| YouTube Channel

विवरं (vivaraM)

 
Apte 1890
English
विवरं 1 A fissure, hole, cavity, hollow, vacuity
यच्चकार विवरं शिलाघने ताडकोरसि रामसायकः R. 11. 18, 9. 61, 19. 7
धीरनादभरितकर्णविवरं प्रिये मदयंतिके इति व्याहरति Māl. 7.
2 An interstice, interval, intervening space
Ś. 7. 7.
3 A solitary place
Ki. 12. 37.
4 A fault, flaw, defect, weak point.
5 A breach, wound.
6 The number ‘nine’.
रः Expansion.
Comp.
नालिका a flute, fife
प्रवेशः entrance into a chasm (one of the means of getting one's desired object)
Pt. 5.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विवरं,
क्ली,
(विवृणोतीति वि + वृ + पचाद्यच् ।)छिद्रम् इत्यमरः
(यथा, रघुः ११ १८ ।“यच्चकार विवरं शिलाघनेताडकोरसि रामसायकः ।अप्रविष्टविषयस्य रक्षसांद्वारतामगमदन्तकस्य तत्
”)दोषः इति मेदिनी
(यथा, महाभारते ।१ १४१ १७ ।“एकाग्रः स्यादविवृतो नित्यं विवरदर्शकः ।राजन्राज्यं सपत्नेषु नित्योद्विग्नः समाचरेत्
”अवकाशः यथा, भागवते १० १२ ।“विशेषबुद्धेर्विवरं मबाक् चपश्याम यन्न व्यवहारतोऽन्यत्
”)