoloured.
—विवर्ण-वदन,  अस्,  आ,  अम्, 
pale-faced.

Apte Hindi

Hindi

विवर्ण
वि* - विगतः वर्णो यस्य-प्रा* व*
"बिनारंग का,  निष्प्रभ,  पाण्डु,  फीका "

विवर्ण
वि* - -
"जिस पर कोई रंग न चढ़ा हो,  निर्जल"

विवर्ण
वि* - -
"नीच,  दुष्ट"

विवर्ण
वि* - -
"अज्ञानी,  मूढ,  निरक्षर"

विवर्णः
पुं*
  - -
"जातिबहिष्कृत,  नीच जाति से संबंध रखने वाला"

L R Vaidya

English

 vivarRa {% (I) a. (f. र्णा) %} 1. Pale,  pallid,  नरेंद्रमार्गाट्ट इव प्रपेदे विवर्णभावं स स भूमिपालः R.vi.67
 2. low,  vile
 3. stupid,  ignorant.

 vivarRa {% (II) m. %} A man of low caste.

Bopp

Latin

 विवर्ण (BAH. e वि et वर्ण color) vacuus a colore,  pallidus.
N. 2. 2.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 vivarṇa,  adj. (in this sense hardly recorded exc. in Wilsonʼs Dict.
 but cf. vivarṇa-tā pw 〔7.375〕),  base,  evil,  wicked: duṣṭo °ṇo raudro dāruṇo sāhasiko Mv 〔iii.361.13〕 (prose
 of a wicked king). Cf. next two.

Lanman

English

 vi-varṇa,  a. having the color away, 
colorless,  pale. [1305.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  विवर्ण
adjective
 
विकृतः वर्णः यस्य।
 "इदम् आच्छादनं विवर्णं जातम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥
मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।
मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥
देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।
-wordlist-
 
दानशील (पुं),  वदान्य (पुं),  वदन्य (पुं),  बालिश (पुं),  मूढ (पुं),  मन्द (पुं),  यथाजात (पुं),  बाल (पुं),  मातृमुख (पुं),  जड (पुं),  मूर्ख (पुं),  अमेध (पुं),  विवर्ण (पुं),  अज्ञ (पुं),  वैधेय (पुं),  मातृशासित (पुं),  देवानाम्प्रिय (पुं),  जाल्म (पुं),  दीर्घसूत्र (पुं),  चिरक्रिय (पुं)

--source--
 
उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्विवर्णस्तु पृथग्जनः ।
इतरः प्राकृतो नीचः पामरो बर्बरश्च सः ॥ ९३२ ॥
-wordlist-
 
उन्माथ (पुं),  कूटयन्त्र (क्ली),  विवर्ण (पुं),  पृथग्जन (पुं),  इतर (पुं),  प्राकृत (पुं),  नीच (पुं),  पामर (पुं),  बर्बर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वैधेय
वैधेय,  बालिश,  बाल,  जड,  जाल्म,  यथोद्गत,  मूढ,  मन्द,  विवर्ण,  मूर्ख,  मातृशासित
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।
मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥
verse 2.1.1.336
page 0040

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: विवर्णः
Root: विवर्ण
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Lowest caste
 out caste
Shloka(s):
3|5|2|2 ► उपवर्णास्तु सङ्कीर्णा विवर्णास्त्वन्त्यजातयः॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|2|2 ⇢ विवर्णः (विवर्ण) (पुं) ⇒ Lowest caste
 out caste ⇒ 
➠ 3|5|2|2 ⇢ अन्त्यजातिः (अन्त्यजाति) (पुं) ⇒ Born in the lowest cast
 low ⇒ 
Related word(s):
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विवर्णः,  पुं,
   (विरुद्धो वर्णः ।) नीचः । इत्य-मरः । २ । १० । १६ ॥
 (यथा,  मार्कण्डेये । ४१ । १० ।“भैक्षचर्य्यव विवर्णेषु जघन्या वृत्तिरिष्यते ॥
”त्रि,  विकृतो वर्णो यस्य ।) मलिनः ॥
 (यथा, रामायणे । २ । २६ । ८ ।“विवर्णवदनं दृष्ट्वा तं प्रस्विन्नममर्षणम् ।आह दुःखाभिसन्तप्ता किमिदानीमिदं प्रभो ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विवर्ण त्रि०
  विरुद्धो वर्णोऽस्य । १ अधमे २ नीचे च अमरः ३ मलिने च ।

Capeller

German

 विवर्ण verfärbt,  bleich. Abstr.
°ता f.
 

Burnouf

French

 विवर्ण विवर्ण a. (वर्ण) décoloré,  pâle. -- S. m.
 
homme de caste vile.

Stchoupak

French

 वि-वर्ण-
 a. incolore,  déteint,  privé de sa couleur naturelle,  pâle 
de caste mixte 
 -ता- f.
  perte ou changement de couleur.
°भाव- m.
  = विवर्णता-।
°मणी-कृ- changer la couleur des pierres précieuses (d'un bijou, 
acc.).
°वदन- a. au visage pâle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.