| YouTube Channel

विवरीषकः-विवरिषकः-वुवूर्षकः-र्षिका (vivarISakaH-vivariSakaH-vuvUrSakaH-rSikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वॄ वरणे”@} 2 ‘-- वृत्त्यां भृत्याम्’ इति वोपदेवः।
प्वादिः, ल्वादिश्च।
‘वॄवॄञोरञितो धातोर्वृणाति वरणे भवेत्।
वृणाति वृणीते वॄञस्तत्रार्थ इष्यते।।’ 3 इति देवः।
अत्र पुरुषकारस्त्वाह-- “वॄ वरणे, वॄञ् वरणे, तत्र चाद्यं 4 पवर्गतृतीयादिं बहवः पठन्ति।
बॄ भरणे इति स्वामि- शाकटायनौ” इति।
धातुवृत्तौ तु ‘आद्यशब्देन ञित् वृणातिरुच्यते।
स्वामिशाकटायनावप्येवं पठित्वा भरणार्थत्वमाहतुः’ इति।
क्षीरतरङ्गिण्यां मुद्रितशाकटायनधातुपाठे चोभयत्र दन्त्योष्ठ्यादिपाठ एवोपलभ्यते।
‘बॄञ् वरणे’ इति पठित्वा, ‘भरणे इत्यप्येके’ इति धा।
का।
व्याख्यायाम् 5।
6 वारकः-रिका, वारकः-रिका, विवरीषकः-विवरिषकः-वुवूर्षकः-र्षिका, वोवुरकः-रिका
वरिता-वरीता-त्री, वारयिता-त्री, विवरिषिता-विवरीषिता-वुवूर्षिता-त्री, वोवुरिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् 7 ज्ञेयानि।
8 वर्विः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६३८)
02
=>
(९-क्र्यादिः-१४९०। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ३७)
04
=>
(वॄ इत्यस्य)
05
=>
(३-६)
06
=>
[पृष्ठम्१२६२+ २८]
07
=>
(१०५५)
08
=>
[[१। ‘वॄदॄभ्यां विन्’ (द। उ। १-२३) इति विन्प्रत्यये रूपमेवम्। वृणातीति वर्विः = धात्री। अत्र “वॄ’ इत्यस्य ‘पॄ’ इति नारायणश्वेतनवासिनौ। अन्ये तु ‘वृ’ इत्येव पठन्ति” इति तत्र टिप्पन्यामुक्तम्।]]